1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
|
<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 3.2 Final//EN">
<HTML>
<HEAD>
<META NAME="GENERATOR" CONTENT="SGML-Tools 1.0.9">
<META HTTP-EQUIV="content-type" content="text/html; charset=iso-8859-2">
<TITLE> Jzyki programowania (mae JTZ)</TITLE>
</HEAD>
<BODY>
<H1> Jzyki programowania (mae JTZ)</H1>
<H2>Autor: Risto S. Varanka <BR>
v?, 22 lipca 2000 <BR>
<B>Wersja polska:
Tomasz 'tsca' Sienicki, tsca@edb.dk</B><BR>
v1.0, 10 grudnia 2001</H2>
<P><HR>
<EM> Krtkie porwnanie najwaniejszych jzykw programowania oraz bibliotek
sucych do tworzenia graficznego interfejsu uytkownika (GUI) pod Linuksem.</EM>
<HR>
<H2><A NAME="s1">1. Formalnoci </A></H2>
<H2>1.1 Najnowsza wersja tego dokumentu</H2>
<P>Najnowsza wersja tego dokumentu dostpna jest pod adresem
<A HREF="http://www.helsinki.fi/~rvaranka/Computer/Linux/HOWTO/">http://www.helsinki.fi/~rvaranka/Computer/Linux/HOWTO/</A>.
<P>
<H2>1.2 Prawa autorskie</H2>
<P>Copyright (c) 2000 Risto Varanka.
<H2>1.3 Licencja</H2>
<P>Omwione tu warunki uywania dotycz wszystkich dokumentw LDP, o ile w
danym dokumencie nie stwierdzono inaczej. Dokumenty LDP mona kopiowa i
rozpowszechnia w caoci lub w czci za pomoc dowolnego fizycznego lub
elektronicznego medium pod warunkiem, e niniejsza licencja nie jest usunita.
Rozpowszechnianie komercyjne jest dozwolone. W przypadku rozpowszechniania
prosz miesic wczeniej skontaktowa si poczt elektroniczn z autorami
w celu uzyskania najnowszej wersji tekstu.
<P>
<H3>Warunki modyfikacji tekstu</H3>
<P>Wszelkie zmodyfikowane wersje dokumentw, w tym tumaczenia, antologie
oraz dokumenty rozpowszechniane w czci musz spenia nastpujce warunki:
<P>
<OL>
<LI>Wersja musi by oznaczona jako zmodyfikowana</LI>
<LI>Osoba wprowadzajca modyfikacje nie moe by anonimowa</LI>
<LI>Naley pozostawi nazwisko pierwotnego autora</LI>
<LI>Naley poda informacj o lokalizacji oryginalnej wersji tekstu</LI>
<LI>Bez zgody pierwotnego autora/autorw nie wolno ich/jego
nazwiskiem/nazwiskami potwierdza ani sugerowa wanoci zmodyfikowanego
dokumentu.</LI>
</OL>
<P>
<P>Dodatkowe wymagania:
<P>
<OL>
<LI>Zmiany (w tym cicia) musz by zaznaczone</LI>
<LI>Przed rozpoczciem dystrybucji naley autora o tym powiadomi poczt
elektroniczn (jeli w dokumencie podany zosta adres)</LI>
</OL>
<P>
<P>Antologie dokumentw LPD mog wyjtkowo zawiera w widocznym miejscu
pojedyncz kopi tej licencji. W takich przypadkach tre licencji zawartej
w dokumentach mona zastpi informacj o jej lokalizacji w antologii; wwczas
zmiany w niniejszej sekcji nie nadaj dokumentowi statusu tekstu zmodyfikowanego.
<P>Umieszczenie dokumentw LPD na wsplnym noniku z innymi dokumentami bd
programami nie powoduje objcia owych innych prac niniejsz licencj.
<P>Wszelkie tumaczenia, modyfikacje i teksty wywodzce si z dokumentw LDP
nie mog mie bardziej restrykcyjnej licencji ni niniejsza. Wyjtkiem jest
moliwo wymagania od dystrybutorw udostpniania wersji rdowych dokumentw.
<P>
<H2>1.4 Zastrzeenie</H2>
<P>DOKUMENT NINIEJSZY OPISUJE SZEROK I STALE ZMIENIAJC SI DZIEDZIN WIEDZY.
DLATEGO INFORMACJE ZAWARTE W TYM TEKCIE MOG BY BDNE LUB NIEAKTUALNE.
JAKIEKOLWIEK UYCIE TEGO DOKUMENTU I ZAWARTYCH W NIM INFORMACJI MOE ODBYWA SI
WYCZNIE NA WASNE RYZYKO UYTKOWNIKA. AUTOR NIE DAJE ANI NIE SUGERUJE ADNYCH
GWARANCJI.
<P>
<H2>1.5 Informacje o autorze</H2>
<P>Adres poczty elektronicznej:
<A HREF="mailto:risto.varanka@helsinki.fi">mailto:risto.varanka@helsinki.fi</A><BR>
Strona domowa:
<A HREF="http://www.helsinki.fi/~rvaranka/">http://www.helsinki.fi/~rvaranka/</A>.
<P>
<H2>1.6 Podzikowania</H2>
<P>Chciabym podzikowa osobom, ktre wypowiedziay si na temat jzykw
programowania. Rozmowy te day mi lepsz orientacj w temacie, mam te
nadziej, e reakcje czytelnikw w przyszoci przyczyni si do rozwoju
niniejszego dokumentu. Podzikowania swoje kieruj szczeglnie do uytkownikw
kanau #linux: Morphiego, Bluesmurfa, Vadima, Zonk^a, Rikkusa i wielu innych,
ktrych nicki zapomniaem. Dzikuj te Stigowi Erikowi Sandoe za pomocne uwagi.
<P>
<H2><A NAME="s2">2. Wstp </A></H2>
<H2>2.1 Tematyka dokumentu</H2>
<P>Linux jest fascynujcym systemem, poniewa kady moe uczestniczy w jego
rozwijaniu. Czasem jednak rnorodno dostpnych jzykw programowania moe
powodowa zagubienie pocztkujcego programisty. Niniejszy dokument opisuje
najbardziej typowe z tych jzykw. Nie jest moim celem pisanie recenzji ani
ukadanie ich rankingu. Kady jzyk na swoje zastosowania i zwolennikw. Jeli
interesujesz si tematem, atwo moesz natrafi na sprzeczne informacje.
Znajdujce si w tym dokumencie odnoniki skieruj ci do rde, dziki ktrym
bdziesz mg wyrobi sobie wasn opini.
<P>Jzykw programowania i bibliotek do tworzenia GUI pod Linuksem jest
zatrzsienie. Dokument ten ogranicza si tylko do aktualnie najpopularniejszych
z nich. Staraem si by neutralny, ale nie byem w stanie wspomnie tu o
wszystkich dostpnych jzykach. Poniewa moje opinie z pewnoci s w taki czy
inny sposb stronnicze, osobom powanie podchodzcym do tematu proponuj
zajrzenie na strony bardziej kompletnie go wyczerpujce. Pamitaj te, e w
niniejszym tekcie omwione s tylko linuksowe wersje danych jzykw i narzdzi;
nie wspominam o ich moliwociach dostpnych w wersjach na inne platformy.
<P>Dokument niniejszy dopiero niedawno trafi do zasobw Linux Documentation
Project, czytelnicy nie mieli wic pki co wiele czasu na wyraenie swoich
opinii. Mam jednak nadziej, e tekst ten przyda si osobom (szczeglnie
pocztkujcym) interesujcym si programowaniem pod Linuksem.
<P>Znak zapytania w tabelach oznacza brak informacji. Skontaktuj si z autorem,
jeli je posiadasz.
<H2>2.2 Odnoniki </H2>
<P>Wyczerpujce listy jzykw i narzdzi programistycznych dla Linuksa:
<UL>
<LI>
<A HREF="http://www.freshmeat.net/appindex/development/">Freshmeat</A></LI>
<LI>
<A HREF="http://www.hotfeet.ch/~gemi/LDT/">Linux Development Tools</A></LI>
<LI>
<A HREF="http://www.linuxprogramming.com/">linuxprogramming.com</A></LI>
</UL>
<P>
<P>Interesujcym, szczeglnie dla pocztkujcych programistw, tekstem jest
<A HREF="http://www.tuxedo.org/~esr/faqs/hacker-howto.html">Hacker FAQ</A>
napisane przez Erica S. Raymonda. Dokument ten traktuje o kulturowych i
psychologicznych aspektach pracy nad rozwojem oprogramowania wolnodostpnego.
<P>Innymi zajmujcymi si tematem programowania
<A HREF="http://www.linuxdoc.org/">dokumentami LDP</A>
s "Reading List HOWTO" oraz "Linux Programmer's Guide". Oprcz nich dostpny
jest szereg tekstw powiconych bardziej szczegowym zagadnieniom.
<P>
<H2><A NAME="s3">3. Jzyki programowania</A></H2>
<P>Tradycyjnie w GNU/Linuksie uywanymi jzykami s C, Lisp i Perl. Ostatnio
do grupy tej doczyy Python, PHP, Java i C++.
<H2>3.1 Pojcia uyte w tabeli </H2>
<P>
<DL>
<DT><B>Jzyk</B><DD><P>Powszechnie uywana nazwa jzyka.
<P>
<DT><B>Pocztkujcy</B><DD><P>Czy jzyk jest dobrym wyborem dla pocztkujcego programisty?
<P>
<DT><B>Szybko</B><DD><P>Jak szybko aplikacje bd w praktyce dziaa. W zasadzie zaley to bardziej
od jakoci uoonego przez programist algorytmu, ni od samego jzyka.
Generalnie przyjmuje si, e jzyki C, C++ i Fortran oferuj wiksz
szybko ni ich alternatywy. Wszystko zaley jednak od celu, jaki chcemy
osign: czasem jzyki te mog okaza si bardziej nieporczne od innych.
(Mam pomys na mao naukowe porwnanie jzykw: naley napisa w kadym z
nich prosty algorytm sortujcy i porwna czas jego wykonania. To
oczywicie nie zmierzy szybkoci samych jzykw -- taki pomys byby bez
sensu -- a jedynie ich implementacji. Nie jest to rwnie szczeglnie
niezawodna ani dokadna metoda, pozwala jednak porwna szybko wykonania
zadania. Kto chce sprbowa?)
<P>
<DT><B>OOP, programowanie obiektowe kontra inne metody</B><DD><P>Programowanie obiektowe jest wan i coraz bardziej popularn metod
tworzenia aplikacji. W tym modelu struktury danych i algorytmy poczone s
w jednostki zwane klasami. OOP przeciwstawia si czsto programowaniu
proceduralnemu (w ktrym uywa si oddzielnych algorytmw i struktur danych).
Nie jest to wycznie kwestia jzyka; mona programowa obiektowo w jzykach
nie opisanych jako obiektowe, i odwrotnie: proceduralnie w jzykach
obiektowych. Jako jzyki obiektowe wymieniem te, ktre takie programowanie
uatwiaj rnymi dodatkami. Jzyki funkcjonalne (np. Lisp) to jeszcze inna
sprawa, bowiem programowanie funkcjonalne jest nadzbiorem obiektowego.
Z drugiej strony programowania logicznego (np. Prolog), zwanego take
programowaniem deklaratywnym, nie mona w podobny sposb odnie do innych
modeli programowania.
<P>
<DT><B>RAD (byskawiczne programowanie aplikacji)</B><DD><P>Zaley bardziej od uywanych narzdzi ni jzyka. Istnieje dokument HOWTO
omawiajcy narzdzia uatwiajce tworzenie GUI pod Linuksem, jest jednak
przestarzay. Dobre narzdzie znacznie przyspiesza prace nad graficznym
interfejsem uytkownika, umoliwia take prace nad istniejcym ju kodem;
wolnodostpne oprogramowanie jest tu wic doskonaym punktem wyjcia.
<P>
<DT><B>Zastosowania</B><DD><P>Domeny programowania, w ktrych dany jzyk jest najczciej uywany.
Istniej take inne, mniej lub bardziej sensowne zastosowania jzyka,
s jednak mniej typowe.
<P>
<DT><B>Uwagi</B><DD><P>Dodatkowe informacje o jzyku, np. jego moliwoci lub odmiany.
</DL>
<H2>3.2 Najwaniejsze jzyki </H2>
<P>
<PRE>
Perl
Pocztkujcy: tak - OOP: tak
Zastosowania: Skrypty, administracja systemem, WWW
Uwagi: Doskonay do przetwarzania tekstw
Python
Pocztkujcy: tak - OOP: tak
Zastosowania: Skrypty, skrypty do aplikacji, WWW
Uwagi:
TCL
Pocztkujcy: tak - OOP: nie
Zastosowania: Skrypty, administracja systemem, aplikacje
Uwagi:
PHP
Pocztkujcy: tak - OOP: tak
Zastosowania: WWW
Uwagi: Uywany przy tworzeniu sieciowych baz danych
Java
Pocztkujcy: tak - OOP: tak
Zastosowania: Programy dziaajce na wielu platformach systemowych, WWW
Uwagi: Zakres zastosowa rozszerza si (np. handel elektroniczny)
Lisp
Pocztkujcy: tak - OOP: funkcjonalny
Zastosowania: Tryby Emacsa (Elisp), AI (Sztuczna inteligencja)
Uwagi: Odmiany: Elisp, Clisp i Scheme
Fortran
Pocztkujcy: nie - OOP: nie
Zastosowania: Aplikacje matematyczne (naukowe)
Uwagi: Odmiany: f77 i f90/95
C
Pocztkujcy: nie - OOP: nie
Zastosowania: Oprogramowanie systemowe, aplikacje
Uwagi:
C++
Pocztkujcy: nie - OOP: tak
Zastosowania: aplikacje
Uwagi:
</PRE>
<H2>3.3 Programowanie w powoce (szelu) </H2>
<P>Powoki s rwnie wanym rodowiskiem programistycznym. Nie omawiam ich,
poniewa nie zrozumiaem jeszcze dokadnie caoci tematu. Znajomo powok
jest istotna dla wszystkich uywajcych regularnie Linuksa, szczeglnie
administratorw. Istnieje wiele podobiestw midzy programowaniem w szelu i
pisaniem skryptw w innych jzykach -- czsto osign mona identyczne
rezultaty, wybr jest wic wolny. Do najpopularniejszych powok nale bash,
tcsh, csh, ksh i zsh. Podstawowe informacje o nich znajduj si w podrczniku
systemowym (uyj polecenia <CODE>man</CODE>, np. <CODE>man bash</CODE>).
<H2>3.4 Inne jzyki </H2>
<P>Inne warte zauwaenia jzyki to: AWK, SED, Smalltalk, Eiffel, Ada,
Prolog, asembler, Objective C, Logo, Pascal (konwerter p2c).
<P>
<H2>3.5 Odnoniki</H2>
<P>
<UL>
<LI>Strona z du iloci informacji i opinii o rnych
<A HREF="http://www.tunes.org/Review/Languages.html">jzykach programowania</A></LI>
<LI>
<A HREF="http://dev.scriptics.com/">TCL</A></LI>
<LI>
<A HREF="http://www.perl.org/">Perl</A></LI>
<LI>
<A HREF="http://www.python.org/">Python</A></LI>
<LI>
<A HREF="http://www.php.net">PHP</A></LI>
<LI>
<A HREF="http://www.javasoft.com/">Java</A></LI>
<LI>
<A HREF="http://clisp.cons.org/~haible/packages-clisp.html">clisp</A></LI>
</UL>
<P>
<H2><A NAME="s4">4. Narzdzia do tworzenia GUI </A></H2>
<P>Standardowym rodowiskiem graficznym w systemach Unix i Linux jest
posiadajcy swoje wasne biblioteki GUI <I>X Window System</I>.
Biblioteki te umoliwiaj niskopoziomowe tworzenie graficznych aplikacji dla
X, bywaj jednak trudne w uyciu. Wykorzystuje je gwnie starsze
oprogramowanie, dzi graficzne aplikacje tworzy si raczej w oparciu o
biblioteki GTK+ i Ot -- to na nich oparte s dwa najpopularniejsze due
rodowiska graficzne dla Linuksa: GNOME i KDE.
<H2>4.1 Pojcia uyte w tabeli </H2>
<P>
<DL>
<DT><B>Biblioteka</B><DD><P>Powszechnie uywana nazwa biblioteki
<P>
<DT><B>Pocztkujcy</B><DD><P>Czy biblioteka nadaje si dla pocztkujcego programisty?
<P>
<DT><B>Licencja</B><DD><P>Poszczeglne narzdzia opatrzone s rnymi licencjami. Licencje GTK+, TK i
GNUstep pozwalaj na bezpatne tworzenie zarwno wolnodostpnego, jak i
zamknitego oprogramowania. Licencja Motifa jest patna, a licencja Qt jest
patna tylko w przypadku tworzenia oprogramowania zamknitego.
<P>
<DT><B>Jzyk</B><DD><P>Jzyk najczciej uywany z dan bibliotek.
<P>
<DT><B>Inne jzyki</B><DD><P>Inne jzyki, ktrych rwnie mona uywa z dan bibliotek.
<P>
<DT><B>Zastosowania</B><DD><P>Programy korzystajce z biblioteki.
<P>
<DT><B>Uwagi</B><DD><P>Dodatkowe informacje.
</DL>
<H2>4.2 Najwaniejsze biblioteki do tworzenia GUI </H2>
<P>
<PRE>
Biblioteka: TK
Pocztkujcy: tak
Licencja: darmowa
Jzyk: TCL
Inne jz: Perl, Python, inne
Zastosowania: make xconfig, TKDesk
Uwagi:
Biblioteka: GTK+
Pocztkujcy: nie
Licencja: darmowa (LGPL)
Jzyk: C
Inne jz: Perl, C++, Python, wiele innych
Zastosowania: GNOME, Gimp
Uwagi: Bardzo popularna
Biblioteka: QT
Pocztkujcy: nie
Licencja: darmowa przy rozwijaniu oprogramowania wolnodostpnego
Jzyk: C++
Inne jz: Python, Perl, C, inne?
Zastosowania: KDE
Uwagi: Bardzo popularna
Biblioteka: Motif
Pocztkujcy: nie
Licencja: patna
Jzyk: C/C++
Inne jz: Python, inne?
Zastosowania: Netscape, Wordperfect
Uwagi: Darmowy odpowiednik: Lestiff (http://www.lesstif.org/)
Biblioteka: GNUstep
Pocztkujcy: nie
Licencja: darmowa (LGPL)
Jzyk: Objective C
Inne jz: Guile, Java?
Zastosowania: adna z popularnych aplikacji
Lista aplikacji: http://www.gnustep.org/resources/apps.html
Uwagi: Wci w trakcie rozwoju
</PRE>
<H2>4.3 Odnoniki </H2>
<P>
<UL>
<LI>
<A HREF="http://dev.scriptics.com/">TK</A></LI>
<LI>
<A HREF="http://www.gtk.org/">GTK+</A></LI>
<LI>
<A HREF="http://www.troll.no/">QT</A></LI>
<LI>
<A HREF="http://www.metrolink.com/">Motif</A></LI>
<LI>
<A HREF="http://www.gnustep.org/">GNUstep</A></LI>
</UL>
<P>
<H2><A NAME="s5">5. Od tumacza </A></H2>
<P>Zmiany w stosunku do oryginau: Podzia pierwszego rozdziau na dwie tematyczne
sekcje ("Formalnoci" i "Wstp") oraz przeformatowanie spisu najwaniejszych
bibliotek.
<P>Wersja oryginalna dokumentu:
<A HREF="http://sunsite.unc.edu/LDP/">http://sunsite.unc.edu/LDP/</A>.<BR>
Tumaczenia pozostaych dokumentw HOWTO na jzyk polski:<BR>
<A HREF="http://www.jtz.org.pl/">http://www.jtz.org.pl/</A>.
<P>Copyright for the translation:<BR>
(c) 2001 by Tomasz 'tsca' Sienicki, tsca@edb.dk<BR>
</BODY>
</HTML>
|
