1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
650
651
652
653
654
655
656
657
658
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678
679
680
681
682
683
684
685
686
687
688
689
690
691
692
693
694
695
696
697
698
699
700
701
702
703
704
705
706
707
708
709
710
711
712
713
714
715
716
717
718
719
720
721
722
723
724
725
726
727
728
729
730
731
732
733
734
735
736
737
738
739
740
741
742
743
744
745
746
747
748
749
750
751
752
753
754
755
756
757
758
759
760
761
762
763
764
765
766
767
768
769
770
771
772
773
774
775
776
777
778
779
780
781
782
783
784
785
786
787
788
789
790
791
792
793
794
795
796
797
798
799
800
801
802
803
804
805
806
807
808
809
810
811
812
813
814
815
816
817
818
819
820
821
822
823
824
825
826
827
828
829
830
831
832
833
834
835
836
837
838
839
840
841
842
843
844
845
846
847
848
849
850
851
852
853
854
855
856
857
858
859
860
861
862
863
864
865
866
867
868
869
870
871
872
873
874
875
876
|
<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 3.2 Final//EN">
<HTML>
<HEAD>
<META NAME="GENERATOR" CONTENT="SGML-Tools 1.0.9">
<META HTTP-EQUIV="content-type" content="text/html; charset=iso-8859-2">
<TITLE>Jak ustawiæ drukarkê uywajc AppleTalk</TITLE>
</HEAD>
<BODY>
<H1>Jak ustawiæ drukarkê uywajc AppleTalk<BR></H1>
<H2>Autor: Werner Eugster,
<A HREF="mailto:eugster@giub.unibe.ch">eugster@giub.unibe.ch</A><BR>
<B>Wersja polska: Bartosz Maruszewski
<A HREF="mailto:B.Maruszewski@zsmeie.torun.pl">B.Maruszewski@zsmeie.torun.pl</A><BR></B>
v1.01, 26 Lipca 1997</H2>
<P><HR>
<EM>Jako uytkownik Linux-a chcesz mieæ dostêp do drukarek Mac-a takich
jak LaserWriter siedzcych na sieci z kontrolerem EtherTalk. Jako
uytkownik Mac-a chcesz mieæ dostêp do wszystkich drukarek na
Linux-ie. Aby ustawiæ taki serwis na Linux-ie musisz postêpowaæ wedug
tej samej procedury w obu przypadkach.
Po skompilowaniu i zainstalowaniu oprogramowania AppleTalk
<B>netatalk</B> (jeli tego nie zrobie, to przeczytaj najpierw
<A HREF="http://thehamptons.com/anders/netatalk">Podrêcznik instalacji atalk</A> napisany przez <B>Andersa Brownwortha</B>) pewnie ju
uruchomie wszystkie demony poprzez rc.atalk w swoim katalogu
/etc. Ale najpierw upewnij siê, e serwis AppleTalk rzeczywicie
dziaa zanim zaczniesz konfigurowaæ drukarki.
Ja uywam netatalk w wersji 1.3.3 z atami opisanymi w Przewodniku
instalacyjnym Andersa Brownwortha. Powiedziano mi, e cieka do
filtrów netatalk zmienia siê w nowszych wersjach.</EM>
<HR>
<H2><A NAME="s1">1. Moja strefa AppleTalk.</A></H2>
<P>
<P>Napisz <CODE>/usr/local/atalk/bin/getzones</CODE>, aby sprawdziæ czy
wszystkie strefy AppleTalk s widziane przez Linux-a. Powiniene
widzieæ przynajmniej jedn nazwê, która jest twoj stref lokaln,
w innym przypadku bardzo prawdopodobne jest, e twój serwis
AppleTalk nie dziaa poprawnie. Ja dostajê co takiego (tylko kilka
pierwszych linii):
<P>
<PRE>
Pingo$ /usr/local/atalk/bin/getzones | more
VLSB
LSB-Integrative Biology
LSB-Biology Library
LSB-Herbaria
LSB-UCMP
LSB-MVZ
Vanishing Packets
MIP
Barker Hall
</PRE>
<P>Przy pomocy opcji dowiesz siê która jest twoj stref:
<P>
<PRE>
Pingo$ /usr/local/atalk/bin/getzones -m
VLSB
Pingo$
</PRE>
<P>Tak wiêc moj stref lokaln jest VLSB, kompletn listê wszystkich
lokalnych stref mona uzyskaæ przy pomocy opcji <CODE>-l</CODE> (w razie
gdy twoja drukarka nie jest w twojej strefie musisz znaæ dokadn
nazwê strefy).
<P>
<H2><A NAME="s2">2. Dowiedz siê jaka jest nazwa drukarki.</A></H2>
<P>
<P>Jeli chcesz tylko, aby lokalna drukarka UNIX-owa bya dostêpna dla
klientów AppleShare, to przeskocz tê sekcjê i id do
<A HREF="#sek3">sekcji nr 3</A>.
<P>Najpierw musimy siê dowiedzieæ jak s zdefiniowane nazwy Internetowe w
AppleTalk. Jest to bardzo podobne do tego co znasz ze swojego
Linux-a. Nazwy wystêpuj w formie: <CODE>objekt:typ@strefa</CODE>. Jeli
nie zaley ci na nazwie strefy lokalnej to uyj <CODE>@*</CODE>.
<P>Tak wiêc, aby znaleæ wszystkie objekty w twojej strefie, napisz
<CODE>/usr/local/atalk/bin/nbplkup</CODE>, co wypluje wielk listê, z
elementami jak ten:
<P>
<PRE>
Pingo$ /usr/local/atalk/bin/nbplkup |more
Sun ValleyUs Macintosh:Macintosh IIsi 12398.245:253
Sun ValleyUs Macintosh:Workstation 12398.245:4
IB Instructional Support: Power Macintosh 12398.196:253
IB Instructional Support:Workstation 12398.196:4
centris 660AV: Macintosh 12398.51:253
centris 660AV:Workstation 12398.51:4
Chapin Lab vx - JoeC:Macintosh IIvx 12398.101:253
Chapin Lab vx - JoeC:Workstation 12398.101:4
Pingo Mac Printer:LaserWriter 12398.164:129
Pingo Default Printer:LaserWriter 12398.164:128
Pingo:AFPServer 12398.164:130
Pingo:netatalk 12398.164:4
Pingo:Workstation 12398.164:4
Lucicutia:AFPServer 12398.123:248
Theobald Chapin, III:LaserWriter 12398.73:191
</PRE>
<P>Jeli chcesz znaæ tylko objekty konkretnego typu jak LaserWriter,
musisz uyæ <CODE>/usr/local/atalk/bin/nbplkup
:LaserWriter</CODE>. Upewnij siê, e wstawie dwukropek, który
oznacza, e chcesz znaæ tylko objekty typu LaserWriter. Sowo nie
moe zawieraæ duych liter, ale nie moesz ominæ spacji. Tak wiêc,
eby zobaczyæ Macintosh IIvx musisz wstawiæ nazwê typu w
cudzysowia:
<P>
<PRE>
Pingo$ /usr/local/atalk/bin/nbplkup :"Macintosh IIvx"
Chapin Lab vx - JoeC:Macintosh IIvx 12398.101:253
Pingo$
</PRE>
<P>Dobra. Krótko: Chcê móc drukowaæ z mojego Linux-a na LaserWriter o
nazwie Theobald Chapin, III. Zanim spróbujesz ustawiæ printcap dla
kolejki tej drukarki, upewnij siê czy masz dostêp do tej drukarki.
<P>Napisz <CODE>/usr/local/atalk/bin/papstatus -p "Theobald Chapin,
III"</CODE> (zauwa, e cudzysowia su tylko temu, aby
poinformowaæ twoj powokê, i Theobald Chaplin, III to jeden
argument a nie trzy) i powiniene otrzymaæ co takiego:
<P>
<PRE>
status: idle
</PRE>
<P>Jeli nie, to sprawd czy AppleTalk rzeczywicie dziaa (moe demon
nie jest uruchomiony ? Sprawd tak: <CODE>ps -xa | grep atalkd</CODE> i
<CODE>ps -xa | grep afpd</CODE>).
<P>Poniewa LaserWriter spodziewa siê PostScriptu, powiniene mieæ pod
rêk krótki plik testowy w PostScripcie. Nazwa mojego pliku to:
test.eps i mogê go wysaæ bezporednio do Theobald Chaplin, III
uruchamiajc klienta drukowania AppleShare:
<P>
<PRE>
/usr/local/atalk/bin/pap -p "Theobald Chapin, III":LaserWriter@VLSB test.eps
</PRE>
<P>Zauwa, e doaczyem nazwê strefy tylko po to, eby siê upewniæ,
e wszystko dziaa dobrze. Jeli twoje zadanie drukowania siê
pojawi (co sekundê - czy jako tak - otrzymasz komunikat jeli kto
inny uywa drukarki w tym samym momencie. Obserwuj odpowied twojej
drukarki i co robi kiedy zacznie drukowaæ twój plik).
<P>Jeli bêdziesz mia jakie kopoty, uyj aecho, aby sprawdziæ
objekty AppleTalk w ten sam sposób jakby uywa ping-a przez
TCP/IP (Ctrl-C zatrzymuje aecho):
<P>
<PRE>
/usr/local/atalk/bin/aecho "Theobald Chapin, III":LaserWriter@VLSB
14 bytes from 12398.73: aep_seq=0. time=15. ms
14 bytes from 12398.73: aep_seq=1. time=14. ms
14 bytes from 12398.73: aep_seq=2. time=14. ms
14 bytes from 12398.73: aep_seq=3. time=14. ms
----12398.73 AEP Statistics----
5 packets sent, 4 packets received, 20% packet loss
round-trip (ms) min/avg/max = 14/14/15
Pingo$
</PRE>
<P>Powiniene straciæ tylko ostatni pakiet przy przerwaniu Ctrl-C, w
innym wypadku co jest nie talk z twoim poczeniem.
<P>
<H2><A NAME="sek3"></A> <A NAME="s3">3. Ustawianie serwisu drukowania na Linux-ie.</A></H2>
<P>
<P>Bêd dwa kroki. Najpierw upewnisz siê, e moesz drukowaæ na
Linux-ie potem upewnisz siê, e ta drukarka jest dostêpna dla
klientów AppleShare.
<P>Mówic janiej: najpierw ustawisz swoj drukarkê, eby bya
dostêpna dla UNIX-a (<CODE>lpd</CODE> - demona drukowania) (sekcja 3.1 do
3.2), a potem udostêpnisz j innym uytkownikom w strefie AppleTalk
(sekcja 3.3) co jest oczywicie opcjonalne.
<P>Wielu ludzi nie lubi ustawiania z dwóch powodów:<BR> (1) Jeli
drukarka AppleTalk jest ju dostepna w strefie AppleTalk, to
uytkownicy Mac-ów mog siê do niej bezporednio doczyæ. Wiêc nie
ma potrzeby istnienia kolejki na Linux-ie. Jednak ja jestem
uytkownikiem Linux-a i chcê mieæ dostêp do tej drukarki i dlatego
mój poniszy opis robi dokadnie to: pozwala uytkownikowi Linux-a na
drukowanie na drukarce AplleTalk.<BR> (2) Jeli twoja drukarka
jest drukark lokaln podczon do równolegego portu Linux-a
(np. <CODE>/dev/lp1</CODE>), to jest kilka zmian w pliku
<CODE>/etc/printcap</CODE>. Ja pokaê przykad ustawienia z drukark
lokaln, którego nie testowaem, ale dostaem od innego
uytkownika. Przeczytaj
<A HREF="#sek34">sekcjê 3.4</A> na ten
temat i sprawd szczegóowe informacje na temat
<A HREF="http://artoo.hitchcock.org/~flowerpt/projects/linux-netatalk/ghostscript.html">uywania Ghostscript-u razem z Netatalk</A> napisane przez
Mike'a Pearsona i Billa McGonigle'a.
<P>
<H2>3.1 Konfiguracja twojego /etc/printcap.</H2>
<P>
<P>Jeli twoja drukarka moe ju drukowaæ przy pomocy polecenia
<P>
<PRE>
Pingo$ lpr -P lp test.eps
</PRE>
<P>to moesz przeskoczyæ ten pierwszy krok.
<P>W innym przypadku stañ siê "root-em" i id do katalogu /etc, eby
wyedytowaæ plik printcap. Szczegóy znajdziesz na stronie
podrêcznika systemowego "man". Ja opiszê tylko jak ustawiæ
LaseWriter, tak eby dziaa z poleceniem lpr z Linux-a.
<P>Dodaj pozycjê dla swojej drukarki do pliku printcap. Ja mam
zdefiniowan tylko LaserWriter i mój plik wyglda tak:
<P>
<PRE>
lp|Pingo LaserWriter|Theobald Chapin, III:\
:sd=/usr/spool/theobald:\
:lp=/dev/null:\
:pl#63:pw#85:\
:mx#0:\
:sh:sf:\
:lf=/usr/adm/lpd-errs:\
:if=/usr/local/bin/myif:\
:of=/usr/local/atalk/etc/ofpap:
</PRE>
<P>
<H3>nazwa drukarki dla uytkowników Linux-a</H3>
<P>
<P>Pierwsza linia definiuje trzy logiczne nazwy, które nie musz mieæ
adnego podobieñstwa do nazw, jakie chcesz nadaæ tej drukarce w
kliencie AppleShare. Dlatego nazwaem j lp, poniewa jest to nazwa
stosowana w wiêkszoci UNIX-ów. Inne nazwy stosujê tylko po to,
eby wiedzieæ co to waciwie za drukarka.
<P>
<H3>katalog zadañ</H3>
<P>
<P>Potem musisz mieæ katalog zadañ, gdzie demon bêdzie skadowa
zadania. Ja nazwaem swój katalog zadañ
<CODE>/usr/spool/theobald</CODE> w tej samej hierarchii co katalog
poczty.
<P>
<PRE>
Pingo$ ls -l
drwxrwxr-x 2 root mail 1024 Feb 8 08:46 mail
drwxr-xr-x 2 root mail 2048 Feb 8 17:23 mqueue
drwxrwxr-x 5 news news 1024 Sep 1 1994 news
drwxrwxr-x 2 root lp 1024 Feb 9 13:15 theobald
</PRE>
<P>Stwórz go uywajc mkdir a potem ustaw waciciela (root), grupê
(lp)
<P>
<PRE>
Pingo$ chown root.lp theobald
</PRE>
<P>i prawa dostêpu
<P>
<PRE>
Pingo$ chmod 775 theobald
</PRE>
<P>Potem stworzyem dwa pliki: lock i status w tym katalogu:
<P>
<PRE>
Pingo$ cd theobald
Pingo$ touch lock; chown root.root lock; chmod 004 lock
Pingo$ touch status; chown root.root status; chmod 664 status
</PRE>
<P>teraz moesz zdefiniowaæ ten katalog jako katalog zadañ jak ja to
zrobiem w linii 2.
<P>
<H3>urzdzenie drukarki</H3>
<P>
<P>Jeli twoja drukarka jest lokaln drukark doczon do urzdzenia
takiego jak<CODE>/dev/lp1</CODE>, to to jest urzdzenie, którego
potrzebujesz. Uyjesz mknod, aby utworzyæ to urzdzenie jeli go
jeszcze nie ma. Dla drukarki w AppleTalk nie chcesz waciwie
drukowaæ do adnego urzdzenia, ale wysaæ zadanie do tej drukarki
uywajc programu pap z katalogu
<CODE>/usr/local/atalk/bin</CODE>. Zrobi siê to przy pomocy filtra psf,
który uruchomi program pap, aby mieæ dostêp do drukarki. Dlatego,
po tym jak zadanie zostao wysane do LaserWriter, jest ono cigle
w Linux-ie, poniewa demon drukowania lpd ma na samym koñcu wysaæ
to zadania na urzdzenie. Dlatego zdefiniujemy urzdzenie
<CODE>/dev/null</CODE> jako urzdzenie drukarki, które wyle twoje
zadanie w próniê (bo chcesz mieæ tylko to co siê pojawio na
drukarce AppleTalk, prawda?). Dlatego w trzeciej linii wpiszemy
<CODE>:lp=/dev/null:\</CODE>. Przeczytaj stronê podrêcznika systemowego
na temat psf, jeli masz wiêcej ni jedn drukarkê AppleTalk i
jeli masz problemy z uywaniem urzdzenia <CODE>/dev/null</CODE> jako
urzdzenia drukarki.
<P>
<H3>rozmiar strony, maksymalny rozmiar pliku i nagówek</H3>
<P>
<P>Uyj pól pl i pw dla okrelenia dugoci strony (linie) i
szerokoci (znaki). Polem mx moesz zdefiniowaæ maksymalny rozmiar
pliku drukowanego. Jeli plik jest wiêkszy, demon drukarki obetnie
go, albo odmówi drukowania. Jeli ustawisz tê wartoæ na 0
(mx#0), oznacza to, i mona drukowaæ pliki o nieograniczonych
rozmiarach. Uwaaj, bo przypadkowo papier moe siê skoñczyæ jeli
nikt siê nie bêdzie o to troszczyæ. A twoja godna drukarka bêdzie
woaæ o papier ! Tak wiêc radzê nie ustawiaæ pola mx na 0 jeli
skoñczye ju testowaæ i wszystko jest w porzdku.
<P>Polem sh moemy zabroniæ drukowania strony pocztkowej (z
identyfikatorem waciciela itp.)
<P>Polem sf moemy zabroniæ drukowania feed forms.
<P>
<H3>zapisywanie bêdów</H3>
<P>
<P>Ja zdefiniowaem do tego celu plik
<CODE>/usr/adm/lpd-errs</CODE>. Bêdziesz musia stworzyæ ten plik samemu
(np. poleceniem <CODE>touch /usr/adm/lpd-errs</CODE>)
<P>
<H3>filtry</H3>
<P>
<P><B>To jest wane !</B> Jak ju to opisaem, twoje zadanie zostanie
wysane do drukarki AppleTalk tylko jeli zainstalujesz odpowiedni
filtr, który uruchomi program, <CODE>pap</CODE>. Pakiet netatalk uywa
konceptu hackerskiego, uywajc filtru <CODE>psf</CODE>, ale z rónymi
doczeniami do niego. <CODE>psf</CODE> analizuje nazwê tego doczenia,
aby dowiedzieæ siê, czy ma uruchomiæ pap jeli podañcuch jest w
nazwie doczenia, i odwróciæ kolejnoæ drukowania jeli w nazwie
jest rev. Spójrz na to wydajc polecenie:
<P>
<PRE>
Pingo$ ls -l /usr/local/atalk/etc
lrwxrwxrwx 1 root root 3 Feb 8 14:44 ifpap -> psf
lrwxrwxrwx 1 root root 3 Feb 8 14:44 ifpaprev -> psf
lrwxrwxrwx 1 root root 3 Feb 8 14:44 ofpap -> psf
-rwxr-xr-x 1 root root 49299 Feb 8 14:44 papd
-rw-r--r-- 1 root root 35 Feb 9 13:48 papd.conf
-rwxr-xr-x 1 root root 11395 Feb 8 14:44 psf
lrwxrwxrwx 1 root root 3 Feb 8 14:44 tfpap -> psf
lrwxrwxrwx 1 root root 3 Feb 8 14:44 tfpaprev -> psf
Pingo$
</PRE>
<P>Tak wiêc filtr o nazwie <CODE>ifpap</CODE> uruchomi pap, <CODE>ifpaprev</CODE>
odwróci kolejnoæ stron i uruchomi <CODE>pap</CODE>. Zamienia on zwyky
tekst na PostScript, tak eby nie skoñczy na komunikacie z
bêdem.
<P>Jedyny filtr jaki musisz zainstalowaæ to of:
<P>
<PRE>
:of=/usr/local/atalk/etc/ofpap:
</PRE>
<P>gdzie <CODE>/usr/local/bin/myif</CODE> jest prostym skryptem powoki,
który pozwala mi na przerywanie linii w tekcie, które zostay
zapisane programem, który automatycznie amie linie
(bp. textedit). Niestety filtr <CODE>psf</CODE> nie robi nic takiego i
ignoruje ustawienia szerokoci papieru. Ja napisaem swój wasny
filtr
<A HREF="http://www.giub.unibe.ch/~eugster/linebreak.c">linebreak.c</A>, który robi to dla mnie i umieæ nastêpujce
linie w "myif":
<P>
<PRE>
#!/bin/sh
/usr/local/bin/linebreak $* | /usr/local/atalk/etc/ifpap $*
</PRE>
<P>Jeli w ten sposób ustawisz filtr tekstowy, to linbreak bêdzie
uwaa tylko na szerokoæ strony (ustawion <CODE>pw</CODE>), podczas gdy
<CODE>ifpap</CODE> (<CODE>psf</CODE>) sprawdza tylko dugoæ. Wyglda na to, e
<CODE>psf</CODE> zakada, e pierwsza linia to 0, tak wiêc ustaw
<CODE>pl#63</CODE> jeli chcesz mieæ 64 linii na stronie.
<P>Jeli nie chcesz amania linii, to po prostu umieæ liniê:
<P>
<PRE>
:if=/usr/local/atalk/etc/ifpap:\
</PRE>
<P>Teraz zapisz swój nowy printcap. Jeli spróbujesz teraz co
wydrukowaæ, dowiesz siê, e jeszcze nie dziaa, wiêc czytaj
nastêpny paragraf.
<P>Jak wspomniaem wczeniej, UNIX-owa nazwa drukarki w printcapie nie
ma odpowiednika dla nazwy drukarki w AppleTalk. Musisz stworzyæ
plik <CODE>.paprc</CODE> w swoim katalogu zadañ, który bêdzie zawiera
adres drukarki w AppleTalk. Jest to tylko jedna linia. Zauwa, e
nie musiaem umieszczaæ nazwy drukarki w cudzysowia w tym pliku,
ale inni pisz mi, e u nich to dziaao tylko z cydzysowami. To
spróbuj najpierw bez cydzysowów:
<P>
<PRE>
Pingo$ cat /usr/spool/theobald/.paprc
Theobald Chapin, III:LaserWriter@VLSB
</PRE>
<P>To teraz moesz zaczynaæ.
<P>Jeli dostaniesz komunikat o bêdzie jak
np. <CODE>"Turing:LaserWriter@Tech Support": NBP</CODE> wtedy spróbuj z
cudzysowami. Moe byæ te tak, e musisz wstawiæ tylko nazwe przed
dwukropkiem w cudzysowa, tak: <CODE>"Theobald Chapin,
III":LaserWriter@VLSB</CODE>. Jeli masz jeszcze jakie problemy, to myl
i kombinuj ;) NIe znam adnego uniwersalnego sposobu na rozwizanie
tego problemu.
<P>Wiêcej na temat hackowania i rónych obejæ z filtrami znajdziesz w
sekcji
<A HREF="#sek43">Znane problemy</A>.
<P>
<H2>3.2 Przetestuj drukarkê.</H2>
<P>
<P>Najpierw sprawd czy demon drukarki jest rzeczywicie uruchomiony:
<P>
<PRE>
Pingo$ ps -xa | grep lpd
45 ? SW 0:00 (lpd)
346 pp0 D 0:00 grep lpd
Pingo$
</PRE>
<P>Spróbuj wydrukowaæ plik w PostScripcie i plik tekstowy, eby siê
przekonaæ, e wszystko dziaa. Przypuszczalnie musisz zrestartowaæ
demona poleceniem <CODE>lpc</CODE>. Uruchom lpc i napisz <CODE>restart lp</CODE>,
<CODE>down lp</CODE> i <CODE>up lp</CODE>. Potem sprawd status:
<P>
<PRE>
lpc> status
lp:
queuing is enabled
printing is enabled
no entries
no daemon present
lpc>
lpc> quit
</PRE>
<P>Teraz wydrukuj swój plik poleceniem
<P>
<PRE>
Pingo$ lpr -P lp filename
</PRE>
<P>Jeli wszystko jest w porzdku, to plik status w katalogu zadañ
powienien teraz zawieraæ najwiesze informacje na temat twojej
drukarki:
<P>
<PRE>
Pingo$ cat /usr/spool/theobald/status
job: Paul; status: busy; source: LocalTalk
Pingo$
</PRE>
<P>
<H2>3.3 Skojarz tê drukarkê z jak nazw dla AppleTalk.</H2>
<P>
<P>Jeli teraz pójdziesz do Mac-a i spróbujesz wybrac swoj now
drukarkê dowiesz siê, e pokae siê ona z nazw twojego serwera
Linux-owego. To moe nie byæ zbyt zadowalajce, dlatego musisz
stworzyæ, albo wyedytowaæ plik papd.conf w katalogu etc AppleTalk,
<CODE>/usr/local/atalk/etc/papd.conf</CODE> (przeczytaj "man papd"
jeli chcesz znaæ wiêcej szczegóów). Minimum tego co musisz zrobiæ
to umieszczenie w tym pliku nazwy jak chcesz nadaæ drukarce, a na
koñcu dopisz <CODE>:\</CODE> tak jak w printcap-ie. W drugiej linii
podajesz nazwê jak ta drukarka ma w Linux-ie opcj pr. Mój plik
wyglda tak:
<P>
<PRE>
Pingo$ cat /usr/local/atalk/etc/papd.conf
Pingo Mac LaserWriter:\
:pr=lp:
Pingo$
</PRE>
<P>Oznacza to, e (domylna) zmienna lp zawiera nazwê: Pingo Mac
LaserWriter dla klienta AppleShare. Dowiesz siê równie, e teraz
uytkownik na Mac-u moe drukowaæ bezporednio na drukarce Theobald
Chaplin III jak i poprzez Linux-a, gdzie nazwa drukarki to Pingo Mac
LaserWriter. Dla mnie jest wane, aby móc drukowaæ bezporenio na
tej drukarce, a podczas pracy na Mac-u drukowanie poprzez Linux-a
wydaje siê o wiele szybsze, poniewa Linux zkolejkuje zadanie i
zniknie ono natychmiast z mojego desktopu.
<P>Jeli chcesz zarejestrowaæ swoj drukarkê w jakiej strefie
AppleTalk (nie w domylnej strefie), po prostu podajesz tê strefê
wraz z rozszerzeniem <CODE>@nazwa_strefy</CODE> w pliku <CODE>papd.conf</CODE>:
<P>
<PRE>
MotorsLab@EEAP:\
:pr=ee3rd:
</PRE>
<P>
<H2><A NAME="sek34"></A> 3.4 Jaka jest rónica miêdzy lokaln drukark podczon do komputera Linux-owego?</H2>
<P>
<P>Ta sekcja nie jest jeszcze cakiem gotowa !!!
<P>
<PRE>
/etc/princap:
lp:lp=/dev/lp1:sd=/usr/spool/lp1:sh
/usr/local/atalk/etc/papd.conf:
HP LJIIIp:\
:pr=lp:\
:pd=/usr/local/atalk/etc/HP_LaserJet_IIIP.ppd:
</PRE>
<P>Sprawd szczegóy na stronie
<A HREF="http://artoo.hitchcock.org/~flowerpt/projects/linux-netatalk/ghostscript.html">Uywanie ghostscript-a wraz z Netatalk</A>.
<P>
<H2><A NAME="sek4"></A> <A NAME="s4">4. Rozwizywanie problemów.</A></H2>
<P>
<P>
<H2>4.1 Ogólna strategia.</H2>
<P>
<P>Jeli masz jakie problemy podczas drukowania, nawet jeli dziaao
kiedy wszystko ustawiae tak jak opisaem, to spójrz do
<CODE>/usr/adm/mesaages</CODE> (albo do <CODE>/usr/log/messages</CODE> albo
<CODE>/var/log/messages</CODE> - przyp. tum.) oraz do
<CODE>/usr/adm/syslog</CODE> (patrz poprzednia uwaga). Jeli tylko
spróbujesz co wydrukowaæ uywajc filtru <CODE>psf</CODE>, to znajdziesz
podobne linie w wymienionych wyej plikach:
<P>
<PRE>
Feb 12 17:47:52 Pingo ofpap[1443]: starting for ?
Feb 12 17:47:52 Pingo ofpap[1443]: sending to pap[1444]
Feb 12 17:47:52 Pingo ofpap[1443]: straight text
Feb 12 17:47:59 Pingo ofpap[1443]: 1444 done
Feb 12 17:47:59 Pingo ofpap[1443]: pausing
Feb 12 17:48:01 Pingo ifpap[1447]: starting for ?
Feb 12 17:48:01 Pingo ifpap[1447]: sending to pap[1448]
Feb 12 17:48:01 Pingo ifpap[1447]: straight text
Feb 12 17:48:09 Pingo ifpap[1447]: 1448 done
Feb 12 17:48:09 Pingo ofpap[1443]: restarting
Feb 12 17:48:09 Pingo ifpap[1447]: done
Feb 12 17:48:09 Pingo ofpap[1443]: done
Feb 12 18:00:46 Pingo ofpap[1481]: starting for ?
Feb 12 18:00:46 Pingo ofpap[1481]: sending to pap[1482]
Feb 12 18:00:46 Pingo ofpap[1481]: straight text
Feb 12 18:00:51 Pingo ofpap[1481]: 1482 done
Feb 12 18:00:51 Pingo ofpap[1481]: pausing
Feb 12 18:00:52 Pingo ifpap[1485]: starting for ?
Feb 12 18:00:52 Pingo ifpap[1485]: sending to pap[1486]
Feb 12 18:00:52 Pingo ifpap[1485]: straight text
Feb 12 18:00:57 Pingo ifpap[1485]: 1486 done
Feb 12 18:00:57 Pingo ofpap[1481]: restarting
Feb 12 18:00:57 Pingo ofpap[1481]: done
Feb 12 18:00:57 Pingo ifpap[1485]: done
</PRE>
<P>Jeli co nie dziaa, otrzymasz komunikat w
<CODE>/usr/adm/syslog</CODE> jak ten:
<P>
<PRE>
Feb 12 10:04:59 Pingo papd[70]: No such printer: "lp"
Feb 12 10:04:59 Pingo papd[70]: printcap problem: "lp"
</PRE>
<P>(twoja domylna zmienna lp nie jest zdefiniowana)
<P>
<PRE>
Feb 12 17:02:21 Pingo ofpap[1149]: 1150 died with 1
Feb 12 17:02:21 Pingo lpd[1148]: lp: output filter died (1)
Feb 12 17:02:26 Pingo lpd[1148]: lp: Daemon filter 'f' terminated (11)
Feb 12 17:04:48 Pingo lpd[1195]: lp: Daemon filter 'f' terminated (11)
Feb 12 17:08:03 Pingo lpd[1216]: lp: Daemon filter 'f' terminated (11)
Feb 12 17:10:00 Pingo lpd[1228]: cannot execv /usr/local/bin/linebreak|/usr/local/atalk/ifpap
Feb 12 17:11:51 Pingo lpd[1244]: /usr/adm/lpd-errs: No such file or directory
</PRE>
<P>(<CODE>/etc/printcap</CODE> nie akceptuje strumieni w definicji
<CODE>if</CODE>; oto dlaczego uywaem skryptu
<CODE>/usr/local/bin/myif</CODE>. Zapomniaem take stworzyæ pliku
<CODE>/usr/adm/lpd-errs</CODE>, który zdefiniowaem w
<CODE>/etc/printcap</CODE>)
<P>
<H2>4.2 Nieznane problemy</H2>
<P>
<P>Najpierw przeczytaj sekcjê o
<A HREF="#sek43">Znanych problemach</A>. Jeli nie bêdzie tam nic pomocnego dla ciebie, to
wylij do mnie list i docz do niego pliki <CODE>/etc/printcap</CODE>
oraz <CODE>/usr/local/atalk/etc/papd.conf</CODE>.
<P><B>nbplkup pokazuje nazwê drukarki i jej adres, ale ja nie
dostajê adnej odpowiedzi z programu papstatus od tej drukarki.</B>
<P>
<H2><A NAME="sek43"></A> 4.3 Znane problemy.</H2>
<P>
<P>Dostajê duo listów od ludzi, którzy maj problemy, wiêc umieszczê
tutaj rozwizania dla wszystkich. Bêdzie to rosnca, nieposortowana
lista. Po prostu sprawd czy twój problem jest tu opisany.
<P>
<H3>nie ma wydruku zwykego pliku tekstowego</H3>
<P>
<P>Sprawd czy nie masz w pliku <CODE>/usr/adm/lpd-errs</CODE> czego
takiego:
<P>
<PRE>
unprintable character (0x9a)!
</PRE>
<P>Jest to problem dotyczcy psf, filtru uytego do
drukowania. Zlokalizuj plik psf.c w swojej dystrybucji netatalk i
uczyñ go zapisywalnym
<P>
<PRE>
chmod 644 psf.c
</PRE>
<P>Zlokalizuj drug liniê, w której jest añcuch <CODE>unprintable
character</CODE>. Pierwsze wystapienie (z dwóch) powino byæ w linii 402 a
drugie - w 496 lub podobnie. Druga linia to jest przypuszczalnie
ta, która ci sprawia kopoty. Zamieñ
<P>
<PRE>
if ( !isascii( *p ) || !isprint( *p )) {
if ( !literal ) {
fprintf( stderr, "unprintable character (0x%x)!\n",
(unsigned char)*p );
return( 2 ); /* Toss job */
}
printf( "\\%o", (unsigned)*p );
</PRE>
<P>na
<P>
<PRE>
if ( !isascii( *p ) || !isprint( *p )) {
if ( !literal ) {
fprintf( stderr,
"unprintable character (0x%x) converted to ?!\n",
(unsigned char)*p );
/* return( 2 );*/ /* Toss job */
putchar( '?' ); /* Don't toss job! */
}
else{
printf( "\\%o", (unsigned)*p );
}
</PRE>
<P>Teraz napisz "make" w wierszu poleceñ w katalogu netatalk (nie w
tym, w którym jest psf.c, bo make nie bêdzie w tym przypadku znao
cieki do pap !). Potem skopiuj nowe psf do odpowiedniego katalogu
(<CODE>/usr/local/atalk/etc</CODE>).
<P>To co siê dzieje to: program zamienia niedrukowalny znak na znak
"?" i nie przerywa pracy. Moe kto ma lepszy pomys na to jak
przekonwertowaæ niedrukowalny znak na jego odpowiednik w
PostScripcie ?
<P>Ale jeli to bêdziesz robi, to uwaaj na prawa autorskie w psf !
<P>
<H3>nie ma umlautów, ani znaków narodowych</H3>
<P>
<P>Jak wanie wyej wspomniaem, psf nie obsuguje rozszerzonych
zbiorów znaków. Ale <CODE>nenscript</CODE> to potrafi. Ale poniewa nie
jest to filtr, który mógby zostaæ uyty bezporednio w
printcap-ie, bêdziesz musia to obejæ. Ja mam zdefiniowan
dodatkow drukarkê, która obsuguje zwyky tekst uywajc
nenscriptu.
<P><CODE>/etc/printcap</CODE> wyglda tak:
<P>
<PRE>
#
# Apple LaserPrinter Select 360 on AppleTalk:
#
lp|Pingo LaserWriter|Theobald Chapin, III:\
:sd=/usr/spool/theobald:\
:lp=/dev/null:\
:pl#61:\
:pw#80:\
:mx#0:\
:sh:\
:sf:\
:lf=/var/adm/lpd-errs:\
:if=/usr/local/bin/myif:\
:of=/usr/local/atalk/etc/ofpap:
#
# Special setup for plain text files, to convert to PostScript using nenscript
# instead of psf (which doesn't process the whole ISO characterset)
#
text:\
:sd=/usr/spool/textprinter:\
:lp=/dev/null:\
:mx#0:\
:sh:\
:sf:\
:lf=/var/adm/lpd-errs:\
:of=/usr/local/bin/textfilter:
</PRE>
<P><CODE>/usr/local/bin/textfilter</CODE> jest skryptem w powoce:
<P>
<PRE>
#!/bin/sh
/usr/bin/nenscript -P lp -2 -r -T US -i "Werner Eugster"
</PRE>
<P>Niestety nie znalazem sposobu na zachowanie nazwy pliku do
drukowania i dlatego uywam opcji <CODE>-i</CODE> z moim nazwiskiem, eby
oznaczyæ wydruk. Moe znajdziesz jaki lepszy sposób uywajc
np. Unix-owej zmiennej rodowiskowej z loginem.
<P>W tym ustawieniu otrzymujê tekst na papierze w ukadzie poziomym
(opcja <CODE>-r</CODE>) w dwóch kolumnach (<CODE>-2</CODE>) wysany na standardow
drukarkê <CODE>lp</CODE>. Aby wydrukowaæ zwyky plik tekstowy uywam
polecenia
<P>
<PRE>
lpr -P text plain.txt
</PRE>
<P>Tak wiêc przede wszystkim, drukarka zdefiniowana jako <CODE>text</CODE>
zamienia zwyky tekstowy plik na PostScript uywajc nenscript
(który obsuguje peen zestaw znaków ISO), ktory przekazuje go
dalej do drukarki zdefiniowanej jako <CODE>lp</CODE>. Przez to, uywajc
polecenia <CODE>lpq</CODE> zobaczysz, e zadanie drukowania pojawi siê przy
drukarce <CODE>lp</CODE> i przychodzcego ze standardowego wejcia, co jest
poprawne.
<P>Jeli kto zna jaki sposób, eby umieciæ na wydruku nazwê pliku,
to bêdê bardzo wdziêczny za tê informacjê !
<P>
<H3>moje ustawienia dugoci i szerokoci strony sa ignorowane</H3>
<P>
<P>To by mój bd. Sprawd czêæ powyej, gdzie opisujê
<CODE>myif</CODE>. Musisz dodaæ $* dwa razy w drugiej linii w pliku, która
teraz wyglda tak:
<P>
<PRE>
#!/bin/sh
/usr/local/bin/linebreak $* | /usr/local/atalk/etc/ifpap $*
</PRE>
<P>
<H3>zadanie jest wysane do drukarki, ale nie zostaje wydrukowane</H3>
<P>
<P>Jest wiele takich problemów. Jeden, o którym dowiedziaem siê od
Paolo Supino to ten:
<P><I>"Podczas krótkiej inspekcji wydruku z nbplkup (eby zobaczyæ czy
s tak jakie dziwne rzeczy), zobaczyem, e nasza drukarka na
sieci ma ten sam numer co serwer NT (który kolejkuje zadania z
PC-tów). To byo <B>le</B>.<BR>
1. Serwer NT jest <B>bardzo</B> zym spoolerem.<BR>
2. Powinien on kolejkowaæ tylko maszyny Windows-owe.<BR>
3. Pomimo tego, i nie mia on przechwytywaæ wszystkiego co przez
niego przeszo - on to robi.<BR></I>
<P><I>Rozwizanie: Wyczyæ zupenie serwer drukowania dla Mac-ów na
NT. Wyedytowaæ plik </I><CODE>.paprc</CODE><I> w katalogu zadañ tak,
eby wskazywa on bezporednio na drukarkê. Zrestartowaæ komputer,
eby mu siê pamiêc odwieya.</I>
<P>
<H3>moja drukarka nie bierze papieru z tego zasobnika, z którego ja chcê</H3>
<P>
<P>Domylnie wszystko jest drukowane na papierze ze standardowego
zasobnika. Jeli chcesz tak ustawiæ drukarkê, aby braa papier z
innego zasobnika ni ze standardowego, to spróbuj tego:
<P>Zmodyfikuj swój plik <CODE>/usr/local/bin/myif</CODE> i przepuæ
wszystko przez program awk, czy jaki inny, który potrafi zapisaæ
dodatkow liniê do strumienia po nagówku.<BR>
Np. Ja spróbowaem tak:
<P>
<PRE>
#!/bin/sh
/usr/local/bin/linebreak $* | awk '{if(NR==1&&$1~"%!"){print;print
"statusdict begin /manualfeed true store end\n";}else{print}}' | /usr/local/atalk/etc/ifpap $*
</PRE>
<P>(upewnij siê, e nie ma fizycznych amañ linii w linii
drugiej).<BR> A informuje to drukarkê o tym, e ma wziæ
papier z podajnika rêcznego. Dla innych podajników zamieñ tekst w
cuszysowach (<CODE>"statusdict begin /manualfeed true store
end\n"</CODE>) na odpowiednie polecenie z tej listy:
<P>
<PRE>
Podajnik | Polecenie PostScriptu
------------------+---------------------------------------------------
przedni | "statusdict begin 0 setpapertray end"
|
tylny | "statusdict begin 1 setpapertray end"
|
automatyczny | "statusdict begin /manualfeed true store end"
</PRE>
<P>Polecenia PostScriptu do zdefiniowania wyjciowych "szufladek":
<P>
<PRE>
Szufladka | Polecenie PostScriptu
------------------+---------------------------------------------------
górna | "0 statusdict /setoutputtray get exec"
|
dolna | "1 statusdict /setoutputtray get exec"
</PRE>
<P>Oczywicie jeli chcesz zdefiniowaæ podajnik wejciowy <B>i</B>
szufladkê wyjciow, to musisz wstawiæ dwie linie do pliku
PostScriptowego.
<P>Chocia to dziaa dla wejcia, które ju jest PostScriptem. Jeli
chcesz to osignæ dla tekstu, który jest dopiero zamieniany na
PostScript, to musisz zmodyfikowaæ plik <CODE>psf.c</CODE> i skompilowaæ
nowy filtr <CODE>psf</CODE>. (nie zapomnij zainstalowaæ go w katalogu
<CODE>/usr/local/atalk/etc</CODE> !). Wszystko co musisz zrobiæ, to
znaleæ liniê <CODE>%%!PS-Adobe-2.0</CODE> (ok. linii 379, musi to byæ
funkcja <CODE>textps()</CODE>. Dodaj now liniê:
<P>
<PRE>
printf( "statusdict begin /manualfeed true store end\n" );
</PRE>
<P>(i znowu - moesz zamieniæ tekst w cudzysowach na ten, który ci
odpowiada). Potem skompiluj ponownie <CODE>psf</CODE> i zainstaluj go.
<P>Davis Goodman skoñczy na takim skrypcie <CODE>myif</CODE>,
który sprawdza czy chcesz drukowaæ w rozmiarach
listowych czy normalnych. Jeli jest to normalny, to
wykonywane jest polecenie PostScriptu powodujce wybór tylnego
podajnika, w innym przypadku papier pobierany jest z podajnika
standardowego.
<P>
<PRE>
#!/bin/sh
bounding=`grep BoundingBox $8 | cut -d" " -f5 `
if [ "$bounding" = "" ]; then
/usr/bin/awk '{if(NR==1&&$1~"%!"){print;print "statusdict begin 1 setpapertray end\n";}else{print}}' | /usr/local/atalk/etc/ifpap $*
else
/usr/local/atalk/etc/ifpap $*
fi
</PRE>
<P>To dziaa z Netscape a twoje wasne oprogramowanie moe przyjmowaæ
inne wartoci. Zaczyem ten przykad tylko po to, eby ci
wskazaæ, gdzie naley zaczæ jeli chcesz robiæ podobne sztuczki.
<P>Jeszcze jeden przykad jest od Tomasa Pospiska, który zdefiniowa
nazwy drukarek dla rónych podajników w tej samej drukarce w
<CODE>/etc/printcap</CODE>. eby wydrukowaæ na papierze z konkretnego
podajnika wysyasz zadanie na odpowiedni drukarkê. Jego printcap
wyglda tak:
<P>
<PRE>
# LaserWriter Pro 630 (Default Tray)
lp:\
:sd=/usr/spool/lp1:\
:lp=/dev/null:\
:pl#63:pw#85:\
:mx#0:\
:sh:sf:\
:lf=/var/log/lp-errs:\
:if=/usr/lib/atalk/filters/myif:\
:of=/usr/lib/atalk/filters/ofpap:
#
# LaserWriter Pro 630 (Manual Tray)
lpm:\
:sd=/usr/spool/lpm:\
:lp=/dev/null:\
:pl#63:pw#85:\
:mx#0:\
:sh:sf:\
:lf=/var/log/lp-errs:\
:if=/usr/lib/atalk/filters/myif_manual:\
:of=/usr/lib/atalk/filters/ofpap:
</PRE>
<P>a filtr <CODE>myif</CODE> wyglda tak:
<P>
<PRE>
#!/bin/sh
/usr/bin/awk '{if(NR==1&&$1~"%!"){print;print "statusdict begin
/manualfeed true store end\n";}else{print}}' |
/usr/lib/atalk/filters/ifpap $*
</PRE>
<P>Jak dotd dostaem konstruktywne komentarze i pytania od ludzi z
<P>
<PRE>
COM domena 11
EDU (USA) 12
US domena (USA) 1
GOV domena USA 2
NET domena 1
Australia 1
Austria 2
Belgia 1
Francja 2
Niemcy 5
Islandia 1
Wochy 3
Japonia 1
Holandia 1
Portugalia 2
Wileka Brytania 1
Szwajcaria 1
</PRE>
<P>© 13 Marca 1997 Werner Eugster (
<A HREF="mailto:eugster@giub.unibe.ch">eugster@giub.unibe.ch</A>)
<P>
<H2><A NAME="s5">5. Od tumacza.</A></H2>
<P>
<P>Tumaczenie to jest chronione prawami autorskimi © Bartosza
Maruszewskiego.
Dozwolone jest rozprowadzanie i dystrybucja na prawach takich
samych jak dokument oryginalny.
<P>Jeli znalaze jakie race bêdy ortograficzne, gramatyczne,
skadniowe, techniczne to pisz do mnie:
<P>
<A HREF="mailto:B.Maruszewski@zsmeie.torun.pl">B.Maruszewski@zsmeie.torun.pl</A><P>Oficjaln stron tumaczeñ HOWTO jest
<A HREF="http://www.jtz.org.pl">http://www.jtz.org.pl/</A><P>Aktualne wersje przetumaczonych dokumentów znajduj siê na
teje stronie. Dostêpne s take poprzez anonimowe ftp pod adresem
<A HREF="ftp://ftp.ippt.gov.pl/pub/Linux/JTZ/">ftp.ippt.gov.pl</A> w katalogu <CODE>/pub/Linux/JTZ/</CODE>.
<P>Przetumaczone przeze mnie dokumenty znajduj siê take na
<A HREF="http://www.zsmeie.torun.pl/~bart/tlumaczenie.html">mojej stronie WWW.</A> S tam te odwoania do Polskiej Strony
Tumaczeniowej.
<P>Kontakt z nasz grup, grup tumaczy moesz uzyskaæ poprzez listê
dyskusyjn jtz@ippt.gov.pl. Jeli chcesz sie na ni zapisaæ, to
wylij list o treci <CODE>subscribe jtz Imiê Nazwisko</CODE> na adres
<CODE>listproc@ippt.gov.pl</CODE>
<P>
</BODY>
</HTML>
|
