Jak zrobi ustawienia lokalne w Linux-ie. (Locales)
  Peeter Joot, peeter_joot@vnet.ibm.com
  v1.5, 21 Lipca 1997.
  WWeerrssjjaa ppoollsskkaa:: BBaarrttoosszz MMaarruusszzeewwsskkii BB..MMaarruusszzeewwsskkii@@jjttzz..oorrgg..ppll
  v1.4, 4 Listopada 1997


  Dokument ten opisuje jak skonfigurowa twojego Linux-a, aby mc uywa
  pakietu "Locales", czyli ustawie narodowych.  Dokument ten jest
  napisany w standardzie ISO-8859-2.  Wersja oryginalna znajduje si pod
  adresem ftp.icm.edu.pl <ftp://ftp.icm.edu.pl/pub/Linux/sun
  site/docs/HOWTO/>.  Nowsza wersja zawiera uaktualnione wskazania na
  katalog zawierajcy jdra na ftp.icm.edu.pl
  ______________________________________________________________________

  Spis treci


  1. Wprowadzenie.

  2. Co to w ogle jest pakiet "Locales"?

  3. Uwagi.

  4. Czego potrzebujesz.

  5. Instalacja wszystkiego.

  6. I co teraz?

  7. Naprawa bdu "catopen".

  8. Pytania i odpowiedzi.

     8.1 msgcat

  9. Zakoczenie.

     9.1 Od tumacza.


  ______________________________________________________________________

  11..  WWpprroowwaaddzzeenniiee..


  To jest naprawd opis tego co musiaem zrobi, eby dziaa u mnie
  pakiet "Locales". Zrobiem to tylko dla zabawy, i pomylaem, e moe
  niektrzy chc sami sprbowa. Jak ju raz wszystko poustawiasz,
  powiniene mc uywa aplikacji korzystajcych z NLS, wraz z twoimi
  lokalnymi ustawieniami. Ju niedugo pakiet "Locales" powinien by
  czci standardowych dystrybucji i wikszo z tego co tu napisaem
  bdzie niepotrzebne.


  22..  CCoo ttoo ww ooggllee jjeesstt ppaakkiieett ""LLooccaalleess""??


  Jest to pakiet, ktry zawiera ustawienia specyficzne dla twojego
  kraju. (zapis daty, czasu, specjalne litery itp.) Ustawie tych nie
  powinene zapisywa na stae w swoich programach.

  Jeli masz na swoim komputerze zainstalowane ustawienia lokalne dla
  rnych krajw/jzykw, to poprzez nastpujce zmienne moesz
  kontrolowa zachowanie programw korzystajcych z nich.  Ustawieniem
  domylnym jest ustawienie wg.  standardu C lub POSIX zapisane na stae
  w "libc".


     LLAANNGG
        -- ustawia jakiego jzyka uywamy; moe by zmienione przez
        zmienn LC_xxxx,


     LLCC__CCOOLLLLAATTEE
        -- ustawia porzdek sortowania,


     LLCC__CCTTYYPPEE
        -- definicje znakw, due i mae litery... uywane jest to przez
        takie funkcje jak: toupper, tolower, islower, isdigit itp.


     LLCC__MMOONNEETTAARRYY
        -- definicja formatu liczb zwizanych z pienidzmi. S tu
        definicje separatora tysicy, separatora uamkowego, symbolu
        pienidza (z) i miejsce, gdzie naley go umieci,


     LLCC__NNUUMMEERRIICC
        -- separatory tysicy i uamkowe oraz grupowanie numeryczne,


     LLCC__TTIIMMEE
        -- definicja formatu czasowego i datowego. S tu zdefiniowane
        np. dni tygodnia, miesice,


     LLCC__MMEESSSSAAGGEESS
        -- wyraenia Nie i Tak,


     LLCC__AALLLL
        -- ustawia jakiego jzyka uywamy i zmienia wszystkie inne
        zmienne LC_xxxx.

  Oto niektre ustawienia, a jest ich znacznie wicej:


     eenn__CCAA
        -- kanadyjski angielski,


     eenn__UUSS
        -- amerykaski angielski,


     ddee__DDEE
        -- niemiecki niemiecki,


     ffrr__FFRR
        -- francuski francuski.

  Jeli piszesz program i chcesz, aby mona go byo uywa na caym
  wiecie respektuj ustawienia lokalne. Najwaniejszym powodem jest to,
  e nie kady bdzie uywa tego samego zestawu znakw czy strony
  kodowej co ty.

  Upewnij si, e nie robisz czego takiego w swoich programach:


     /* sprawd czy to litera */
     if ( (( c >= 'a') && ( c <= 'z' )) ||
          (( c >= 'A') && ( c <= 'Z' )) ) { ... }



  Jeli napiszesz co takiego, to zakadasz, e uytkownik bdzie uywa
  tylko podstawowych znakw z kodu ASCII i nie bierzesz pod uwag, i
  moe uywa strony kodowej specyficznej dla swojego kraju. Pomija to
  takie znaki jak np. a-umlaut, ktre zostaoby uyte w rodowisku
  niemieckim. Zamiast tego powiniene raczej uywa funkcji, ktre
  respektuj lokalne ustawienia, jak np.  isalpha(). Jeli twj program
  wyranie wymaga tylko podstawowych znakw ASCII (US-ASCII), dalej
  uywasz funkcji isalpha(), ale musisz take ustawi zmienn LANG albo
  LC_CTYPE albo LC_ALL na "C" lub uy funkcji setlocale(LC_CTYPE, "C").

  Ustawienia lokalne pozwalaj na du elastyczno i robi pewne
  zaoenia, o ktrych programista mg zapomnie.

  Na przykad nie moesz z gry zaoy pozycji danego znaku na stronie
  kodowej. Nic nie stoi na przeszkodzie, eby np. stworzy sobie stron
  kodow, na ktrej "A" byoby na pozycji 99 a nie 65.

  Podstawow ide jest to, e rni ludzie mwi rnymi jzykami,
  przetsrzegaj rnych regu sortowania, uywaj rnych stron kodowych
  i mieszkaj w rnych krajach. Ustawienia lokalne i funkcje, ktre ich
  przstrzegaj daj rodki na respektowanie takich rzeczy i
  odpowiedniego ich traktowanie. Nie wymaga to duego nakadu pracy,
  tylko troch innego sposobu mylenia podczas pisania takich programw.


  33..  UUwwaaggii..



    Aby ustawienia lokalne na moim komputerze dziaay musiaem odnowi
     kilka rzeczy. No i tak: ftp.torun.pdi.net w katalogu
     /pub/nls/locale.  znajduj si wszystkie potrzebne programy. Nie
     wiedziaem, e jest osobny pakiet "Locales" i jako si domyliem,
     e trzeba mie zainstalowane odpowiednie biblioteki libc i lib.so.
     Z tego powodu to HOWTO jest w wikszoci zapisem tego co ja
     musiaem zrobi, eby odnowi biblioteki. Jeli zrobisz to w taki
     sposb jak ja, bdziesz musia mie system ELF, albo zmieni swj
     na taki, jak ju ustawisz swoje lokalne definicje.


    Wszystko co robiem, aby odnowi swj system, to to samo, co jest
     potrzebne, aby przej z a.out na ELF. Jeli tego nie zrobie,
     albo jeli zrobie to poprzez reinstalacj Linux-a, powiniene
     zdoby ostatni wersj ELF-HOWTO. Jest to wspaniay podrcznik, w
     ktrym znajdziesz dodatkowe wskazwki dotyczce instalacji
     bibliotek libc, ld.so i innych odnowie do ELF-a.


    Przed instalacj czegokolwiek, przeczytaj odpowiednie pliki
     dostarczone wraz z wersj instalacyjn (README itp.). Jeli
     popsujesz sobie co, bo le zinterpretowae co, co ja tutaj
     napisaem, albo przez (oby nie) zrobienie czego co ja zrobiem,
     nie wi mnie prosz.


    Jeli zapomnisz zainstalowa now bibliotek libc albo ld.so, to
     moesz doprowadzi nawet do tego, e nie bdziesz mg wystartowa
     systemu. Take lepiej mie pod rk dyskietk startow, i upewnij
     si, e wszelkie krytyczne albo niezamienialne dane s
     zarchiwizowane.
  44..  CCzzeeggoo ppoottrrzzeebbuujjeesszz..


  Kilka rzeczy musisz sobie ciagn. Wszystko czego potrzebujesz
  znajdziesz na ftp.icm.edu.pl Kiedy ja instalowaem u siebie ustawienia
  lokalne uywaem libc-5.2.18, ktra jest teraz troche przestarzaa.
  Jak na razie powiedziano mi, e biec wersj jest 5.4.17 i tak te
  umieszczam w opisie.  Przypuszczalnie libc-5.4.17 bdzie przestarzaa
  zanim zdysz mrugn wic po prostu uyj najnowszej dostpnej wersji.

  Rozwa uycie glibc (gnu libc) zamiast Linux libc 5 w pracach
  unaradawiajcych (internalizacyjnych). Glibc jest w peni unarodowiona
  i ma pene wsparcie dla programowania narodowego tak samo jak jest w
  peni przenaszalna FIXME i ma wbudowan obsug wtkw. Prawie caa
  internalizacja zrobiona w libc 5 wzita zosta z glibc. Lokalizacje i
  mapy klawiszy dla glibc s powizane z dodatkami o lokalizacjami
  glibc.

  Jeli jeste za uywaniem glibc, to moesz pomin to mini-howto.
  Doczanie dodatkw lokalizacyjnych do kompilacji i instalacji glibc
  jest trywialne i opisane jest w dokumentacji do instalacji glibc.
  ednak ostrzegam, e pena aktualizacja nie jest trywialnym zadaniem!
  Mam nadziej, e RedHat (ktrego uywam) wypuci niedugo dystrybucj
  opart na glibc, bo jako nie umiecha mi si rekompilacja caego
  mojego systemu.  Wszystkie ponisze pakiety moesz znale pod adresem
  ftp.icm.edu.pl w katalogu /pub/Linux/sunsite/GCC oprcz "make" -
  /pub/Linux/sunsite/devel/make oraz jdra - /pub/Linux/kernel/


    ustawienia lokalne i rda zestaww znakw -- to jest to, co
     kompilujesz, uywajc localedef,


    libc-5.4.x.bin.tar.gz -- biblioteki dzielone w wersji ELF dla
     bibliotek C i MATH.  Zauwa, e prekompilowany dla biblioteki
     libc-5.4.17 program "localedef" ma  przypuszczalnie w sobie bd i
     tworzy LC_CTYPE ze z liczb magiczn. Oznacza to przypuszczalnie,
     e jaka stara wersja "localedef" dostaa si do dystrybucji.

    libc-5.4.x.tar.gz -- rda bibliotek dzielonych w wersji ELF -
     bdziesz tego potrzebowa, aby skompilowa localedef,

    make-3.74.tar.gz -- moe bdziesz musia skompilowa "make", tak
     aby zawiera at na tzw. dirent bug,

    release.libc-5.4.x -- ta wersja zawiera at, ktra pozwala
     skompilowa "make", mino ju sporo czasu odkd powsta bd w
     libc i przypuszczalnie nie musisz si ju tym przejmowa.

    ld.so-1.8.x -- biblioteka do czenia dynamicznego w wersji ELF,


    gcc-2.7.2+ -- kompilator C w wersji ELF,


    jdro 2.0.x -- jdro w wersji ELF,


    binutils 2.7.0.x -- rne narzdzia do binariw potrzebne do
     kompilacji.


  55..  IInnssttaallaaccjjaa wwsszzyyssttkkiieeggoo..



  Oto co zrobiem, aby wszystko zainstalowa. Miaem ju system ELF
  (kompilator, jdro ...).


  1. Najpierw zainstalowaem pakiet binutils:
      tar xzf binutils-2.6.0.2.bin.tar.gz -C /

  2. Potem zainstalowaem bibliotek do czenia:


        tar zxf ld.so-1.7.12.tar.gz -C /usr/src
        cd /usr/src/ld.so-1.7.12
        sh instldso.sh




  3. Potem binaria do libc. Przeczytaj odpowiednie pliki dotyczce
     instalacji w release.libc-5.4.17.


        rm -f /usr/lib/libc.so /usr/lib/libm.so
        rm -f /usr/include/iolibio.h /usr/include/iostdio.h
        rm -f /usr/include/ld_so_config.h /usr/include/localeinfo.h
        rm -rf /usr/include/netinet /usr/include/net /usr/include/pthread
        tar -xzf libc-5.4.17.bin.tar.gz -C /




  4. Teraz trzeba uruchomi ldconfig, eby zlokalizowa nowe biblioteki
     dzielone: ldconfig -v.


  5. Jest bd, ktry zosta ju poprawiony w libc. Powodowa on ze
     dziaanie "make" i innych programw.  Oto co zrobiem, eby
     skompilowa i zainstalowa "make":


        tar zxf make-3.74.tar.gz -C /usr/src
        cd /usr/src/make-3.74
        patch < cieka_do_release.libc-5.4.17
        configure --prefix=/usr
        sh build.sh
        ./make install
        cd ..
        rm -rf make-2.74




  6. Teraz mona skompilowa i zainstalowa localedef:














        mkdir /usr/src/libc
        tar zxf libc-5.4.17.tar.gz -C /usr/src/libc
        cd /usr/src/libc
        cd include
        ln -s /usr/src/linux/include/asm .
        ln -s /usr/src/linux/include/linux .
        cd ../libc
        ./configure
        make clean ; make depend
        cd locale
        make programs
        mv localedef /usr/local/bin
        mv locale /usr/local/bin




  7. Umie zestawy znakw tam, gdzie je znajdzie localedef.  Ja uyem
     zestaww znakw i locales z ftp.dkuug.dk (charmaps.tar i
     locales.tar).  W Polsce dostpne s pod adresem:
     ftp.arch.pwr.wroc.pl w katalogu /mirror/linux/nls/locale/dkuug.
     Starsze "localedef" (5.2.18) szukao rde zestaww znakw w
     katalogu /usr/share/nls/charmap, ale teraz "localedef" szuka ich w
     katalogu /usr/share/i18n/charmaps oraz rde definicji lokalnych w
     /usr/share/i18n/locales


        mkdir /usr/share/i18n
        mkdir /usr/share/i18n/charmaps
        mkdir /usr/share/i18n/locales
        tar xf charmaps.tar -C /usr/share/i18n/charmaps
        tar xf locales.tar -C /usr/share/i18n/locales



  Nowsze "localedef" (5.4.17) s sprytniejsze i szukaj zbiorw
  rdowych definicji lokalnych podczas obsugi funkcji "copy".
  Podczas, gdy starsze "localedef" musiay mie ju utworzone pliki
  rdowe definicji lokalnych, aby obsuy funkcj "copy".  Ponisza
  lista polece ma wysortowane zalenoci i moe by uyta, aby
  wygenerowa wszystkie objekty lokalne w zalenoci od uywanej wersji
  biblioteki libc, ale powiniene mc teraz utworzy tylko te, ktre
  chcesz.























     localedef -ci en_DK -f ISO_8859-1:1987 en_DK
     localedef -ci sv_SE -f ISO_8859-1:1987 sv_SE
     localedef -ci fi_FI -f ISO_8859-1:1987 fi_FI
     localedef -ci sv_FI -f ISO_8859-1:1987 sv_FI
     localedef -ci ro_RO -f ISO_8859-1:1987 ro_RO
     localedef -ci pt_PT -f ISO_8859-1:1987 pt_PT
     localedef -ci no_NO -f ISO_8859-1:1987 no_NO
     localedef -ci nl_NL -f ISO_8859-1:1987 nl_NL
     localedef -ci fr_BE -f ISO_8859-1:1987 fr_BE
     localedef -ci nl_BE -f ISO_8859-1:1987 nl_BE
     localedef -ci da_DK -f ISO_8859-1:1987 da_DK
     localedef -ci kl_GL -f ISO_8859-1:1987 kl_GL
     localedef -ci it_IT -f ISO_8859-1:1987 it_IT
     localedef -ci is_IS -f ISO_8859-1:1987 is_IS
     localedef -ci fr_LU -f ISO_8859-1:1987 fr_LU
     localedef -ci fr_FR -f ISO_8859-1:1987 fr_FR
     localedef -ci de_DE -f ISO_8859-1:1987 de_DE
     localedef -ci de_CH -f ISO_8859-1:1987 de_CH
     localedef -ci fr_CH -f ISO_8859-1:1987 fr_CH
     localedef -ci en_CA -f ISO_8859-1:1987 en_CA
     localedef -ci fr_CA -f ISO_8859-1:1987 fr_CA
     localedef -ci fo_FO -f ISO_8859-1:1987 fo_FO
     localedef -ci et_EE -f ISO_8859-1:1987 et_EE
     localedef -ci es_ES -f ISO_8859-1:1987 es_ES
     localedef -ci en_US -f ISO_8859-1:1987 en_US
     localedef -ci en_GB -f ISO_8859-1:1987 en_GB
     localedef -ci en_IE -f ISO_8859-1:1987 en_IE
     localedef -ci de_LU -f ISO_8859-1:1987 de_LU
     localedef -ci de_BE -f ISO_8859-1:1987 de_BE
     localedef -ci de_AT -f ISO_8859-1:1987 de_AT
     localedef -ci sl_SI -f ISO_8859-2:1987 sl_SI
     localedef -ci ru_RU -f ISO_8859-5:1988 ru_RU
     localedef -ci pl_PL -f ISO_8859-2:1987 pl_PL
     localedef -ci lv_LV -f BALTIC lv_LV
     localedef -ci lt_LT -f BALTIC lt_LT
     localedef -ci iw_IL -f ISO_8859-8:1988 iw_IL
     localedef -ci hu_HU -f ISO_8859-2:1987 hu_HU
     localedef -ci hr_HR -f ISO_8859-4:1988 hr_HR
     localedef -ci gr_GR -f ISO_8859-7:1987 gr_GR




  66..  II ccoo tteerraazz??


  Po przejciu omwionych powyej krokw powiniene mc uywa ustawie
  lokalnych na swoim komputerze.  Oto prosty przykadowy program.


















     /* test.c : prosty przykadowy program do sprawdzenia czy
     ustawienia lokalne dziaaj
     */
      #include <locale.h>
      #include <stdio.h>
      #include <time.h>

      main(){
              time_t t;
              struct tm * _t;
              char buf[256];

              time(&t);
              _t = gmtime(&t);


              setlocale(LC_TIME,"");
              strftime(buf,256,"%c",_t);

              printf("%s\n",buf);
      }



  eby sprawdzi jakie s biece ustawienia moesz uy programu
  "locale".  Skompiluj powyszy program i uruchom z rnymi
  ustawieniami.  gcc -s -o Test test.c Zobacz jakie s biece
  ustawienia: locale

     LANG=POSIX
     LC_COLLATE="POSIX"
     LC_CTYPE="POSIX"
     LC_MONETARY="POSIX"
     LC_NUMERIC="POSIX"
     LC_TIME="POSIX"
     LC_MESSAGES="POSIX"
     LC_ALL=

     Hmmm... ustawienia standardowe C...
     No to zmiemy na inne:

     export LC_TIME=en_CA -- kanadyjski angielski
     Test
     Sat 23 Mar 1996 07:51:49 PM

     A teraz francuski kanadyjski:
     export LC_TIME=fr_CA
     Test
     sam 23 mar 1996 19:55:27




  77..  NNaapprraawwaa bbdduu ""ccaattooppeenn""..


  Instalacja obsugi ustawie lokalnych naprawia automatycznie bd (a
  moe zalet) w poleceniu "catopen" w bibliotece libc.  Powiedzmy, e
  napiszesz program, ktry uywa komunikatw z katalogu
  /home/peeter/catalogs/de_DE.

  Teraz - jeli wykonasz nastpujce polecenia nie majc zainstalowanych
  ustawie lokalnych dla de_DE,



     export LC_MESSAGES=de_DE
     export NLSPATH=/home/peeter/catalogs/%L/%N.cat:$NLSPATH



  katalog z niemieckimi komunikatami nie zostanie otwarty.  Funkcja
  catgets pobierze komunikaty z katalogu standardowego.

  Dzieje si tak poniewa funkcja "catopen" wywouje funkcj
  "setlocale", eby pobra odpowiednie komunikaty, a funkcja "setlocale"
  zwrci bd pomimo tego, e zostaa ustawiona zmienna rodowiskowa.
  Nastpnie funkcja "catopen" prbuje zaadowa komunikaty zastpujc
  wszystkie "L" liter "C" w zmiennej NLSPATH.

  Moesz nadal uywa swojego katalogu z komunikatami bez definiowania
  ustawie lokalnych, ale musiaby bezporednio ustawi cz "L"
  zmiennej NLSPATH:


     export NLSPATH=/home/peeter/catalogs/de_DE/%N.cat:$NLSPATH



  ale to mija si z celem zastosowania zmiennych ustawie lokalnych.


  88..  PPyyttaanniiaa ii ooddppoowwiieeddzzii..


  Sekcja ta mogaby urosn i zmieni si w FAQ, ale jest jeszcze za
  maa.


  88..11..  mmssggccaatt


  Uywam Linux-a i napisaem taki program:


     --------------------------------------------------------------------
     #include <stdio.h>
     #include <locale.h>
     #include <features.h>
     #include <nl_types.h>

     main(int argc, char ** argv)
     {
             nl_catd catd;

             setlocale(LC_MESSAGES, "");
             catd = catopen("msg", MCLoadBySet);
             fprintf(stderr,catgets(catd, 1, 1, "otwarcie komunikatw lokalnych nie powiodo si\n"));
             catclose(catd);
     }

     --------------------------------------------------------------------
     $ msg.m
     $set 1

     1 locale message pass\n
     --------------------------------------------------------------------



  Jeli uyj bezwzgldnej cieki dostpu w "catopen", np.:

  catopen("/etc/locale/msg.cat", MCLoadBySet);

  To jest dobrze. Ale jeli uywam poprzedniego przykadu "catopen"
  zwraca mi -1 (czyli, e si nie powiodo)

  Czciowa odpowied na to pytanie jest w poprzedniej sekcji, ale podam
  jeszcze troch dodatkowych informacji.

  Jest wiele "odpowiednich miejsc", gdzie moesz umieci katalog z
  komunikatami. Nawet gdyby nie ustawi zmiennej rodowiskowej NLSPATH,
  to jest ona nastpujco zdefiniowana w libc:


     $ strings /lib/libc.so.5.4.17 | grep locale | grep %L
     /etc/locale/%L/%N.cat:/usr/lib/locale/%L/%N.cat:/usr
     /lib/locale/%N/%L:/usr/share/locale/%L/%N.cat:/usr/
     local/share/locale/%L/%N.cat



  Wic jeli zrobie jedno z poniszych:

     $ export LC_MESSAGES=en_CA
     $ export LC_ALL=en_CA
     $ export LANG=en_CA



  to funkcja catopen("msg", MCLoadBySet); dziaaaby, gdyby twj katalog
  z komunikatami by jednym z:


     /etc/locale/en_CA/
     /usr/lib/locale/en_CA/
     /usr/lib/locale/msg/
     /usr/share/locale/en_CA/
     /usr/local/share/locale/en_CA/



  Jednak to nie zadziaa jeli nie masz zainstalowanych ustawie
  lokalnych dla en_CA, poniewa funkcja "setlocale" nie powiedzie si i
  w wywoaniu funkcji "catopen" w miejsce "L" zostanie podstawiona
  litera "C".



  99..  ZZaakkoocczzeenniiee..


  To tyle. Mam nadziej, e ten "podrcznik" pomg ci chocia troch.
  Jest zapewne duo miejsc, gdzie moesz szuka dodatkowych informacji
  na temat pisania programw zgodnych z ustawieniami lokalnymi. Zao
  si, e jeli poszukasz troch po sieci (WWW), to znajdziesz duo
  informacji.  Ulrich Drepper, ktry zaimplementowa wikszo kodu
  umidzynarodowiajcego, ma troche informacji na swojej stronie WWW;
  moesz tam zacz.  Jest take troch informacji na stronach
  informacyjnych i w podrczniku systemowym "man" o libc.


  99..11..  OOdd ttuummaacczzaa..


  Jeli znalaze jakie race bdy ortograficzne, gramatyczne,
  skadniowe, techniczne to pisz do mnie:

  B.Maruszewski@jtz.org.pl

  Oficjaln stron tumacze HOWTO jest http://www.jtz.org.pl/

  Aktualne wersje przetumaczonych dokumentw znajduj si na teje
  stronie. Dostpne s take poprzez anonimowe ftp pod adresem
  ftp.jtz.org.pl/HOWTO/

  Przetumaczone przeze mnie dokumenty znajduj si take na mojej
  stronie WWW. <http://www.jtz.org.pl/bartek/tlumaczenie.html> S tam
  te odwoania do Polskiej Strony Tumaczeniowej.

  Kontakt z nasz grup, grup tumaczy moesz uzyska poprzez list
  dyskusyjn jtz@ippt.gov.pl. Jeli chcesz sie na ni zapisa, to wylij
  list o treci subscribe jtz Imi Nazwisko na adres
  majordomo@ippt.gov.pl

  Zmiany wprowadzone przeze mnie do tego dokumentu to polskie odnoniki
  do serwerw ftp i WWW.
  W wersji v1.31 zostaa poprawiona nazwa pliku testowego z "test" na
  "Test", co jak zauway jeden z czytelnikw ma podstawowe znaczenie
  poniewa program "test" ju istnieje w systemie.