Due dyski
  Andries Brouwer, aeb@cwi.nl <mailto:aeb@cwi.nl>
  v1.0, 960626
  wweerrssjjaa ppoollsskkaa ppiioottrr..ppooggoorrzzeellsskkii@@iipppptt..ggoovv..ppll
  <<mailto:piotr.pogorzelski@ippt.gov.pl>
  wersja 1.0, 5 marca 1997


  Wszystko na temat geometrii dyskw i granicy 1024 cylindrw.
  ______________________________________________________________________

  Spis treci


  1. Postawienie problemu

  2. adowanie systemu (Booting)

  3. Geometria dysku i partycje

  4. Translacja i Disk Managery

  5. Translacja wykonywana przez jdro dla dyskw IDE

     5.1 EZD
     5.2 DM6:DDO
     5.3 DM6:AUX
     5.4 DM6:MBR
     5.5 PTBL

  6. Konsekwencje

     6.1 Szczegly IDE
     6.2 Szczegy SCSI

  7. Od tumacza



  ______________________________________________________________________

  11..  PPoossttaawwiieenniiee pprroobblleemmuu

  Zamy, e posiadasz dysk z wicej ni 1024 cylindrami. Co wicej
  zamy, e posiadasz system ktry korzysta z BIOSu. Wtedy masz
  problem. Masz problem poniewa zwyky interfejs We/Wy twojego dysku
  realizowany przez przerwanie BIOSu INT13, ktre do przekazywania
  numeru cylindra, na ktrym ma zosta wykonana operacja We/Wy korzysta
  z 10-cio bitowego pola, przez co cylindry o numerze 1024 i wiekszym s
  niedostpne.

  Na szczcie Linux nie korzysta z BIOSu, wic nie ma tego problemu.

  No prawie, poza dwoma przypadkami:

  (1) Kiedy uruchamiasz swj system, Linux jeszcze nie dziaa i nie
  potrafi uchroni ci przed kopotami z BIOSem. Ma to wpyw na prac
  LILO i innych adowaczy systemw (boot loaders).

  (2) Wszystkie systemy operacyjne korzystajce z tego samego dysku
  musz zgadza si co do pooenia poszczeglnych partycji. Innymi
  sowy, jeli korzystasz na jednym dysku z Linuxa i powiedzmy DOSu,
  wtedy oba musz interpretowa tabel partycji w ten sam sposb. Ma to
  wpyw na sposb zachownia jdra i programu fdisk.


  Poniej znajdziesz sczegowy opis wszelkich istotnych szczegw.
  Zauwa, e wszelkie informacje odnosz si do jdra w wersji 2.0.8.
  Inne wersje jdra mog zachowywa si troszk inaczej.



  22..  aaddoowwaanniiee ssyysstteemmuu ((BBoooottiinngg))

  Podczas adowania systemu, BIOS odczytuje z pierwszego dysku twardego
  (lub z dyskietki) sektor 0 (znany jako gwny sektor startowy (Master
  Boto Record, MBR)) i wykonuje skok do znalezionego tam kodu - zwykle
  do programu adowania pocztkowego. Te mae programy adujce
  (adowacze) jakie si tam znajduj, nie posiadaj wlasnych drajwerw
  dyskowych i korzystaj z funkcji BIOSu. To znaczy, e jdro Linuxa
  moe zosta zaadowane, tylko wtedy gdy w caoci znajduje si poniej
  1024 cylindra.

  Ten problem mona bardzo atwo rozwiza. Upewnij si, e jdro (i by
  moe inne pliki wykorzystywane do startu systemu, np. pliki odzworowa
  programu LILO) znajduj si na partycji, ktra w caoci zawiera si w
  obszrze ponizej 1024 cylindra dysku, do ktrego BIOS ma dostp -
  zwykle pierwszy lub drugi dysk twojego komputera.

  Poza tym adowacz i BIOS musz si zgadza w sprawie geometrii dysku.
  Tutaj moe okaza si pomocne skorzystanie w konfiguracji LILO z opcji
  _l_i_n_e_a_r. Wicej szczegw pniej.



  33..  GGeeoommeettrriiaa ddyysskkuu ii ppaarrttyyccjjee

  Jeli posiadasz na jednym dysku kilka systemw operacyjnych, wtedy
  kady z nich uywa jednej lub wicej partycji. Niezgodno w ocenie,
  gdzie te partycje si dokadnie znajduj moe mie katastrofalne
  konsekwencje.

  Rekord MBR zawiera _t_a_b_e_l_ _p_a_r_t_y_c_j_i okrelajc, gdzie znajduj si
  partycje (podstawowe). Tabela zawiera 4 pozycje (dla 4 partycji) i
  wyglda mniej wicej tak:


       struct partition {
               char active;    /* 0x80: startowa, 0: nie strtowa */
               char begin[3];  /* CHS pierwszego sektora partycji */
               char type;
               char end[3];    /* CHS ostatniego sektora partycji */
               int start;      /* 32 bitowy numer sektora (liczc od 0) */
               int length;     /* 32 bitowa liczba sektorw */
       };




  (gdzie CHS oznacza numer cylindra/gowicy/sektora).

  Jak wida informacja jest nadmiarowa: lokalizacja partycji jest podana
  zarwno w 24-ro bitowych polach begin i end, oraz w 32-dwu bitowych
  polach start i length.

  Linux korzysta jedynie z pl start i length, dlatego potrafi obsuy
  partycje o liczbie sektorw nie przekraczajcej 2^32 tzn. partycje o
  rozmiarze nie wikszym ni 2 TB. Czyli dwiecie razy wiksz od dyskw
  obecnie dostpnych na rynku. Moemy mie nadzieje, e bdzie to
  wystarczajce na najblisze 10 lat, a moe wicej.


  Niestety, funkcja BIOSu INT13 korzysta z inforamacij CHS zakodowanych
  w polach 3bajtowych, przy czym na numer cylindra przeznaczonych jest
  10 bitw, 8 bitw na numer gowicy i 6 bitw na numer sektora na
  ciece. Dozwolone numery cylindrw to 0-1023, gowic 0-255 i
  dozwolona liczba sektorw na ciece wynosi 1-63 (tak, sektory na
  ciece s liczone od 1, a nie od 0). Na tych 24 bitach mona
  zaadresowa nie wicej ni 8455716864 bajtw (7.875 GB), dwiecie razy
  wicej ni rozmiar dyskw dostpnych w roku 1983.

  Kolejne, waniejsze (groniejsze) ograniczenie polega na tym, e
  standard interfejsu IDE pozwala jedynie na: 256 sektorw na ciece,
  65536 cylindrw i 16 gowic. Sam w sobie pozwala na dostp do 2^37 =
  137438953472 bajtw (128 GB), lecz w poczeniu z ograniczeniami
  naoonymi przez BIOS, faktycznie umoliwia na dostp tylko do
  528482304 bajtw (504 MB).

  Nie jest to wystarczajce dla dostpnych obecnie dyskw i ludzie s
  zmuszeni do stosowania rnego rodzaju sztuczek, zarwno sprztowych,
  jak i programowych.



  44..  TTrraannssllaaccjjaa ii DDiisskk MMaannaaggeerryy

  Nikogo nie interesuje jaka jest `rzeczywista' geometria dysku.  Tak na
  prawd, liczba sektorw na ciece czsto jest zmienna - wicej na
  ciekach zewntrznych i mniej na ciekach wewntrznych - nie ma tak
  na prawd `rzeczywstej' liczby sektorw na ciece. Dla uytkownika
  najwygodniej jest traktowa dysk jako liniow tablic sektorw,
  ponumerowanych 0,1 ... i pozostawi sterownikowi zadanie odnalezienia
  pooenia danego sektora na dysku.

  To numerownie liniwe znane jest pod skrtem LBA. Adres liniowy
  naleacy do sektora (c,h,s) dla dysku o geometrii (C,H,S) jest rwny
  c*H*S+h*S+(s-1). Wszystkie sterowniki SCSI porozumiewaj si wedug
  standardu LBA, niektre sterowniki IDE rwnie.

  BIOS zamienia 24-bitowe pole (c,h,s) na adres LBA i przekazuje to
  sterownikowi, ktry rozumie co to jest LBA. Dziki temu ponownie mamy
  dostp do 7.785 GB. Nie jest to wystarczajce dla wszystkich dyskw,
  lecz jest to lepsze ni to co byo. Zauwa, e CHS wykorzystywane
  przez BIOS nie ma adnego zwizku z rzeczywistoci.

  Co poddobnego dzieje si w sytuacji, gdy sterownik nie rozumie
  adresw LBA, lecz BIOS wie o translacji (w Setupie BIOSu jest to
  zwykle oznaczane jako `Large'). Teraz BIOS prezentuje systemowi
  operacyjnemu geometri (C',H',S') i uywa geometrii (C,H,S) do
  komunikacji ze sterownikiem. Zwykle S=S' C'=C/N i H'=H*N, gdzie N jest
  najmniejsz potg 2, zapewniajc spenienie warunku ' <= 1024 (w
  celu zminimalizowania marnujcej si przestrzeni przez zaokrglenie w
  d C'=C/N). Ta metoda rwnie pozwala uzyska dostp do 7.875 GB.

  Jeli BIOS nic nie wie na tema `Large' lub LBA, wtedy pozostaj
  rozwizania oparte na odpowiednich drajwerach. Takie programy, jak
  OnTrack lub Ez-Drive zamieniaj programy obsugi dysku nalece do
  BIOSu na wasne. Czsto jest to realizowane, przez umieszenie kodu
  naleacego do Disk Managera w rekordzie MBR i kolejnych sektorach
  dysku (OnTrack nazywa to DDO: Dynamic Drive Overlay) aby by on
  uruchamiany przed zaadowniem jakiegokolwiek systemu operacyjnego. To
  wyjania kopoty zwizane ze startowniem systemu z dyskietki, dla
  dyskw z zainstalowanym programem Disk Manager.

  Efekt caego tego zamieszania jest mniej wicej taki sam, jak w
  przypadku translacji przez BIOS - lecz w sytuacjach, gdy na jednym
  dysku znajduje si wiele systemw operacyjnych programy typu Disk
  Manager mog sprawia wiele kopotw.
  Linux od wersji 1.3.14 rozpoznaje istnienie programu Boot Manager
  firmy OnTrack i od wersji 1.3.29 firmy EZ-Drive. Wicej szczegw
  znajdziesz dalej.



  55..  TTrraannssllaaccjjaa wwyykkoonnyywwaannaa pprrzzeezz jjddrroo ddllaa ddyysskkww IIDDEE

  Jeli jdro Linuxa rozpozna istnienie na dysku IDE programu typu disk
  manager, sprbuje przeprowadzi identyczn translacj jak robi ten
  wanie program, tak aby widzie te same partycje co np. MS-DOS z
  programe OnTrack lub EZ-Drive. Jeli jednak w parametrach startowych
  zostanie przekazana geometria dysku, nie jest wykonywana adna
  translacja. Tak wic opcja startowa `hd=_c_y_l_s,_h_e_a_d_s,_s_e_c_s' moe
  zniszczy zgodno z programem typu disk manager.

  Translacja wykonywana przez jdro polega na wyprbowaniu kolejno
  liczby gowic rwnej 4, 8 ,16, 32, 128, 255 (utrzymujc sta warto
  H*C) a do spenienia warunku C <= 1024 lub H = 255.

  Troch uwag na temat tekstu poniej - nagwki podrozdziaw s
  identyczne z pojawiajcymu si w komunikatach startowych. Tutaj i w
  caym tekscie typy partycji podane s szesnastkowo.


  55..11..  EEZZDD


  Rozpoznano drajwer EZ-Drive poniwa pierwsza partycja podstawowa jest
  typu 55. Geometria dysku podlega opisanej powyej translacji i tabela
  partycji z sektora 0 zostaje pominita - zmiast tego korzystamy z
  tabeli partycji znajdujcej si w sektorze 1. Numery blokw dyskowych
  pozostaj niezmienione, lecz zapis sektora 0 zostaje przekierowany do
  sektora 1. To zachownie moe zosta zmienione przez ponowne
  skompilowanie jdra przy zdefiniowaniu w pliku _i_d_e_._c #define
  FAKE_FDISK_FOR_EZDRIVE 0 .


  55..22..  DDMM66::DDDDOO

  Rozpoznano drajwer OnTrack Manager (na pierwszym dysku) poniewa
  pierwsza partycja podstawowa jest typu 54. Geometria dysku podlega
  opisanej powyej translacji i cay dysk zostaje przesunity o 63
  sektory (tak wic stary sektor 63 staje si sektorem 0). Nastpnie
  nowy rekord MBR (z tabel partycji) zostaje odczytany z nowego sektora
  0. To przesunicie oczywicie ma na celu zrobienie miejsca dla DDO -
  dlatego nie jest wykonywane dla innych dyskw.


  55..33..  DDMM66::AAUUXX

  Rozpoznano drajwer OnTrack Manager (na innych dyskach)  poniewa
  pierwsza partycja podstawowa jest typu 51 lub 53. Geometria dysku
  podlega opisanej powyej translacji.


  55..44..  DDMM66::MMBBRR


  Rozpoznano starsz wersj drajwera OnTrack Manager poniwa znaleziono
  podpis drajwera (sprawdzono, e przesunicie znalezione w 2-gim i
  3-cim bajcie rekordu MBR nie jest wiksze od 430, i zmienna typu short
  znaleziona pod tym adresem jest rwna 0x55AA, po ktrej wystpuje bajt
  nieparzysty). Geometria dysku podlega opisanej powuej translacji.


  55..55..  PPTTBBLL

  Na kocu wykonywany jest test prbujcy wydedukowa istnienie
  translacji na podstawie wartoci pl start i end  partycji
  podstawowej: Jeli cylinder pocztkowy i kocowy jednej z partycji
  jest mniejszy od 256, a sektory pocztkowy i kocowy maj numery
  odpowiednio 1, i 63, a kocowe numery gowic s rwne 31, 63 lub 127,
  wtedy wnioskujemy, e translacja dysku jest aktywna, i wykorzystujemy
  liczb gowic rwn odpowiednio 32, 64 i 127 (poniewa zwykle partycja
  koczy si na granicy cylindra i interfejs IDE nie pozawala na wicej
  ni 16 gowic). By moe jest tu bd i _g_e_n_h_d_._c nie powinien sprawdza
  dwch najwyszych bitw zmiennej przechowujcej numer cylindra?
  Jednake nie wykonuje si adej translacji, jesli aktualny pogld na
  istniejc geometri ju zakada 63 sektory na ciece i co najmniej
  tyle samo gowic (poniewa to prawdopodownie oznacza, ze translacja
  ju zostaa dokonana).


  66..  KKoonnsseekkwweennccjjee

  Jakie to wszystko ma znaczenie? Dla uytkownikw Linuxa tylko jedno:
  musz si upewni, e LILO i fdisk uywaj `poprawnej' geometrii,
  gdzie `poprawna' w przypadku fdiska jest rozumiana jako geometria
  uywana przez inne systemy operacyjne znajdujce sie na tym samym
  dysku, a w przypadku LILO, e jest to geometria pozwalajca na
  poprawn wspprac z BIOSem podczas adowania systemu.

  Jak fdisk dowiaduje si o geometrii?  Pyta si jdra przy pomocy
  funkcji ioctl HDIO_GETGEO.  Lecz uytkownik moe poda dowoln
  geometri dysku przez parametry w wierszu polece lub pniej w samym
  programie.

  Jak LILO dowiaduje si o geometrii dysku?  Pyta si jdra przy pomocy
  funkcji ioctl HDIO_GETGEO.  Lecz uytkownik moe poda asne
  inforamacje z pomoc opcji `disk='.  Mona rwnie skorzystac z opcji
  linear, co spowoduje, e LILO zachowa w pliku odwzorwania (map file)
  adres LBA, zamiast CHS i podczas adowania sytemu odczyta geometri
  dysku (wykorzystujc funkcj nr 8 przerwania INT 13).

  Skd jdro wie co odpowiedzie?  Ha!, po pierwsze uytkownik moe
  przekaz mu odpowiednie informacje jako parametr wiersza zachty
  startowej: `hd=_c_y_l_s,_h_e_a_d_s,_s_e_c_s'.  W innym przypadku jdro przepyta na
  ten temat sprzt.


  66..11..  SSzzcczzeeggllyy IIDDEE

  Troch szczegw.  Drajwer IDE posiada cztery rda informacji o
  geometrii dysku. Pierwsze (G_user) to dane podane przez uytkwonika w
  wierszu zachety. Drugie (G_bios) to inforamcje BIOSu (tylko dla
  pierwszego i drugiego dysku), ktre s odczytywana podczas
  uruchamiania systemu, przed przeczeniem si w tryb 32-bitowy.
  Trzecie (G_phys) i czwarte (G_log) s przekazywane przez sterownik IDE
  jako odpowied na polecenie IDENTIFY - s to `fizyczna' i aktualna
  `logiczna' geometria dysku.

  Z drugiej strony, sterownik potrzebuje dwch informacji o geometrii
  dysku: lecz posiada z jednej strony G_fdisk, przekazywane przez
  funkcj ioctl HDIO_GETGEO, a z drugiej strony  G_used, ktre jest
  naprawd wykorzystywane do wykonywania operacji We/Wy. Zarwno
  G_fdisk, jak i G_used s inicjowane: wartociami G_user jeli s
  podane, G_bios jeli ta inforamcja jest dostepna wg. CMOS, lub G_phys
  w przeciwnym wypadku.  Jesli G_log wyglda rozsdnie to G_used
  przybiera t wasnie warto. W przeciwnym wypadku, jeli G_used nie
  ma wikszego sensu i G_phys wyglda OK, wtedy G_used przyjmuje warto
  G_phys. W tym przypadku `rozsdnie' oznacza, e liczba gowic jest w
  zakresie 1-16.

  Innymi sowy parametry wiersza zachty s waniejsze od informacji
  pobranych z BIOSu i okrelaj jak geometri widzi fdisk, lecz jeli
  podane informacje odpowiadaj geometri poddanej translacji (wiecej ni
  16 gowic), wtedy operacje We/wy jdra zostan zastpione odpowiedzi
  sterownika na polecenie IDENTIFY.


  66..22..  SSzzcczzeeggyy SSCCSSII

  Sytuacja w przypadku SCSI jest troch inna, poniewa polecenia SCSI
  uywaj logicznych numerw blokw, tak wic geometria dysku nie ma
  absolutnie adnego znaczenia dla operacjami We/Wy.  Jednake format
  tabeli partycji jest cigle ten sam, wic fdisk musi wymyle jak
  geometri i rwnie w tym przypadku korzysta z funkcji HDIO_GETGEO - w
  rzeczywistoci fdisk nie rozrnia dyskw IDE i SCSI. Jak kady moe
  si sam przekona (na podstawie szczegowego omwienia poniej)
  poszceglne drajwery wymylaj rne geometri. Rzeczywicie jeden
  wielki balagan.

  Jeli nie korzystasz DOSu, to unikaj wszelkich ustawie rozszerzonych
  translacji i jeli to moliwe, uywaj ustawie 64 gowice, 32 sektory
  na ciece (wtedy jeden cylinder ma adny rozmiar 1MB).  Unikniesz
  problemw, gdy przeniesiesz dysk z jednego sterownika do innego.
  Niektre dyski SCSI (aha152x, pas16, ppa, qlogicfas, qlogicisp) s tak
  nerwowe w sprawach zgodnoci z MS-DOSem, e nie pozwol systemowi z
  zainstalowanym wycznie systemem Linux na wykorzystanie wicej ni
  8GB. To jest bd.

  Jaka jest rzeczywista geometria?  Najprostsza odpowied mwi, e nie
  ma czego takiego.  I gdyby bya, to nie chciaby wiedzie, i na
  pewno NIGDY, ale to PRZENIGDY nie mw o tym fdiskowi, LILO lub jdru.
  To jest po prostu sprawa pomidzy dyskiem i sterownikiem SCSI.
  Pozwolisz, e powtrz: tylko gupcy mwi fdiskowi/LILO/jdru o
  rzeczywistej geometrii dyskw SCSI.

  Lecz jeli jeste ciekaw i nalegasz, moesz spyta o to sam dysk.
  Istnieje bardzo wane polecenie READ CAPACITY, ktre przekazuje
  cakowi objto dysku, a drugie polecenie MODE SENSE (patrz Rigid
  Disk Drive Geometry Page (strona 04)) pozwala odczyta liczb
  cylindrw i gowic (ta informacje nie moe by zmieniona), natomiast w
  Format Page (strona 03) podaje liczb bajw w sektorze i liczb
  sektorw w ciece. Ta ostania liczba jest zwykle zalena od wycicia
  (notch) i liczba sektorw na ciece jest zmienna - cieki zewntrzne
  posiadaj wicej sektorw, wewntrzne mniej. Program pracujcy pod
  Linuxem o nazwie scsiinfo poda ci te wszystkie informacje.

  Jest wiele szcegw i komplikacji, i jest jasne, e nikt
  (prawdopodobnie nawet sam system operacyjny) nie chce wykorzystywa
  tej informacji. Co wicej, tak dugo jak martwimy si tylko o fdisk i
  LILO, zwykle otrzymuje si odpowiedz typu C/H.S=4476/27/171 -
  wartoci, ktre nie mog by wykorzystane przez fdisk, poniewa tabela
  partycji rezerwuje jedynie dla C/H/S odpowiednio 10/8/6 bitw.

  To skd na ten temat bierze informacj funkcja HDIO_GETGEO ?  Cz,
  albo ze sterownika SCSI lub zgaduje. Wyglda, e niektre dyski mysl,
  e interesuje nas `rzeczywisto', lecz nas oczywicie interesuje
  jedynie jakie parametry bd uywane przez FDISK pod DOSem czy OS/2
  (lub AFDISK Adapteca).

  Pamitaj, e fdisk Linuxa potrzebuje zna liczb gowic H i sektorw
  na ciece S, aby mc zamieni numer sektora w foramcjie LBA na adres
  c/h/s, lecz liczba cylindrw C nie ma znaczenia w tej konwersji.
  Niektre dyski uywaj (C,H,S)=(1032,255,63) w celu zasygnalizowania,
  e dysk ma co najmniej 1023*255*63 sektorw. Niestety to nie ujawnia
  aktualnego rozmiaru dysku i bdzie ograniczao uytkownikw wikszoci
  wersji programu fdisk do wykorzstania tylko okoo 8GB ich dyskw - w
  dzisiejszych czasach jest to powane ograniczenie.

  W opisie przedstawionym poniej, M oznacza cakowit pojemno dysku,
  a C,H i S liczb cylindrw, gowic i sektorw na ciece.  Jeli
  traktujemy C jako wynik dziaania C = M / (H*S), wtedy wystarczy poda
  H i S.

  Domylnie H=63,S=32.


     aahhaa11774400,, ddttcc,, gg__NNCCRR55338800,, tt112288,, wwdd77000000::
        H=64, S=32.


     aahhaa115522xx,, ppaass1166,, ppppaa,, qqllooggiiccffaass,, qqllooggiicciisspp::
        H=64, S=32 unless C > 1024, W takim przypadku H=255, S=63, C =
        min(1023, M/(H*S)).  (Tak wic C jest obcite i h*s*C  nie jest
        aproksymacj rozmiaru dysku M. Taka sytuacja potrafi ogupi
        wikszo wersji programu fdsik.) Kod w pliku _p_p_a_._c wykorzystuje
        M+1 zamiast M i twierdzi, e to z poowdu bdu w  _s_d_._c M jest
        przesunite o 1.


     aaddvvaannssyyss::
        H=64, S=32 chyba, e C > 1024 i co wicej przy wczonej opcji
        BIOSu `> 1 GB', co w takim przypadku daje H=255, S=63.


     aahhaa11554422::
        Spytaj sterownika, ktry z moliwych dwch schematw translacji
        jest w uyciu, i uyj albo H=255, S=63 lub H=64, S=32. W ostanim
        przypadku wywietlany jest komunikat startowy "aha1542.c: Using
        extended bios translation".


     aaiicc77xxxxxx::

        H=64, S=32 chyba, e C > 1024, i co wicej jeli przekazano
        parametr startowy (boot) "extended", lub jeli w pamici
        SEEPROM, lub BIOSie by ustawiony bit `extended', to w takim
        przypadku przyjmuje si H=255, S=63.


     bbuussllooggiicc::
        H=64, S=32 chyba, e C >= 1024, i co wicej na sterwoniku
        zostaa wczona translacja rozszerzona, co w takim pryzpadku
        powoduje przyjceie  parametrw H=128, S=32 jeli  M < 2^22  lub
        H=255, S=63 w przeciwnym wypadku. Jednake po dokonaniu wyboru
        (C,H,S) odczytywana jest tabela partycji i jeli dla jednej z
        trzech moliwoci (H,S) = (64,32), (128,32), (255,63)
        gdziekolwiek zgadza si rwno endH=H-1, wtedy stosowana jest
        dana para (H,S) i wywietlany jest komunikat "Adopting Geometry
        from Partition Table".


     ffddoommaaiinn::

        Znajduje parametry w tabeli parametrw dysku BIOSu, lub
        odczytuje tabel partycji i uywa translacji H=endH+1, S=endS w
        przypadku pierwszej partycji (pod warunkiem, e nie jest pusta),
        lub uywa H=64, S=32 w przypadku gdy M < 2^21 (1 GB), lub H=128,
        S=63 jeli M < 63*2^17 (3.9 GB) w przeciwnym wypadku.  H=255,
        S=63.

     iinn22000000::
        Uyj pierwszej pary (H,S) = (64,32), (64,63), (128,63),
        (255,63), dla ktrej zajdzie nierwno C <= 1024. W przeciwnym
        wypadku skr C do 1023.


     sseeaaggaattee::
        Odczytuje C,H,S z dysku.  (Horror!)  Jeli C lub S jest zbyt
        due wtedy przyjmuje S=17,H=2 i podwaja H a V <<;= 1024. To
        znaczy, e H bdzie miao warto 0, jeliM > 128*1024*17 (1.1
        GB). To jest bd.


     uullttrraassttoorr aanndd uu1144__3344ff::
        W zalenoci o trybu sterownika wykorzystywane jest jedno z
        nastpujcych odwzoroa:((H,S) = (16,63), (64,32), (64,63))


  Jeli drajwer nie poda geometrii dysku, powracamy do metody pole
  gajcej na zgadywaniu na podstawie zawartoci  tabeli partycji, lub
  cakowitej pojemnoci dysku.

  Zobacz tabel partycji. Poniewa powszechnie partycja koczy si na
  granicy cylindra, znajc dla kadej partycji end = (endC,endH,endS)
  moemy po prostu przyj H = endH+1 and S = endS. (Przypomnij sobie,
  e sektory liczy si od 1.) A dokadniej wykonywana jest nastpujca
  operacja.  Jeli istnieje niepusta partycja, odczytaj t o najwikszej
  wartoci beginC. Dla tej partycji sprawd end+1, obliczone przez
  dodanie start i length przy zaoeniu, e ta partycja koczy si na
  granicy sektorw. Jeli obie wartoci si zgadzaj lub jeli endC =
  1023  i start+length jest cakowit wielokrotnoci (endH+1)*endS,
  wtedy moemy zaoy, e ta partycj rzeczywicie bya wyrwnana do
  granicy cylindra i przyj H = endH+1 i S = endS.  Jeli jednak tak
  nie jest, a to dlatego, e nie ma adnej partycji, lub dlatego, e
  partycje maj dziwne rozmiary wtedy sprbuj wykorzysta pojemno
  dysku M. Algorytm: przyjmij H=M/(62*1024) (zaokrglone w gr), S =
  M/(1024*H) (zaokrglone w gor), C = M/(H*S) (zaokrglone w d).  W
  ten sposb otrzymamy geometri (C,H,S), prz czym C nie przekroczy
  1024, a S 62.


  77..  OOdd ttuummaacczzaa

  Wszelkie uwagi na temat tumaczenia mile widziane. Uwagi merytoryczne
  prosze kierowa do autora tekstu angielskiego, chyba e podejewasz,
  e s one wynikiem bdnego tumaczenia.

  Inne dokumenty HOWTO przetumaczone na jzyk polski znajdziesz tutaj:
  http://www.ippt.gov.pl/~ppogorze/Linux/JTZ/.

  Wersje txt i html lepiej nadajace sie do druku sa tutaj:
  ftp://www.ippt.gov.pl/pub/Linux/JTZ/.