Jak trzyma rk na pulsie w temacie Linuxa
  Kjetil Bakkeskaug, Kjell Sundby and Stein Gjoen,
  sgjoen@nyx.net
  v0.20, 4 Lutego 1999
  WWeerrssjjaa ppoollsskkaa:: TToommaasszz ''ttssccaa'' SSiieenniicckkii,, ttssccaa@@ccrryyooggeenn..ccoomm
  v1.0, 3 Czerwca 1999


  Dokument ninejszy zawiera wskazwki na temat wyszukiwania nowinek i
  informacji o biecym rozwoju Linuxa. Chocia wiksza cz tego tekstu doty-
  czy tylko Linuxa, znajduje si tu rwnie mnstwo bardziej oglnych,
  uytecznych dla szerszego odbiorcy wiadomoci na temat efektywnego
  wyszukiwania okrelonych informacji. Dokument ten zosta napisany w
  standardzie ISO-8859-2. Orygina znajduje si tutaj
  <http://www.nyx.net/~sgjoen/updated.sgml>.
  ______________________________________________________________________

  Spis treci


  1. Wstp

     1.1 Prawa autorskie
     1.2 Zastrzeenia
     1.3 Zmiany

  2. Dokumentacja na Twoim dysku

  3. Subskrybcje

     3.1 Grupy dyskusyjne
     3.2 Listy dyskusyjne
     3.3 Magazyny

  4. Spotkania

  5. Poszukiwanie informacji

  6. Podsumowanie

  7. Od tumacza



  ______________________________________________________________________

  11..  WWssttpp

  Linux rozwija si niezwykle szybko. Dlatego czasem trudno jest ledzi
  jego rozwj na bieco, czy zorientowa si w stanie aktualnym. Ten
  dokument zawiera kilka wskazwek pomocnych do szybkim i efektywnym
  wyszukiwaniu danych informacji. Wikszo z Was zna i uywa WWW i grup
  dyskusyjnych, ale -- jak dowiecie si z tego tekstu -- WWW i Usenet to
  jeszcze nie wszystko. Istnieje wiele innych, rwnie dobrych i lepszych,
  rde informacji.


  11..11..  PPrraawwaa aauuttoorrsskkiiee

  Copyright (c) 1997 Kjell Sundby, Kjetil Bakkeskaug and Stein Gjoen.

  Prawa autorskie do tego dokumentu nale do Kjella Sundby, Kjetila
  Bakkeskauga and Steina Gjoena.

  O ile nie zaznaczono inaczej dokumenty HOWTO zastrzeone s prawami
  autorskimi nalecymi odpowiednio do ich autorw. Zezwala si na
  powielanie i dystrybucj tych dokumentw w caoci lub w czci na
  jakimkolwiek fizycznym bd elektronicznym noniku pod warunkiem
  pozostawienia na wszystkich kopiach ninejszej informacji o prawach
  autorskich.

  Zezwala si i zachca do redystrybucji komercjalnej; autor jednak yczy
  sobie by powiadamiany o kadej z takiej dystrybucji.

  Jakiekolwiek tumaczenia, prace pochodne, skadajce si, lub zawierajce
  dokumenty HOWTO musz zawiera niniejsz informacj o prawach autorskich.
  Oznacza to, e niedozwolone jest stworzenie pracy pochodnej od
  dokumentu HOWTO i naoenie dodatkowych ogranicze na jej dystrybucj.

  W pewnych szczeglnych okolicznociach moliwe s odstpienia od tych
  zasad. Po blisze informacje naley skontaktowa si z koordynatorem
  projektu Linux HOWTO pod adresem podanym poniej.

  W skrcie: chcemy promowa rozprzestrzenianie si podanych tu informacji
  poprzez moliwie wiele kanaw.  Zatrzymujemy jednak prawa autorskie do
  dokumentw HOWTO i chcielibymy by informowani o jakichkolwiek planach
  redystrybucji tych dokumentw.

  Jeli masz jakiekolwiek pytania, skontaktuj si z koordynatorem projektu
  Linux HOWTO pod adresem linux-howto@sunsite.unc.edu


  11..22..  ZZaassttrrzzeeeenniiaa

  Pamitaj: informacji zawartych w tym dokumencie uywasz na wasne ryzyko.
  Zrzekamy si jakiejkolwiek odpowiedzialnoci za jego zawarto.  Pomysw,
  przykadw i/lub jakichkolwiek innych pochodzcych z tego dokumentu
  informacji uywa moesz wycznie na wasn odpowiedzialno.

  O ile nie zaznaczono inaczej wszystkie prawa autorskie nale do ich
  wacicieli. Uycie w tym dokumencie danego terminu nie powinno by
  traktowane jako wpywajce na wano jakiegokolwiek znaku handlowego lub
  znaku usugi. Uycie nazw okrelonych produktw lub marek nie oznacza
  polecania ich.

  Poleca si sporzdzanie kopii systemu przed powanymi instalacjami, oraz
  robienie kopii bezpieczestwa w regularnych odstpach czasu.


  11..33..  ZZmmiiaannyy


  Dodano wiadomoci na temat dziaania list dyskusyjnych.  Dokument zosta
  rwnie waciwie zindeksowany.



  22..  DDookkuummeennttaaccjjaa nnaa TTwwooiimm ddyysskkuu


  Po zainstalowaniu Linuxa zastajesz zazwyczaj cakiem duo informacji --
  nie tylko doczon bruszurk, ale rwnie wiele dokumentw HOWTO (JTZ - JAK
  TO ZROBI) oraz obszerne opracowania i pomoc w sieci. Z nawizk
  wystarcza to na pocztek, po pewnym jednak czasie zorientujesz si, e
  chcesz wiedzie wicej, by na bieco, mc aktualizowa swj system...
  jednym sowem: wiedzie, co dzieje si "w brany". Pomoe Ci w tym ten
  dokument. Dla uproszczenia podzielono zawarte tu informacje na takie,
  ktre moesz zasubskrybowa i odnale. Skupimy si te na efektywnym
  uzyskiwaniu konkretnej specjalistycznej pomocy.

  Nawet jeli do Twojego Linuxa nie doczono adnego rodzaju wydrukowanej
  informacji to i tak kada szanujca si dystrybucja zawiera szereg
  katalogw zawierajcych rnego rodzaju dokumentacj -- od konkretnych
  plikw README (CZYTAJTO) zawierajcych informacje o danych programach,
  do bardziej kompleksowych opracowa HOWTO -- wanie czytasz jedno z
  nich.

  Zajrzyj do archiwum dokumentw w /usr/doc <file:///usr/doc>, gdzie
  wikszo pakietw skada swoj dokumentacj, pliki README, itd.  W
  katalogach /usr/doc/HOWTO <file:///usr/doc/HOWTO> oraz
  /usr/doc/HOWTO/mini <file:///usr/doc/HOWTO/mini> znajdziesz cay zestaw
  gotowych do czytania plikw HOWTO.

  Najwaniejszym i najpeniejszym rdem informacji s oczywicie rda jdra
  <file:///usr/src/linux>. _U_y_w_a_j _i_c_h_!  Zwr te uwag, e pakiet z jdrem to
  nie tylko kod rdowy (co najmniej czciowo opatrzony komentarzami), ale
  rwnie obszerny katalog z dokumentacj
  <file:///usr/src/linux/Documentation>.  Przed zadaniem jakiegokolwiek
  pytania na temat jdra powiniene zapozna si z zawartoci tego katalogu.
  Dziki temu oszczdzisz sobie zakopotania i nie zmarnujesz czasu innym.

  Przegldanie i przeszukiwanie dokumentacji na komputerze czy w sieci
  jest bardzo wygodne. Nie rezygnuj jednak cakowicie z informacji
  drukowanej. Czasem, gdy nie jeste w stanie nawet uruchomi swojego
  komputera, dokumentacja wydrukowana moe by jedynym sposobem dotarcia
  do rozwizania problemu.


  33..  SSuubbsskkrryybbccjjee

  Subskrybowanie oznacza zamawianie danego rodzaju wiadomoci napywajcych
  cigym strumieniem. Nie ugry kawaka wikszego ni moesz przekn:
  przeadowanie informacj nie jest tylko hasem encyklopedycznym. Czsto
  zdarzy si, e zamiast spodziewanych informacji otrzymasz jakie mieci.
  Bd wic krytyczny i nie wahaj si przez uniewanieniem subskrybcji.

  Istniej dwa odrbne (cho w niektrych przypadkach ze sob sprzone) media
  dostarczajce cigych informacji: s to grupy dyskusyjne (USENET) i listy
  dyskusyjne.  Grupy dyskusyje zazwyczaj charakteryzuj si zwikszon iloci
  wiadomoci i szumu informacyjnego ni listy.  Uwaaj: czytanie zbyt wielu
  grup jest jak picie z wa straackiego :)


  33..11..  GGrruuppyy ddyysskkuussyyjjnnee

  Pomoc w uzyskaniu dostpu do grup dyskusyjnych ley poza zakresem tego
  dokumentu. Wskazwki n/t cigania i uczestniczenia w tych grupach
  bezporednio z Linuxa znajdziesz w innych tekstach JTZ.

  Jeli jeszcze nigdy nie uywae grup dyskusyjnych powiniene szczeglnie
  uwanie przeczyta informacje wprowadzajce. _U_S_E_N_E_T to caa odrbna
  kultura. Nawet jeli na pocztku wyda Ci si chaotyczny, istniej rzdzce
  nim reguy. Pamitaj, eby przed wysaniem swojego pierwszego listu do
  danej grupy poprzyglda si jej przez jaki czas. Najwaniejsz spraw jest
  zwrcenie uwagi na listy zatytuowane _F_r_e_q_u_e_n_t_l_y _A_s_k_e_d _Q_u_e_s_t_i_o_n_s, _F_A_Q,
  czy _N_a_j_c_z_c_i_e_j _Z_a_d_a_w_a_n_e _P_y_t_a_n_i_a. FAQ pozwol Ci zapozna si z charakterem
  grupy, oraz prawdopodobnie rozwi Twj problem. Czytaj je! Zadajc po raz
  setny typowe pytanie wyrobisz sobie tylko negatywn opini (i -- by moe
  -- dostaniesz si do czyich filtrw). Listy FAQ s zazwyczaj wysyane
  regularnie, jeli jednak nie moesz ktrej z nich odnale, poszukaj w
  gwnym archiwum FAQ <ftp://rtfm.mit.edu> w MIT. FAQ dostpne s rwnie w
  postaci stron WWW <http://www.cis.ohio-state.edu/hypertext/faq/>.

  Obok uytecznych informacji w grupach dyskusyjnych napotkasz te szum
  informacyjny, spam i dyskusje nie na temat. Oznacza to, e bdziesz
  potrzebowa czytnika umoliwiajcego odsianie niechcianych listw.
  Zapewniaj to czytniki z tzw. mordplikiem (killfile). Odpowiednio
  skonfigurowany czytnik odfiltruje niechciane wiadomoci i zaznaczy
  interesujce. Poprawia to oglny stosunek iloci informacji do iloci
  szumu i pozwala skoncentrowa si na sprawach istotnych. Pamitaj jednak,
  e dziaa to w obie strony: jeli bdziesz zamieca USENET, zostaniesz
  odfiltrowany, i gdy znajdziesz si w potrzebie nikt nie zobaczy Twojego
  pytania.

  Do rzeczy -- oto lista uytecznych grup dyskusyjnych:


  +o  ogoszenia <news:comp.os.linux.announce>

  +o  odpowiedzi <news:comp.os.linux.answers>

  +o  rozwj aplikacji <news:comp.os.linux.development.apps>

  +o  rozwj systemu <news:comp.os.linux.development.sys>

  +o  sprzt <news:comp.os.linux.hardware>

  +o  rne <news:comp.os.linux.misc>

  +o  sie <news:comp.os.linux.networking>

  +o  konfigurowanie Linuxa <news:comp.os.linux.setup>

  +o  X11 na Linuksie <news:comp.os.linux.x>

  Grupy zwizane z Linuxem znajduj si te w wielu hierarchiach narodowych.
  Przykadem moe by jedna z polskich grup o Linuksie
  <news:pl.comp.os.linux>.  Jeli masz kopoty z odnalezieniem swoich
  narodowych lub lokalnych grup, pomocy szukaj na Dejanews
  <http://www.deja.com>.




  33..22..  LLiissttyy ddyysskkuussyyjjnnee

  W przeciwiestwie do grup dyskusyjnych listy dyskusyjne s
  scentralizowane. Oznacza to, e gdy dany uczestnik wysya list na adres
  serwera, serwer rozsya w list dalej do innych uczestnikw listy.
  Zazwyczaj nie otrzymuje si wielkiej iloci wiadomoci, a poziom
  informacji niepodanej jest niski. Wypowiedzi odbiegajce od tematu
  zawsze budz negatywne reakcje i, co jest rwnie powan konsekwencj, mog
  spowodowa opnienie realizacji projektu, ktremu powicona jest lista. Po
  zasubskrybowaniu danej listy zazwyczaj otrzymuje si powitalny list
  opisujcy tematyk listy -- naley uwanie go przeczyta.

  Istnieje wiele programw obsugujcych listy dyskusyjne. Warto zna
  rozpoznawane przez nie komendy. Najpopularniejszym z nich jest
  dziaajcy midzy innymi na serwerze vger.rutgers.edu
  <mailto:majordomo@vger.rutgers.edu> _M_a_j_o_r_d_o_m_o. Sprawd jak to dziaa:
  wylij tam list o treci help. Jeli wylesz list z komend, ktrej program
  nie zrozumie, rwnie dostaniesz informacje o obsudze. Jeli zamiast help
  wylesz polecenie lists, otrzymasz list wszystkich list dziaajcych na
  serwerze (moe by tego cakiem sporo!).

  Listy dyskusyjne dziaaj zazwyczaj pod kilkoma adresami. Jeden z nich
  suy do wysyania komend takich jak subscribe czy unsubscribe, a inny do
  uczestnictwa w dyskusjach -- najczciej z tego wanie adresu otrzymujesz
  wiadomoci, ktre ludzie wysyaj na list.  Na przykad wysanie polecenia
  subscribe na adres corned-beef-requests@somelistserver.org zapisze Ci
  na list o adresie corned-beef-list@somelistserver.org a do chwili,
  kiedy zdecydujesz si wypisa. Jeszcze raz: wysanie listu o treci help
  lub czym niezrozumiaym dla serwera spowoduje otrzymanie listu z pomoc.

  Korzystajc z list dyskusyjnych pamitaj o kilku zasadach:


  +o  Nie wysyaj komend subscribe itp. na sam list, lecz na adres
     serwera. W przeciwnym razie nie wypadniesz najlepiej i zdenerwujesz
     mnstwo osb. By moe na list zapisanych jest tysice ludzi -- pomyka
     taka i zwizane z ni narzekanie moe to oznacza naprawd mnstwo mieci
     w sieci.

  +o  Po zasubskrybowaniu danej listy automatycznie otrzymasz list
     zawierajcy informacje na jej temat. Przeczytaj ten list uwanie --
     prawdopodobnie zawiera bdzie odpowiedzi na wiele wstpnych pyta.

  +o  Nie sprzgaj ze soba list i grup dyskusyjnych nie upewniwszy si
     uprzednio, e uczestnicy tego chc. Sytuacje takie mog spowodowa
     ptle, a niektre listy uznane mog by za spam.

  Jak ju wspomniano vger.rutgers.edu <mailto:majordomo@vger.rutgers.edu>
  jest jednym z gwnych serwerw list dyskusyjnych. Oto skrcony spis list
  dostpnych dla spoecznoci Linuxa:


  +o  linux-8086

  +o  linux-admin

  +o  linux-alpha

  +o  linux-apps

  +o  linux-arm

  +o  linux-bbs

  +o  linux-c-programming

  +o  linux-config

  +o  linux-console

  +o  linux-diald

  +o  linux-doc

  +o  linux-fido

  +o  linux-fsf

  +o  linux-ftp

  +o  linux-gcc

  +o  linux-gcc-digest

  +o  linux-hams            (radio amatorskie i dyskusje o Linuksie)

  +o  linux-hppa

  +o  linux-ibcs2

  +o  linux-ipx

  +o  linux-isdn

  +o  linux-japanese

  +o  linux-kernel

  +o  linux-kernel-announce

  +o  linux-kernel-digest

  +o  linux-kernel-patch

  +o  linux-laptop

  +o  linux-linuxss

  +o  linux-lugnuts

  +o  linux-mca

  +o  linux-mips

  +o  linux-msdos

  +o  linux-msdos-devel

  +o  linux-msdos-digest

  +o  linux-net

  +o  linux-new-lists

  +o  linux-newbie

  +o  linux-newbiew

  +o  linux-nys

  +o  linux-oasg

  +o  linux-oi

  +o  linux-opengl

  +o  linux-pkg

  +o  linux-ppp

  +o  linux-pro

  +o  linux-qag

  +o  linux-raid

  +o  linux-scsi

  +o  linux-serial

  +o  linux-seyon

  +o  linux-smp

  +o  linux-sound

  +o  linux-standards

  +o  linux-svgalib

  +o  linux-tape

  +o  linux-term

  +o  linux-userfs

  +o  linux-word

  +o  linux-x11

  +o  linux-x25

  +o  sparclinux

  +o  ultralinux

  Oczywicie na tym serwerze znajduje si rwnie duo innych list.  Poniewa
  ich ilo stale si zmienia, nie ma sensu wymienia tu ich wszystkich.
  Mona jednak zajrze na stron zawierajc list list dyskusyjnych
  <http://summer.snu.ac.kr/~djshin/linux/mail-list/index.shtml> o
  tematyce interesujcej uytkownikw Linuxa. Na stronie tej mona rwnie w
  prosty sposb bezporednio zapisa/wypisa si z rnych list.

  Istnieje rwnie strona z dug list list dyskusyjnych
  <http://www.NeoSoft.com/internet/paml/> o tematyce nie ograniczajcej
  si do Linuxa.


  33..33..  MMaaggaazzyynnyy

  Wiele osb jest roczarowanych brakiem informacji o Linuksie w prasie.
  Jest to prawdopodobnie spowodowane tym, e wiele komercyjnych produktw
  nie wytrzymaoby porwnania z Linuxem, a takiej sytuacji nie
  wytrzymaliby z kolei reklamodawcy. Istnieje na szczcie _L_i_n_u_x _J_o_u_r_n_a_l
  -- magazyn powicony tylko Linuxowi.  Spis treci aktualnego numeru i
  informacje na temat jego subskrybcji znajduj si na stronie domowej SSC
  <http://www.ssc.com>.

  Istniej rwnie popularne magazyny elektroniczne: Linux Gazette
  <http://www.linuxgazette.com>, Linux focus <http://www.linuxfocus.com>
  oraz prawdopodobnie kilka innych; nowe powjawiaj si do czsto. W
  LinuxHQ <http://www.linuxhq.com> sprawdzi mona aktualny stan dostnych
  serwisw informacyjnych.

  Jak grzyby po deszczu pojawiaj si strony WWW z dosownie codziennie
  uaktualnianymi wiadomociami na temat Linuxa. Wiele z nich odznacza sie
  cakiem profesjonalnym ukadem graficznym i doborem prezentowanego
  materiau. Jednym z najwaniejszych tegu typu serwisw jest oferujcy
  codzienne wiadomoci Freshmeat <http://freshmeat.net>.

  Dla osb nie mogcych pozwoli sobie na ledzenie wydarze w sieci z
  godziny na godziny, a chccych mimo wszystko trzyma rk na pulsie
  przeznaczony jest serwis Linux Weekly News <http://lwn.net> (Linux -
  Wiadomoci Cotygodniowe). Serwis ten podaje wane wiadomoci, wczajc w to
  ostrzeenia security oraz ogoszenia o nowym i uaktualnionym
  oprogramowaniu.

  Z drugiej strony s te ludzie praktycznie yjcy w sieci. Mog oni na
  bieco za pomoc strony WWW lub subskrybcji ledzi wydarzenia w serwisie
  Slashdot <http://slashdot.org>.

  Istnieje rwnie pewna ilo godnych polecenia stron powiconych gwnie
  sprztowi. S to m. in.  Toms Hardware <http://www.tomshardware.com>,
  Anandtech <http://www.Anandtech.com> oraz Storage review
  <http://www.storagereview.com>.



  44..  SSppoottkkaanniiaa


  Linux stworzony zosta dziki poczonym (gwnie za pomoc Internetu) siom
  ludzi na caym wiecie. Istnieje jednak moliwo spotkania ludzi twarz w
  twarz w tzw. PLUG-ach -- Grupach Uytkownikw Linuxa.  Przeszukaj
  ogaszane regularnie listy -- jedna z takich grup moe znajdowa si
  cakiem niedaleko!

  Konferencje, spotkania, copy-parties i tworzenie nowych grup ogaszane
  s regularnie w grupach dyskusyjnych <news:comp.os.linux.announce>.

  Uczestnictwo w tego typu wydarzeniach jest sposobem na oraz doskonaymi
  okazjami do uzyskania pomocy.


  55..  PPoosszzuukkiiwwaanniiee iinnffoorrmmaaccjjii


  Konkretnej informacji szuka mona na wiele sposobw. Pamitaj, e zawsze
  moesz uy wyszukiwek internetowych, i e niektre z nich, np.


  +o  Altavista <http://www.altavista.digital.com>

  +o  Excite <http://www.excite.com>

  +o  Hotbot <http://www.hotbot.com>

     przeszukuj rwnie grupy dyskusyjne.

  Pamitaj rwnie, e Dejanews <http://www.deja.com> jest serwisem
  wyszukiwawczym skupiajcym si konkretnie na grupach dyskusyjnych --
  zarchiwizonane s tam artykuy napisane od roku 1995 wzwy.

  Coraz czciej uywamy stron WWW. Pamitaj jednak, e to nie wszystko.  Cae
  mnstwo informacji dostpnych jest na rozsianych po wiecie serwerach
  ftp. Niektre z wyszukiwarek internetowych przeszukuj te serwery, ale
  narzdziem dedykowanym konkretnie temu zadaniu s serwery archie. S to
  systemy regularnie przeszukujce gwne serwery ftp i gromadzce nazwy
  znajdujcych si na nich plikw. Z serwerami archie poczy si mona na
  wiele sposobw, np. za pomoc znajdujcych si w kadym dobrze utrzymamym
  systemie linuxowym klientw archie, lub, w wersji dla X11, xarchie.
  Jeli jest to niemoliwe, zawsze mona poczy si z serwerem archie za
  pomoc telnetu do jednego z podanych niej serwerw.


  +o  Australia <telnet://archie.au>

  +o  Austria <telnet://archie.univie.ac.at>

  +o  Belgia <telnet://archie.belnet.be>

  +o  Finlandia <telnet://archie.funet.fi>

  +o  Niemcy <telnet://archie.th-darmstadt.de>

  +o  Korea <telnet://archie.kornet.nm.kr>

  +o  Wochy <telnet://archie.unipi.it>

  +o  Japonia <telnet://archie.kuis.kyoto-u.ac.jp>

  +o  Polska <telnet://archie.icm.edu.pl>


  +o  Szwecja <telnet://archie.luth.se>

  +o  Hiszpania <telnet://archie.rediris.es>

  +o  Wielka Brytania <telnet://archie.doc.ic.ac.uk>

  +o  Stany Zjednoczone <telnet://archie.bunyip.com>

  +o  Stany Zjednoczone <telnet://archie.internic.net>

  Naturalnie powiniene uywa najbliszego z serwerw. Aby przejrze ich
  aktualn list naley uruchomi klienta archie bez podawania argumentw,
  albo, jeli uywasz telnetu, uzyska t informacj z serwera. Zawsze
  dostpna jest pomoc. Niestety nie wszystkie serwery wsppracuj ze sob,
  by moe wic bdziesz zmuszony poszuka kilkakrotnie zanim natrafisz na
  to, czego szukasz.

  Ostatnio w sieci pojawi si prostszy w obsudze serwer ftp. Dostpna jest
  moliwo wyszukiwania <http://ftpsearch.ntnu.no> o wielu opcjach i
  interfejsie nawizujcym do najlepszych uniksowych tradycji.

  Wikszo z powyszych serwisw oferuje pomoc n/t technik wyszukiwania.
  Zawsze opaci si zainwestowa kilka chwil na zapoznanie si z
  instrukcjami -- moe to znacznie skrci czas zuyty na Twoje
  poszukiwania.

  Jeeli nie masz dostpu do Internetu, ale moesz uywa poczty
  elektronicznej, powiniene przeczyta FAQ _"_D_o_s_t_p _p_r_z_e_z _p_o_c_z_t_".  Aby
  uzyska ten dokument naley wysa do serwera dla USA, Kanady i Pd.
  Ameryki <mailto:mail-server@rtfm.mit.edu> list o nastpujcej treci:

  send usenet/news.answers/internet-services/access-via-email

  Mona posuy si rwnie serwerem dla Europy, Azji
  <mailto:mailbase@mailbase.ac.uk>.  W takim przypadku tre listu powinna
  wyglda tak:

  send lis-iis e-access-inet.txt

  Innym rozwizaniem jest przeszukanie lokalnego katalogu buforowania
  grup dyskusyjnych (jeli go masz): zajrzyj do grupy news.answers
  <news:news.answers>.

  Wreszcie jeli chcesz skontaktowa si z konkretn osob, na przykad z
  autorem jakiego programu, zajrzyj do dokumentacji owego programu w
  katalogu /usr/doc/ <file:///usr/doc/>.  W wikszoci przypadkw
  znajdziesz tam adres e-mail autora. Jeli nie, zawsze moesz szuka
  pomocy w FAQ na temat znajdowania adresw e-mail
  <http://www.qucis.queensu.ca/FAQs/email/finding.html>.



  66..  PPooddssuummoowwaanniiee

  Szybkie i skuteczne wyszukiwanie informacji jest bardziej sztuk ni
  nauk. Nie poruszylimy tu istotnego zagadnienia: jak oceni rzeczywist
  _j_a_k_o uzyskanej informacji? Problem ten ley poza zakresem tematycznym
  tego dokumentu, co nie znaczy, e nie naley o nim pamita.

  _Z_a_w_s_z_e zwracaj uwag, czy odpowied na Twoje zapytanie jest aktualna.

  Jako cakowite minimum powiniene upewni si co do pewnoci dokumentacji,
  eby unikn sprowadzajcych na manowce lub zoliwych porad. Zadziwiajco
  wiele osb podaje rzeczy takie jak  rm -rf / jako rozwizanie danego
  problemu. Niektrzy od razu zorientuj si, e to gupi dowcip, ale inni
  mog zniszczy sobie system. Na wszelki wic wypadek zanim zastosujesz
  znalezion informacj sprawd ponisze punkty:


  +o  Czy dokument jest podpisany? Ludzie powanie traktujcy to co pisz
     zazwyczaj nie s anonimowi.

  +o  Czy w tekcie podana jest data? Dokumenty ewoluuj wraz z rozwijajc
     si technologi. Posu si internetowymi wyszukiwarkami do upewnienia
     si, e czytasz najnowsz wersj.

  +o  Czy s jakie odpowiedzi na list, ktry czytasz? Sprawd to!  W
     przeciwnym przypadku moesz przeoczy ostrzeenie lub poprawk.

  Jeli bdziesz o tym pamita nie powiniene wpa w jedn z wielu krcych po
  sieci puapek, takich jak wysyanie pocztwek dla chorego Craiga
  Shergolda, uczestnictwo w rozmaitych acuszkach i piramidach listowych,
  czy -- ostatnio -- padnicie ofiar koni trojaskich prbujcych na przykad
  wmanewrowa Ci w wysanie w wiat wasnego hasa.

  Istnieje pewna ilo dokumentw n/t bardziej powanych metod wyszukiwania
  informacji. Jeli jeste zainteresowany tematem, zacznij od szukania
  tutaj <http://cn.net.au>.

  Cytat z czyjej sygnaturki:

  _B_e _a_l_e_r_t_! _T_h_e _w_o_r_l_d _n_e_e_d_s _m_o_r_e _l_e_r_t_s_.


  77..  OOdd ttuummaacczzaa

  Zmiany w stosunku do oryginau (zatwierdzone przez autora):

  +o  Zmiana URL DejaNews na aktualny,

  +o  Podanie jako przykad narodowej grupy dyskusyjnej o Linuksie grupy
     polskiej, a nie holenderskiej,

  +o  Poprawienie bdnej komendy w akapicie o dostpie przez poczt,

  +o  Zmiana tytuu drugiego rozdziau z niewiele mwicego "Informacje" na
     "Dokumentacja na Twoim dysku".

  Copyright for the translation (C) 1999 by Tomasz 'tsca' Sienicki