1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 440 441 442 443 444 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 460 461 462 463 464 465 466 467 468 469 470 471 472 473 474 475 476 477 478 479 480 481 482 483 484 485 486 487 488 489 490 491 492 493 494 495 496 497 498 499 500 501 502 503 504 505 506 507 508 509 510 511 512 513 514 515 516 517 518 519 520 521 522 523 524 525 526 527 528 529 530 531 532 533 534 535 536 537 538 539 540 541 542 543 544 545 546 547 548 549 550 551 552 553 554 555 556 557 558 559 560 561 562 563 564 565 566 567 568 569 570 571 572 573 574 575 576 577 578 579 580 581 582 583 584 585 586 587 588 589 590 591 592 593 594 595 596 597 598 599 600 601 602 603 604 605 606 607 608 609 610 611 612 613 614 615 616 617 618 619 620 621 622 623 624 625 626 627 628 629 630 631 632 633 634 635 636 637 638 639 640 641 642 643 644 645 646 647 648 649 650 651 652 653 654 655 656 657 658 659 660 661 662 663 664 665 666 667 668 669 670 671 672 673 674 675 676 677 678 679 680 681 682 683 684 685 686 687 688 689 690 691 692 693 694 695 696 697 698 699 700 701 702 703 704 705 706 707 708 709 710 711 712 713 714 715 716 717 718 719 720 721 722 723 724 725 726 727 728 729 730 731 732 733 734 735 736 737 738 739 740 741 742 743 744 745 746 747 748 749 750 751 752 753 754 755 756 757 758 759 760 761 762 763 764 765 766 767 768 769 770 771 772 773 774 775 776 777 778 779 780 781 782 783 784 785 786 787 788 789 790 791 792 793 794 795 796 797 798 799 800 801 802 803 804 805 806 807 808 809 810 811 812 813 814 815 816 817 818 819 820 821 822 823 824 825 826 827 828 829 830 831 832 833 834 835 836 837 838 839 840 841 842 843 844 845 846 847 848 849 850 851 852 853 854 855 856 857 858 859 860 861 862 863 864 865 866 867 868 869 870 871 872 873 874 875 876 877 878 879 880 881 882 883 884 885 886 887 888 889 890 891 892 893 894 895 896 897 898 899 900 901 902 903 904 905 906 907 908 909 910 911 912 913 914 915 916 917 918 919 920 921 922 923 924 925 926 927 928 929 930 931 932 933 934 935 936 937 938 939 940 941 942 943 944 945 946 947 948 949 950 951 952 953 954 955 956 957 958 959 960 961 962 963 964 965 966 967 968 969 970 971 972 973 974 975 976 977 978 979 980 981 982 983 984 985 986 987 988 989 990 991 992 993 994 995 996 997 998 999 1000 1001 1002 1003 1004 1005 1006 1007 1008 1009 1010 1011 1012 1013 1014 1015 1016 1017 1018 1019 1020 1021 1022 1023 1024 1025 1026 1027 1028 1029 1030 1031 1032 1033 1034 1035 1036 1037 1038 1039 1040 1041 1042 1043 1044 1045 1046 1047 1048 1049 1050 1051 1052 1053 1054 1055 1056 1057 1058 1059 1060 1061 1062 1063 1064 1065 1066 1067 1068 1069 1070 1071 1072 1073 1074 1075 1076 1077 1078 1079 1080 1081 1082 1083 1084 1085 1086 1087 1088 1089 1090 1091 1092 1093 1094 1095 1096 1097 1098 1099 1100 1101 1102 1103 1104 1105 1106 1107 1108 1109 1110 1111 1112 1113 1114 1115 1116 1117 1118 1119 1120 1121 1122 1123 1124 1125 1126 1127 1128 1129 1130 1131 1132 1133 1134 1135 1136 1137 1138 1139 1140 1141 1142 1143 1144 1145 1146 1147 1148 1149 1150 1151 1152 1153 1154 1155 1156 1157 1158 1159 1160 1161 1162 1163 1164 1165 1166 1167 1168 1169 1170 1171 1172 1173 1174 1175 1176 1177 1178 1179 1180 1181 1182 1183 1184 1185 1186 1187 1188 1189 1190 1191 1192 1193 1194 1195 1196 1197 1198 1199 1200 1201 1202 1203 1204 1205 1206 1207 1208 1209 1210 1211 1212 1213 1214 1215 1216 1217 1218 1219 1220 1221 1222 1223 1224 1225 1226 1227 1228 1229 1230 1231 1232 1233 1234 1235 1236 1237 1238 1239 1240 1241 1242 1243 1244 1245 1246 1247 1248 1249 1250 1251 1252 1253 1254 1255 1256 1257 1258 1259 1260 1261 1262 1263 1264 1265 1266 1267 1268 1269 1270 1271 1272 1273 1274 1275 1276 1277 1278 1279 1280 1281 1282 1283 1284 1285 1286 1287 1288 1289 1290 1291 1292 1293 1294 1295 1296 1297 1298 1299 1300 1301 1302 1303 1304 1305 1306 1307 1308 1309 1310 1311 1312 1313 1314 1315 1316 1317 1318 1319 1320 1321 1322 1323 1324 1325 1326 1327 1328 1329 1330 1331 1332 1333 1334 1335 1336 1337 1338 1339 1340 1341 1342 1343 1344 1345 1346 1347 1348 1349 1350 1351 1352 1353 1354 1355 1356 1357 1358 1359 1360 1361 1362 1363 1364 1365 1366 1367 1368 1369 1370 1371 1372 1373 1374 1375 1376 1377 1378 1379 1380 1381 1382 1383 1384 1385 1386 1387 1388 1389 1390 1391 1392 1393 1394 1395 1396 1397 1398 1399 1400 1401 1402 1403 1404 1405 1406 1407 1408 1409 1410 1411 1412 1413 1414 1415 1416 1417 1418 1419 1420 1421 1422 1423 1424 1425 1426 1427 1428 1429 1430 1431 1432 1433 1434 1435 1436 1437 1438 1439 1440 1441 1442 1443 1444 1445 1446 1447 1448 1449 1450 1451 1452 1453 1454 1455 1456 1457 1458 1459 1460 1461 1462 1463 1464 1465 1466 1467 1468 1469 1470 1471 1472 1473 1474 1475 1476 1477 1478 1479 1480 1481 1482 1483 1484 1485 1486 1487 1488 1489 1490 1491 1492 1493 1494 1495 1496 1497 1498 1499 1500 1501 1502 1503 1504 1505 1506 1507 1508 1509 1510 1511 1512 1513 1514 1515 1516 1517 1518 1519 1520 1521 1522 1523 1524 1525 1526 1527 1528 1529 1530 1531 1532 1533 1534 1535 1536 1537 1538 1539 1540 1541 1542 1543 1544 1545 1546 1547 1548 1549 1550 1551 1552 1553 1554 1555 1556 1557 1558 1559 1560 1561 1562 1563 1564 1565 1566 1567 1568 1569 1570 1571 1572 1573 1574 1575 1576 1577 1578 1579 1580 1581 1582 1583 1584 1585 1586 1587 1588 1589 1590 1591 1592 1593 1594 1595 1596 1597 1598 1599 1600 1601 1602 1603 1604 1605 1606 1607 1608 1609 1610 1611 1612 1613 1614 1615 1616 1617 1618 1619 1620 1621 1622 1623 1624 1625 1626 1627 1628 1629 1630 1631 1632 1633 1634 1635 1636 1637 1638 1639 1640 1641 1642 1643 1644 1645 1646 1647 1648 1649 1650 1651 1652 1653 1654 1655 1656 1657 1658 1659 1660 1661 1662 1663 1664 1665 1666 1667 1668 1669 1670 1671 1672 1673 1674 1675 1676 1677 1678 1679 1680 1681 1682 1683 1684 1685 1686 1687 1688 1689 1690 1691 1692 1693 1694 1695 1696 1697 1698 1699 1700 1701 1702 1703 1704 1705 1706 1707 1708 1709 1710 1711 1712 1713 1714 1715 1716 1717 1718 1719 1720 1721 1722 1723 1724 1725 1726 1727 1728 1729 1730 1731 1732 1733 1734 1735 1736 1737 1738 1739 1740 1741 1742 1743 1744 1745 1746 1747 1748 1749 1750 1751 1752 1753 1754 1755 1756 1757 1758 1759 1760 1761 1762 1763 1764 1765 1766 1767 1768 1769 1770 1771 1772 1773 1774 1775 1776 1777 1778 1779 1780 1781 1782 1783 1784 1785 1786 1787 1788 1789 1790 1791 1792 1793 1794 1795 1796 1797 1798 1799 1800 1801 1802 1803 1804 1805 1806 1807 1808 1809 1810 1811 1812 1813 1814 1815 1816 1817 1818 1819 1820 1821 1822 1823 1824 1825 1826 1827 1828 1829 1830 1831 1832 1833 1834 1835 1836 1837 1838 1839 1840 1841 1842 1843 1844 1845 1846 1847 1848 1849 1850 1851 1852 1853 1854 1855 1856 1857 1858 1859 1860 1861 1862 1863 1864 1865 1866 1867 1868 1869 1870 1871 1872 1873 1874 1875 1876 1877 1878 1879 1880 1881 1882 1883 1884 1885 1886 1887 1888 1889 1890 1891 1892 1893 1894 1895 1896 1897 1898 1899 1900 1901 1902 1903 1904 1905 1906 1907 1908 1909 1910 1911 1912 1913 1914 1915 1916 1917 1918 1919 1920 1921 1922 1923 1924 1925 1926 1927 1928 1929 1930 1931 1932 1933 1934 1935 1936 1937 1938 1939 1940 1941 1942 1943 1944 1945 1946 1947 1948 1949 1950 1951 1952 1953 1954 1955 1956 1957 1958 1959 1960 1961 1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 2042 2043 2044 2045 2046 2047 2048 2049 2050 2051 2052 2053 2054 2055 2056 2057 2058 2059 2060 2061 2062 2063 2064 2065 2066 2067 2068 2069 2070 2071 2072 2073 2074 2075 2076 2077 2078 2079 2080 2081 2082 2083 2084 2085 2086 2087 2088 2089 2090 2091 2092 2093 2094 2095 2096 2097 2098 2099 2100 2101 2102 2103 2104 2105 2106 2107 2108 2109 2110 2111 2112 2113 2114 2115 2116 2117 2118 2119 2120 2121 2122 2123 2124 2125 2126 2127 2128 2129 2130 2131 2132 2133 2134 2135 2136 2137 2138 2139 2140 2141 2142 2143 2144 2145 2146 2147 2148 2149 2150 2151 2152 2153 2154 2155 2156 2157 2158 2159 2160 2161 2162 2163 2164 2165 2166 2167 2168 2169 2170 2171 2172 2173 2174 2175 2176 2177 2178 2179 2180 2181 2182 2183 2184 2185 2186 2187 2188 2189 2190 2191 2192 2193 2194 2195 2196 2197 2198 2199 2200 2201 2202 2203 2204 2205 2206 2207 2208 2209 2210 2211 2212 2213 2214 2215 2216 2217 2218 2219 2220 2221 2222 2223 2224 2225 2226 2227 2228 2229 2230 2231 2232 2233 2234 2235 2236 2237 2238 2239 2240 2241 2242 2243 2244 2245 2246 2247 2248 2249 2250 2251 2252 2253 2254 2255 2256 2257 2258 2259 2260 2261 2262 2263 2264 2265 2266 2267 2268 2269 2270 2271 2272 2273 2274 2275 2276 2277 2278 2279 2280 2281 2282 2283 2284 2285 2286 2287 2288 2289 2290 2291 2292 2293 2294 2295 2296 2297 2298 2299 2300 2301 2302 2303 2304 2305 2306 2307 2308 2309 2310 2311 2312 2313 2314 2315 2316 2317 2318 2319 2320 2321 2322 2323 2324 2325 2326 2327 2328 2329 2330 2331 2332 2333 2334 2335 2336 2337 2338 2339 2340 2341 2342 2343 2344 2345 2346 2347 2348 2349 2350 2351 2352 2353 2354 2355 2356 2357 2358 2359 2360 2361 2362 2363 2364 2365 2366 2367 2368 2369 2370 2371 2372 2373 2374 2375 2376 2377 2378 2379 2380 2381 2382 2383 2384 2385 2386 2387 2388 2389 2390 2391 2392 2393 2394 2395 2396 2397 2398 2399 2400 2401 2402 2403 2404 2405 2406 2407 2408 2409 2410 2411 2412 2413 2414 2415 2416 2417 2418 2419 2420 2421 2422 2423 2424 2425 2426 2427 2428 2429 2430 2431 2432 2433 2434 2435 2436 2437 2438 2439 2440 2441 2442 2443 2444 2445 2446 2447 2448 2449 2450 2451 2452 2453 2454 2455 2456 2457 2458 2459 2460 2461 2462 2463 2464 2465 2466 2467 2468 2469 2470 2471 2472 2473 2474 2475 2476 2477 2478 2479 2480 2481 2482 2483 2484 2485 2486 2487 2488 2489 2490 2491 2492 2493 2494 2495 2496 2497 2498 2499 2500 2501 2502 2503 2504 2505 2506 2507 2508 2509 2510 2511 2512 2513 2514 2515 2516 2517 2518 2519 2520 2521 2522 2523 2524 2525 2526 2527 2528 2529 2530 2531 2532 2533 2534 2535 2536 2537 2538 2539 2540 2541 2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552 2553 2554 2555 2556 2557 2558 2559 2560 2561 2562 2563 2564 2565 2566 2567 2568 2569 2570 2571 2572 2573 2574 2575 2576 2577 2578 2579 2580 2581 2582 2583 2584 2585 2586 2587 2588 2589 2590 2591 2592 2593 2594 2595 2596 2597 2598 2599 2600 2601 2602 2603 2604 2605 2606 2607 2608 2609 2610 2611 2612 2613 2614 2615 2616 2617 2618 2619 2620 2621 2622 2623 2624 2625 2626 2627 2628 2629 2630 2631 2632 2633 2634 2635 2636 2637 2638 2639 2640 2641 2642 2643 2644 2645 2646 2647 2648 2649 2650 2651 2652 2653 2654 2655 2656 2657 2658 2659 2660 2661 2662 2663 2664 2665 2666 2667 2668 2669 2670 2671 2672 2673 2674 2675 2676 2677 2678 2679 2680 2681 2682 2683 2684 2685 2686 2687 2688 2689 2690 2691 2692 2693 2694 2695 2696 2697 2698 2699 2700 2701 2702 2703 2704 2705 2706 2707 2708 2709 2710 2711 2712 2713 2714 2715 2716 2717 2718 2719 2720 2721 2722 2723 2724 2725 2726 2727 2728 2729 2730 2731 2732 2733 2734 2735 2736 2737 2738 2739 2740 2741 2742 2743 2744 2745 2746 2747 2748 2749 2750 2751 2752 2753 2754 2755 2756 2757 2758 2759 2760 2761 2762 2763 2764 2765 2766 2767 2768 2769 2770 2771 2772 2773 2774 2775 2776 2777 2778 2779 2780 2781 2782 2783 2784 2785 2786 2787 2788 2789 2790 2791 2792 2793 2794 2795 2796 2797 2798 2799 2800 2801 2802 2803 2804 2805 2806 2807 2808 2809 2810 2811 2812 2813 2814 2815 2816 2817 2818 2819 2820 2821 2822 2823 2824 2825 2826 2827 2828 2829 2830 2831 2832 2833 2834 2835 2836 2837 2838 2839 2840 2841 2842 2843 2844 2845 2846 2847 2848 2849 2850 2851 2852 2853 2854 2855 2856 2857 2858 2859 2860 2861 2862 2863 2864 2865 2866 2867 2868 2869 2870 2871 2872 2873 2874 2875 2876 2877 2878 2879 2880 2881 2882 2883 2884 2885 2886 2887 2888 2889 2890 2891 2892 2893 2894 2895 2896 2897 2898 2899 2900 2901 2902 2903 2904 2905 2906 2907 2908 2909 2910 2911 2912 2913 2914 2915 2916 2917 2918 2919 2920 2921 2922 2923 2924 2925 2926 2927 2928 2929 2930 2931 2932 2933 2934 2935 2936 2937 2938 2939 2940 2941 2942 2943 2944 2945 2946 2947 2948 2949 2950 2951 2952 2953 2954 2955 2956 2957 2958 2959 2960 2961 2962 2963 2964 2965 2966 2967 2968 2969 2970 2971 2972 2973 2974 2975 2976 2977 2978 2979 2980 2981 2982 2983 2984 2985 2986 2987 2988 2989 2990 2991 2992 2993 2994 2995 2996 2997 2998 2999 3000 3001 3002 3003 3004 3005 3006 3007 3008 3009 3010 3011 3012 3013 3014 3015 3016 3017 3018 3019 3020 3021 3022 3023 3024 3025 3026 3027 3028 3029 3030 3031 3032 3033 3034 3035 3036 3037 3038 3039 3040 3041 3042 3043 3044 3045 3046 3047 3048 3049 3050 3051 3052 3053 3054 3055 3056 3057 3058 3059 3060 3061 3062 3063 3064 3065 3066 3067 3068 3069 3070 3071 3072 3073 3074 3075 3076 3077 3078 3079 3080 3081 3082 3083 3084 3085 3086 3087 3088 3089 3090 3091 3092 3093 3094 3095 3096 3097 3098 3099 3100 3101 3102 3103 3104 3105 3106 3107 3108 3109 3110 3111 3112 3113 3114 3115 3116 3117 3118 3119 3120 3121 3122 3123 3124 3125 3126 3127 3128 3129 3130 3131 3132 3133 3134 3135 3136 3137 3138 3139 3140 3141 3142 3143 3144 3145 3146 3147 3148 3149 3150 3151 3152 3153 3154 3155 3156 3157 3158 3159 3160 3161 3162 3163 3164 3165 3166 3167 3168 3169 3170 3171 3172 3173 3174 3175 3176 3177 3178 3179 3180 3181 3182 3183 3184 3185 3186 3187 3188 3189 3190 3191 3192 3193 3194 3195 3196 3197 3198 3199 3200 3201 3202 3203 3204 3205 3206 3207 3208 3209 3210 3211 3212 3213 3214 3215 3216 3217 3218 3219 3220 3221 3222 3223 3224 3225 3226 3227 3228 3229 3230 3231 3232 3233 3234 3235 3236 3237 3238 3239 3240 3241 3242 3243 3244 3245 3246 3247 3248 3249 3250 3251 3252 3253 3254 3255 3256 3257 3258 3259 3260 3261 3262 3263 3264 3265 3266 3267 3268 3269 3270 3271 3272 3273 3274 3275 3276 3277 3278 3279 3280 3281 3282 3283 3284 3285 3286 3287 3288 3289 3290 3291 3292 3293 3294 3295 3296 3297 3298 3299 3300 3301 3302 3303 3304 3305 3306 3307 3308 3309 3310 3311 3312 3313 3314 3315 3316 3317 3318 3319 3320 3321 3322 3323 3324 3325 3326 3327 3328 3329 3330 3331 3332 3333 3334 3335 3336 3337 3338 3339 3340 3341 3342 3343 3344 3345 3346 3347 3348 3349 3350 3351 3352 3353 3354 3355 3356 3357 3358 3359 3360 3361 3362 3363 3364 3365 3366 3367 3368 3369 3370 3371 3372 3373 3374 3375 3376 3377 3378 3379 3380 3381 3382 3383 3384 3385 3386 3387 3388 3389 3390 3391 3392 3393 3394 3395 3396 3397 3398 3399 3400 3401 3402 3403 3404 3405 3406 3407 3408 3409 3410 3411 3412 3413 3414 3415 3416 3417 3418 3419 3420 3421 3422 3423 3424 3425 3426 3427 3428 3429 3430 3431 3432 3433 3434 3435 3436 3437 3438 3439 3440 3441 3442 3443 3444 3445 3446 3447 3448 3449 3450 3451 3452 3453 3454 3455 3456 3457 3458 3459 3460 3461 3462 3463 3464 3465 3466 3467 3468 3469 3470 3471 3472 3473 3474 3475 3476 3477 3478 3479 3480 3481 3482 3483 3484 3485 3486 3487 3488 3489 3490 3491 3492 3493 3494 3495 3496 3497 3498 3499 3500 3501 3502 3503 3504 3505 3506 3507 3508 3509 3510 3511 3512 3513 3514 3515 3516 3517 3518 3519 3520 3521 3522 3523 3524 3525 3526 3527 3528 3529 3530 3531 3532 3533 3534 3535 3536 3537 3538 3539 3540 3541 3542 3543 3544 3545 3546 3547 3548 3549 3550 3551 3552 3553 3554 3555 3556 3557 3558 3559 3560 3561 3562 3563 3564 3565 3566 3567 3568 3569 3570 3571 3572 3573 3574 3575 3576 3577 3578 3579 3580 3581 3582 3583 3584 3585 3586 3587 3588 3589 3590 3591 3592 3593 3594 3595 3596 3597 3598 3599 3600 3601 3602 3603 3604 3605 3606 3607 3608 3609 3610 3611 3612 3613 3614 3615 3616 3617 3618 3619 3620 3621 3622 3623 3624 3625 3626 3627 3628 3629 3630 3631 3632 3633 3634 3635 3636 3637 3638 3639 3640 3641 3642 3643 3644 3645 3646 3647 3648 3649 3650 3651 3652 3653 3654 3655 3656 3657 3658 3659 3660 3661 3662 3663 3664 3665 3666 3667 3668 3669 3670 3671 3672 3673 3674 3675 3676 3677 3678 3679 3680 3681 3682 3683 3684 3685 3686 3687 3688 3689 3690 3691 3692 3693 3694 3695 3696 3697 3698 3699 3700 3701 3702 3703 3704 3705 3706 3707 3708 3709 3710 3711 3712 3713 3714 3715 3716 3717 3718 3719 3720 3721 3722 3723 3724 3725 3726 3727 3728 3729 3730 3731 3732 3733 3734 3735 3736 3737 3738 3739 3740 3741 3742 3743 3744 3745 3746 3747 3748 3749 3750 3751 3752 3753 3754 3755 3756 3757 3758 3759 3760 3761 3762 3763 3764 3765 3766 3767 3768 3769 3770 3771 3772 3773 3774 3775 3776 3777 3778 3779 3780 3781 3782 3783 3784 3785 3786 3787 3788 3789 3790 3791 3792 3793 3794 3795 3796 3797 3798 3799 3800 3801 3802 3803 3804 3805 3806 3807 3808 3809 3810 3811 3812 3813 3814 3815 3816 3817 3818 3819 3820 3821 3822 3823 3824 3825 3826 3827 3828 3829 3830 3831 3832 3833 3834 3835 3836 3837 3838 3839 3840 3841 3842 3843 3844 3845 3846 3847 3848 3849 3850 3851 3852 3853 3854 3855 3856 3857 3858 3859 3860 3861 3862 3863 3864 3865 3866 3867 3868 3869 3870 3871 3872 3873 3874 3875 3876 3877 3878 3879 3880 3881 3882 3883 3884 3885 3886 3887 3888 3889 3890 3891 3892 3893 3894 3895 3896 3897 3898 3899 3900 3901 3902 3903 3904 3905 3906 3907 3908 3909 3910 3911 3912 3913 3914 3915 3916 3917 3918 3919 3920 3921 3922 3923 3924 3925 3926 3927 3928 3929 3930 3931 3932 3933 3934 3935 3936 3937 3938 3939 3940 3941 3942 3943 3944 3945 3946 3947 3948 3949 3950 3951 3952 3953 3954 3955 3956 3957 3958 3959 3960 3961 3962 3963 3964 3965 3966 3967 3968 3969 3970 3971 3972 3973 3974 3975 3976 3977 3978 3979 3980 3981 3982 3983 3984 3985 3986 3987 3988 3989 3990 3991 3992 3993 3994 3995 3996 3997 3998 3999 4000 4001 4002 4003 4004 4005 4006 4007 4008 4009 4010 4011 4012 4013 4014 4015 4016 4017 4018 4019 4020 4021 4022 4023 4024 4025 4026 4027 4028 4029 4030 4031 4032 4033 4034 4035 4036 4037 4038 4039 4040 4041 4042 4043 4044 4045 4046 4047 4048 4049 4050 4051 4052 4053 4054 4055 4056 4057 4058 4059 4060 4061 4062 4063 4064 4065 4066 4067 4068 4069 4070 4071 4072 4073 4074 4075 4076 4077 4078 4079 4080 4081 4082 4083 4084 4085 4086 4087 4088 4089 4090 4091 4092 4093 4094 4095 4096 4097 4098 4099 4100 4101 4102 4103 4104 4105 4106 4107 4108 4109 4110 4111 4112 4113 4114 4115 4116 4117 4118 4119 4120 4121 4122 4123 4124 4125 4126 4127 4128 4129 4130 4131 4132 4133 4134 4135 4136 4137 4138 4139 4140 4141 4142 4143 4144 4145 4146 4147 4148 4149 4150 4151 4152 4153 4154 4155 4156 4157 4158 4159 4160 4161 4162 4163 4164 4165 4166 4167 4168 4169 4170 4171 4172 4173 4174 4175 4176 4177 4178 4179 4180 4181 4182 4183 4184 4185 4186 4187 4188 4189 4190 4191 4192 4193 4194 4195 4196 4197 4198 4199 4200 4201 4202 4203 4204 4205 4206 4207 4208 4209 4210 4211 4212 4213 4214 4215 4216 4217 4218 4219 4220 4221 4222 4223 4224 4225 4226 4227 4228 4229 4230 4231 4232 4233 4234 4235 4236 4237 4238 4239 4240 4241 4242 4243 4244 4245 4246 4247 4248 4249 4250 4251 4252 4253 4254 4255 4256 4257 4258 4259 4260 4261 4262 4263 4264 4265 4266 4267 4268 4269 4270 4271 4272 4273 4274 4275 4276 4277 4278 4279 4280 4281 4282 4283 4284 4285 4286 4287 4288 4289 4290 4291 4292 4293 4294 4295 4296 4297 4298 4299 4300 4301 4302 4303 4304 4305 4306 4307 4308 4309 4310 4311 4312 4313 4314 4315 4316 4317 4318 4319 4320 4321 4322 4323 4324 4325 4326 4327 4328 4329 4330 4331 4332 4333 4334 4335 4336 4337 4338 4339 4340 4341 4342 4343 4344 4345 4346 4347 4348 4349 4350 4351 4352 4353 4354 4355 4356 4357 4358 4359 4360 4361 4362 4363 4364 4365 4366 4367 4368 4369 4370 4371 4372 4373 4374 4375 4376 4377 4378 4379 4380 4381 4382 4383 4384 4385 4386 4387 4388 4389 4390 4391 4392 4393 4394 4395 4396 4397 4398 4399 4400 4401 4402 4403 4404 4405 4406 4407 4408 4409 4410 4411 4412 4413 4414 4415 4416 4417 4418 4419 4420 4421 4422 4423 4424 4425 4426 4427 4428 4429 4430 4431 4432 4433 4434 4435 4436 4437 4438 4439 4440 4441 4442 4443 4444 4445 4446 4447 4448 4449 4450 4451 4452 4453 4454 4455 4456 4457 4458 4459 4460 4461 4462 4463 4464 4465 4466 4467 4468 4469 4470 4471 4472 4473 4474 4475 4476 4477 4478 4479 4480 4481 4482 4483 4484 4485 4486 4487 4488 4489 4490 4491 4492 4493 4494 4495 4496 4497 4498 4499 4500 4501 4502 4503 4504 4505 4506 4507 4508 4509 4510 4511 4512 4513 4514 4515 4516 4517 4518 4519 4520 4521 4522 4523 4524 4525 4526 4527 4528 4529 4530 4531 4532 4533 4534 4535 4536 4537 4538 4539 4540 4541 4542 4543 4544 4545 4546 4547 4548 4549 4550 4551 4552 4553 4554 4555 4556 4557 4558 4559 4560 4561 4562 4563 4564 4565 4566 4567 4568 4569 4570 4571 4572 4573 4574 4575 4576 4577 4578 4579 4580 4581 4582 4583 4584 4585 4586 4587 4588 4589 4590 4591 4592 4593 4594 4595 4596 4597 4598 4599 4600 4601 4602 4603 4604 4605 4606 4607 4608 4609 4610 4611 4612 4613 4614 4615 4616 4617 4618 4619 4620 4621 4622 4623 4624 4625 4626 4627 4628 4629 4630 4631 4632 4633 4634 4635 4636 4637 4638 4639 4640 4641 4642 4643 4644 4645 4646 4647 4648 4649 4650 4651 4652 4653 4654 4655 4656 4657 4658 4659 4660 4661 4662 4663 4664 4665 4666 4667 4668 4669 4670 4671 4672 4673 4674 4675 4676 4677 4678 4679 4680 4681 4682 4683 4684 4685 4686 4687 4688 4689 4690 4691 4692 4693 4694 4695 4696 4697 4698 4699 4700 4701 4702 4703 4704 4705 4706 4707 4708 4709 4710 4711 4712 4713 4714 4715 4716 4717 4718 4719 4720 4721 4722 4723 4724 4725 4726 4727 4728 4729 4730 4731 4732 4733 4734 4735 4736 4737 4738 4739 4740 4741 4742 4743 4744 4745 4746 4747 4748 4749 4750 4751 4752 4753 4754 4755 4756 4757 4758 4759 4760 4761 4762 4763 4764 4765 4766 4767 4768 4769 4770 4771 4772 4773 4774 4775 4776 4777 4778 4779 4780 4781 4782 4783 4784 4785 4786 4787 4788 4789 4790 4791 4792 4793 4794 4795 4796 4797 4798 4799 4800 4801 4802 4803 4804 4805 4806 4807 4808 4809 4810 4811 4812 4813 4814 4815 4816 4817 4818 4819 4820 4821 4822 4823 4824 4825 4826 4827 4828 4829 4830 4831 4832 4833 4834 4835 4836 4837 4838 4839 4840 4841 4842 4843 4844 4845 4846 4847 4848 4849 4850 4851 4852 4853 4854 4855 4856 4857 4858 4859 4860 4861 4862 4863 4864 4865 4866 4867 4868 4869 4870 4871 4872 4873 4874 4875 4876 4877 4878 4879 4880 4881 4882 4883 4884 4885 4886 4887 4888 4889 4890 4891 4892 4893 4894 4895 4896 4897 4898 4899 4900 4901 4902 4903 4904 4905 4906 4907 4908 4909 4910 4911 4912 4913 4914 4915 4916 4917 4918 4919 4920 4921 4922 4923 4924 4925 4926 4927 4928 4929 4930 4931 4932 4933 4934 4935 4936 4937 4938 4939 4940 4941 4942 4943 4944 4945 4946 4947 4948 4949 4950 4951 4952 4953 4954 4955 4956 4957 4958 4959 4960 4961 4962 4963 4964 4965 4966 4967 4968 4969 4970 4971 4972 4973 4974 4975 4976 4977 4978 4979 4980 4981 4982 4983 4984 4985 4986 4987 4988 4989 4990 4991 4992 4993 4994 4995 4996 4997 4998 4999 5000 5001 5002 5003 5004 5005 5006 5007 5008 5009 5010 5011 5012 5013 5014 5015 5016 5017 5018 5019 5020 5021 5022 5023 5024 5025 5026 5027 5028 5029 5030 5031 5032 5033 5034 5035 5036 5037 5038 5039 5040 5041 5042 5043 5044 5045 5046 5047 5048 5049 5050 5051 5052 5053 5054 5055 5056 5057 5058 5059 5060 5061 5062 5063 5064 5065 5066 5067 5068 5069 5070 5071 5072 5073 5074 5075 5076 5077 5078 5079 5080 5081 5082 5083 5084 5085 5086 5087 5088 5089 5090 5091 5092 5093 5094 5095 5096 5097 5098 5099 5100 5101 5102 5103 5104 5105 5106 5107 5108 5109 5110 5111 5112 5113 5114 5115 5116 5117 5118 5119 5120 5121 5122 5123 5124 5125 5126 5127 5128 5129 5130 5131 5132 5133 5134 5135 5136 5137 5138 5139 5140 5141 5142 5143 5144 5145 5146 5147 5148 5149 5150 5151 5152 5153 5154 5155 5156 5157 5158 5159 5160 5161 5162 5163 5164 5165 5166 5167 5168 5169 5170 5171 5172 5173 5174 5175 5176 5177 5178 5179 5180 5181 5182 5183 5184 5185 5186 5187 5188 5189 5190 5191 5192 5193 5194 5195 5196 5197 5198 5199 5200 5201 5202 5203 5204 5205 5206 5207 5208 5209 5210 5211 5212 5213 5214 5215 5216 5217 5218 5219 5220 5221 5222 5223 5224 5225 5226 5227 5228 5229 5230 5231 5232 5233 5234 5235 5236 5237 5238 5239 5240 5241 5242 5243 5244 5245 5246 5247 5248 5249 5250 5251 5252 5253 5254 5255 5256 5257 5258 5259 5260 5261 5262 5263 5264 5265 5266 5267 5268 5269 5270 5271 5272 5273 5274 5275 5276 5277 5278 5279 5280 5281 5282 5283 5284 5285 5286 5287 5288 5289 5290 5291 5292 5293 5294 5295 5296 5297 5298 5299 5300 5301 5302 5303 5304 5305 5306 5307 5308 5309 5310 5311 5312 5313 5314 5315 5316 5317 5318 5319 5320 5321 5322 5323 5324 5325 5326 5327 5328 5329 5330 5331 5332 5333 5334 5335 5336 5337 5338 5339 5340 5341 5342 5343 5344 5345 5346 5347 5348 5349 5350 5351 5352 5353 5354 5355 5356 5357 5358 5359 5360 5361 5362 5363 5364 5365 5366 5367 5368 5369 5370 5371 5372 5373 5374 5375 5376 5377 5378 5379 5380 5381 5382 5383 5384 5385 5386 5387 5388 5389 5390 5391 5392 5393 5394 5395 5396 5397 5398 5399 5400 5401 5402 5403 5404 5405 5406 5407 5408 5409 5410 5411 5412 5413 5414 5415 5416 5417 5418 5419 5420 5421 5422 5423 5424 5425 5426 5427 5428 5429 5430 5431 5432 5433 5434 5435 5436 5437 5438 5439 5440 5441 5442 5443 5444 5445 5446 5447 5448 5449 5450 5451 5452 5453 5454 5455 5456 5457 5458 5459 5460 5461 5462 5463 5464 5465 5466 5467 5468 5469 5470 5471 5472 5473 5474 5475 5476 5477 5478 5479 5480 5481 5482 5483 5484 5485 5486 5487 5488 5489 5490 5491 5492 5493 5494 5495 5496 5497 5498 5499 5500 5501 5502 5503 5504 5505 5506 5507 5508 5509 5510 5511 5512 5513 5514 5515 5516 5517 5518 5519 5520 5521 5522 5523 5524 5525 5526 5527 5528 5529 5530 5531 5532 5533 5534 5535 5536 5537 5538 5539 5540 5541 5542 5543 5544 5545 5546 5547 5548 5549 5550 5551 5552 5553 5554 5555 5556 5557 5558 5559 5560 5561 5562 5563 5564 5565 5566 5567 5568 5569 5570 5571 5572 5573 5574 5575 5576 5577 5578 5579 5580 5581 5582 5583 5584 5585 5586 5587 5588 5589 5590 5591 5592 5593 5594 5595 5596 5597 5598 5599 5600 5601 5602 5603 5604 5605 5606 5607 5608 5609 5610 5611 5612 5613 5614 5615 5616 5617 5618 5619 5620 5621 5622 5623 5624 5625 5626 5627 5628 5629 5630 5631 5632 5633 5634 5635 5636 5637 5638 5639 5640 5641 5642 5643 5644 5645 5646 5647 5648 5649 5650 5651 5652 5653 5654 5655 5656 5657 5658 5659 5660 5661
|
#LyX 2.5 created this file. For more info see https://www.lyx.org/
\lyxformat 643
\begin_document
\begin_header
\save_transient_properties true
\origin /systemlyxdir/doc/gl/
\textclass book
\begin_preamble
% DO NOT ALTER THIS PREAMBLE!!!
%
%This preamble is designed to ensure that the document prints
% out as advertised. If you mess with this preamble,
% parts of the document may not print out as expected. If you
% have problems LaTeXing this file, please contact
% the documentation team
% email: lyx-docs@lists.lyx.org
% the pages of the TOC is numbered roman
% and a pdf-bookmark for the TOC is added
\let\myTOC\tableofcontents
\renewcommand\tableofcontents{%
\pdfbookmark[1]{\contentsname}{}
\myTOC }
\end_preamble
\use_default_options false
\maintain_unincluded_children no
\language galician
\language_package default
\inputencoding utf8
\fontencoding auto
\font_roman "palatino" "default"
\font_sans "helvet" "default"
\font_typewriter "courier" "default"
\font_math "auto" "auto"
\font_default_family default
\use_non_tex_fonts false
\font_sc false
\font_roman_osf false
\font_sans_osf false
\font_typewriter_osf false
\font_sf_scale 100 100
\font_tt_scale 100 100
\use_microtype false
\use_dash_ligatures false
\graphics default
\default_output_format pdf2
\output_sync 0
\bibtex_command default
\index_command default
\paperfontsize 12
\spacing single
\use_hyperref true
\pdf_title "The LyX Tutorial"
\pdf_author "LyX Team, Ramón Flores"
\pdf_subject "LyX-documentation Tutorial"
\pdf_keywords "LyX, documentation"
\pdf_bookmarks true
\pdf_bookmarksnumbered true
\pdf_bookmarksopen true
\pdf_bookmarksopenlevel 1
\pdf_breaklinks false
\pdf_pdfborder false
\pdf_colorlinks true
\pdf_backref false
\pdf_pdfusetitle false
\pdf_quoted_options "linkcolor=black, citecolor=black, urlcolor=blue, filecolor=blue,pdfpagelayout=OneColumn, pdfnewwindow=true, pdfstartview=XYZ, plainpages=false"
\papersize default
\use_geometry false
\use_package amsmath 1
\use_package amssymb 1
\use_package cancel 1
\use_package esint 1
\use_package mathdots 1
\use_package mathtools 1
\use_package mhchem 1
\use_package stackrel 1
\use_package stmaryrd 1
\use_package undertilde 1
\cite_engine basic
\cite_engine_type default
\biblio_style plain
\use_bibtopic false
\use_indices false
\paperorientation portrait
\suppress_date false
\justification default
\crossref_package prettyref
\use_formatted_ref 0
\use_minted 0
\use_lineno 0
\backgroundcolor none
\fontcolor none
\notefontcolor lightgray
\boxbgcolor red
\table_border_color default
\table_odd_row_color default
\table_even_row_color default
\table_alt_row_colors_start 1
\index Índice
\shortcut idx
\color #008000
\end_index
\secnumdepth 3
\tocdepth 2
\paragraph_separation indent
\paragraph_indentation default
\is_math_indent 0
\math_numbering_side default
\quotes_style english
\dynamic_quotes 0
\papercolumns 1
\papersides 2
\paperpagestyle headings
\tablestyle default
\tracking_changes false
\output_changes false
\change_bars false
\postpone_fragile_content false
\html_math_output 0
\html_css_as_file 0
\html_be_strict false
\docbook_table_output 0
\docbook_mathml_prefix 1
\docbook_mathml_version 0
\end_header
\begin_body
\begin_layout Title
O Tutorial de \SpecialChar LyX
\end_layout
\begin_layout Author
pola equipa de \SpecialChar LyX
\begin_inset Newline newline
\end_inset
(Tradutor:
\noun on
Ramón Flores
\noun default
<fa2ramon@usc.es>)
\end_layout
\begin_layout Standard
\begin_inset CommandInset toc
LatexCommand tableofcontents
\end_inset
\end_layout
\begin_layout Chapter
Introdución
\end_layout
\begin_layout Section
Ben-vido ao \SpecialChar LyX
!
\end_layout
\begin_layout Standard
Este ficheiro foi escrito pensando en todos aqueles que nunca ouviron falar de \SpecialChar LaTeX
ou non o coñecen alá moi ben.
Comecemos dando unha boa notícia:
non é preciso aprender \SpecialChar LaTeX
para usar o \SpecialChar LyX
.
En realidade a razón de ser do \SpecialChar LyX
é fornecer unha interface cuase-WYSIWYG para o \SpecialChar LaTeX
.
Porén ha algunhas cousas que precisará aprender para usar o \SpecialChar LyX
,
e que lle sexa de utilidade.
\end_layout
\begin_layout Standard
Alguns dos leitores chegarian a este documento tras tentar inserir dous espazos despois dun ponto,
ou 3 liñas en branco entre parágrafos,
mais con certa frustración decataron-se que non o daban feito.
De facto,
acharán que a maioria dos pequenos truques que están afeitos a empregar noutros procesadores de texto,
non funcionan en \SpecialChar LyX
.
Isto é por a maioria dos procesadores de texto permitiren,
cando non requereren,
que o usuário introduza manualmente espazos,
fontes,
etc.
Co cal o usuário non só escrebe o documento,
senón que tamén fai a composición tipográfica do mesmo.
O \SpecialChar LyX
fai a composición automática e consistentemente,
deixando ao usuário concentrar-se nas cousas importantes:
os contidos do documento.
\end_layout
\begin_layout Standard
Portanto recomendamos-lle continuar a ler,
o tempo adicado a este
\emph on
Tutorial
\emph default
non é tempo perdido,
é tempo investido.
\end_layout
\begin_layout Section
Que
\shape italic
é,
\shape default
e que non é,
este Tutorial
\end_layout
\begin_layout Standard
Antes de comezar esta sección,
pretendemos salientar o seguinte,
O
\emph on
Tutorial
\emph default
usa a notación definida na
\emph on
Introdu
\shape italic
\emph default
ción
\shape default
\SpecialChar endofsentence
Se comezou a ler a documentación por este manual,
recomendamos-lle que o deixe por un pouco e lea primeiro a
\shape italic
Introdución
\shape default
.
\end_layout
\begin_layout Standard
Unha vez que xa sabe o significado das distintas fontes utilizadas no documento pasamos a comentar a focaxe deste
\emph on
Tutorial
\emph default
.
\end_layout
\begin_layout Subsection
Tirando o máximo proveito
\end_layout
\begin_layout Standard
Este
\emph on
Tutorial
\emph default
consta de exemplos e exercícios,
e para tirar o máximo proveito del,
entanto vai lendo,
debe escreber todas esas pequenas cousas que se lle di de escreber,
e tamén tentar completar todos os exercícios suxeridos.
Para a sua comodidade,
pode ser boa idea imprimir a versión PostScript® deste documento.
\end_layout
\begin_layout Standard
Se estiver familiarizado co \SpecialChar LaTeX
,
probabelmente poderá ler o
\shape italic
Tutorial
\shape default
máis rapidamente,
xa que a base do \SpecialChar LyX
é o \SpecialChar LaTeX
.
Porén o \SpecialChar LyX
posui algunhas idiosincrasias
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
ou,
sendo optimistas,
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
características
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
\end_layout
\end_inset
que cumpre ter en conta.
Mesmo se non quer ler o resto do
\shape italic
Tutorial
\shape default
,
cumpre-lle botar un ollo á Sección
\begin_inset space ~
\end_inset
\begin_inset CommandInset ref
LatexCommand ref
reference "sec:usuarioslatex"
nolink "false"
\end_inset
,
escrita pensando especificamente nos usuários de \SpecialChar LaTeX
.
\end_layout
\begin_layout Subsection
O que non
\shape italic
vai
\shape default
atopar
\end_layout
\begin_layout Itemize
Explicacións detalladas de todas as funcións do \SpecialChar LyX
.
\end_layout
\begin_deeper
\begin_layout Standard
Para iso xa está o
\emph on
Guia do Usuário.
\emph default
Este documento só pretende-se introducir ao leitor no emprego do programa,
mais lembre que o Guia está sempre a sua disposición.
Tentar duplicar no
\emph on
Tutorial
\emph default
toda a información que aparece no
\emph on
Guia
\emph default
daria lugar a que este documento fose longo de mais,
redundante,
e frecuentemente desactualizado.
\end_layout
\end_deeper
\begin_layout Itemize
Explicacións detalladas de \SpecialChar LaTeX
.
\end_layout
\begin_deeper
\begin_layout Standard
Non son necesárias para usar o \SpecialChar LyX
.
Mais se estiver interesado en aprender alguns dos elegantes truques que pode facer co \SpecialChar LaTeX
,
sempre pode ler un libro de \SpecialChar LaTeX
.
No mercado existen vários bons libros,
polo cal escusamos de escreber un novo.
\end_layout
\end_deeper
\begin_layout Standard
E agora chegou o momento de elaborar o seu primeiro documento \SpecialChar ldots
\end_layout
\begin_layout Chapter
Comezando co \SpecialChar LyX
\end_layout
\begin_layout Section
O seu primeiro documento no \SpecialChar LyX
\end_layout
\begin_layout Standard
Antes de comezar a escreber é bon mencionarmos algunhas cousiñas que,
esperemos,
tornen este
\emph on
Tutorial
\emph default
mais instrutivo,
útil e divertido.
\end_layout
\begin_layout Standard
Dado que ha moita información que non vamos fornecer neste documento,
o primeiro que ten que facer é procurar os restantes documentos de axuda.
Isto é bastante sinxelo;
inicie o \SpecialChar LyX
e vaia ao menu
\family sans
Axuda,
\family default
onde pode escoller os distintos manuais,
abra o
\emph on
Guia de Usuário
\emph default
,
e o
\emph on
Tutorial
\emph default
(se non o estiver xa a ler no monitor).
Asi,
pode ler ambos encanto escrebe o seu próprio documento
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
Poden servir tamén como bons exemplos de como usar as moitas características do \SpecialChar LyX
.
\end_layout
\end_inset
.
Para pasar dun documento a outro ten que ir ao menu
\family sans
Ver
\family default
,
e seleccionar o ficheiro que queira mostrar na xanela.
O
\emph on
Tutorial
\emph default
non cobre en detalle asuntos descritos noutros manuais do \SpecialChar LyX
,
se ben isto pode resultar incomodo inicialmente,
permite termos un
\emph on
Tutorial
\emph default
breve.
Ademais afará-se a utilizar outros manuais do \SpecialChar LyX
,
o cal —
a longo prazo —
aforrará-lle moito tempo.
\end_layout
\begin_layout Standard
Neste
\emph on
Tutorial
\emph default
imos asumir que no seu computador ten instalada unha versión do \SpecialChar LyX
totalmente funcional,
unha outra versión do \SpecialChar LaTeX
,
o
\family typewriter
un
\family default
visualizador de
\family typewriter
pdf
\family default
,
e tamén seria bon se tiver unha impresora conectada e que funcione.
Isto é moito asumir.
Se algo disto lle falta,
vai ter que reconfigurar o seu sistema (ou pedir-llo ao administrador do sistemas).
Pode achar información sobre configuracións noutros manuais,
nomeadamente no
\emph on
Guia do Usuário
\emph default
.
\end_layout
\begin_layout Standard
Por último ha un documento especificamente escrito para praticar os seus coñecimentos de \SpecialChar LyX
.
Chama-se
\family typewriter
exemplo_bruto.lyx
\family default
,
supostamente escrito por alguén que ignora as grandes capacidades do \SpecialChar LyX
.
Segundo vaia aprendendo as novas funcións do \SpecialChar LyX
,
suxeriremo-lle modificar as partes correspondentes do documento
\family typewriter
exemplo_bruto.lyx
\family default
.
Verá que este documento contén algunhas dicas
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
subtis
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
para o axudar a arranxar as cousas
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
As dicas achan-se en
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
Notas
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
amarelas.
Para aceder ao texto da nota cumpre clicar na mesma.
\end_layout
\end_inset
.
Se desexar facer trampa (ou verificar se está a facer ben as cousas),
ha tamén un ficheiro chamado
\family typewriter
exemplo_lyxificado.lyx
\family default
que contén o mesmo texto escrito por un mestre \SpecialChar LyX
eiro.
\end_layout
\begin_layout Standard
Os ficheiros de exemplo achan-se na directória
\family typewriter
examples/
\family default
,
á cal pode aceder desde \SpecialChar LyX
seleccionando
\family sans
Ficheiro\SpecialChar menuseparator
Abrir
\family default
e clicando no botón
\family sans
Exemplos
\family default
.
Abra o documento en bruto,
e use
\family sans
Ficheiro\SpecialChar menuseparator
Gravar
\family default
\family sans
como
\family default
para gravar unha cópia na sua directória e poder asi traballar nel.
Ao mellorar algunha parte do documento,
verifique como afectan as mudanzas na pré-impresión.
\end_layout
\begin_layout Standard
Por certo,
o directório
\family typewriter
examples/
\family default
contén moitos outros ficheiros de exemplo,
que mostran como utilizar o \SpecialChar LyX
para obter resultados complexos e gozosos.
Estes ficheiros de exemplo son especialmente úteis para mostrar cousas que (devido ao tamaño ou a outras razóns) non entran ben na documentación.
Após ler o
\emph on
Tutorial
\emph default
,
ou se non sabe como facer algo complicado no \SpecialChar LyX
,
dé unha olladela a estes ficheiros.
\end_layout
\begin_layout Subsection
Escreber,
visualizar e imprimir
\end_layout
\begin_layout Itemize
Abra un novo ficheiro con
\family sans
Ficheiro\SpecialChar menuseparator
Novo
\end_layout
\begin_layout Itemize
Escreba unha frase como:
\family typewriter
Este é o meu primeiro documento en \SpecialChar LyX
!
\end_layout
\begin_layout Itemize
Grave o seu documento con
\family sans
Ficheiro\SpecialChar menuseparator
Gravar
\begin_inset space ~
\end_inset
como\SpecialChar endofsentence
\end_layout
\begin_layout Itemize
Execute o \SpecialChar LaTeX
para criar unha pré-impresión (versión
\family typewriter
dvi,
\family default
\family sans
postscript
\family default
ou
\family sans
pdf
\family default
),
con
\family sans
Ver\SpecialChar menuseparator
DVI,
\family default
\family sans
Ver\SpecialChar menuseparator
Postcript
\family default
ou
\family sans
Ver\SpecialChar menuseparator
PDF
\family default
\SpecialChar endofsentence
Se lanzou o \SpecialChar LyX
desde un terminal poderá ver como nel van aparecendo unha série de mensaxes,
escritos polo \SpecialChar LaTeX
,
e que polo momento pode ignorar.
O \SpecialChar LyX
lanzará algun visualizador (de
\family typewriter
dvi,
\family default
\family typewriter
postscript
\family default
ou
\family typewriter
pdf
\family default
,
segundo corresponda),
que abrirá outra xanela mostrando o aspeito que vai ter o seu documento impreso.
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
Pode aforrar algo de tempo,
maior canto maior sexa o documento,
se tras a primeira vez que execute algun dos visores o deixa sen fechar,
e após facer calquer mudanza no documento usa
\family sans
Ver\SpecialChar menuseparator
Actualizar\SpecialChar menuseparator
DVI
\family default
(ou
\family sans
\SpecialChar menuseparator
Postscritp
\family default
ou
\family sans
\SpecialChar menuseparator
PDF
\family default
) para ver o novo aspeito do documento.
\end_layout
\end_inset
\end_layout
\begin_layout Itemize
Imprima usando
\family sans
Ficheiro\SpecialChar menuseparator
imprimir\SpecialChar endofsentence
\end_layout
\begin_layout Standard
Parabéns!
Escrebeu e imprimiu o seu primeiro documento en \SpecialChar LyX
.
O resto son pequenos detalles que se tratan no resto do
\emph on
Tutorial
\emph default
,
no
\emph on
Guia do usuário
\emph default
e no manual de
\emph on
Funcións avanzadas
\emph default
!
\end_layout
\begin_layout Subsection
Operacións sinxelas
\end_layout
\begin_layout Standard
Loxicamente o \SpecialChar LyX
permite-lle realizar a maioria das cousas que está afeito a facer con un procesador de texto.
Vai engadir novas liñas cando for necesário,
e identar parágrafos automaticamente.
A seguir inclui-se unha breve descrición de como realizar algunhas operacións sinxelas.
\end_layout
\begin_layout Description
Desfacer O \SpecialChar LyX
ten múltiplos níveis de desfacer,
o que significa que poderia desfacer todo o que fixo desde o início da sesión seleccionando
\family sans
Editar\SpecialChar menuseparator
Desfacer
\family default
unha e outra vez.
Caso se pasar desfacendo,
pode refacer as accións desfeitas seleccionando
\family sans
Editar\SpecialChar menuseparator
Refacer.
\end_layout
\begin_deeper
\begin_layout Standard
Actualmente,
o comando
\family sans
Desfacer
\family default
está limitado a 100 pasos,
e ademais non funciona para
\emph on
todo
\emph default
,
como por exemplo para mudanzas no formato do documento.
Estes son un par de defeitos do \SpecialChar LyX
,
que ainda non están solucionados.
\end_layout
\end_deeper
\begin_layout Description
Cortar/Colar/Copiar Use
\family sans
Editar\SpecialChar menuseparator
Cortar
\family default
(ou Crtl+X),
\family sans
Editar\SpecialChar menuseparator
Colar
\family default
(ou Crtl+V),
e
\family sans
Editar\SpecialChar menuseparator
Copiar (ou Crtl+C)
\family default
para cortar,
colar e copiar.
Outra posibilidade consiste en colar o texto seleccionado (mesmo noutros programas) clicando no
\emph on
botón central
\emph default
do rato.
\end_layout
\begin_layout Description
Procurar/Substituir Utilice
\family sans
Editar\SpecialChar menuseparator
Procurar
\begin_inset space ~
\end_inset
e
\begin_inset space ~
\end_inset
Substituir
\family default
,
isto vai lanzar unha caixa de diálogo que lle permite
\family sans
Procurar
\family default
un dado texto,
Substitui-lo por outro
\begin_inset Foot
status open
\begin_layout Plain Layout
Cando rematar pode fechar a xanela,
ou deixa-la aberta,
segundo lle resulte mais cómodo.
A maioria das caixas de diálogo no \SpecialChar LyX
—
incluindo as correspondentes a
\family sans
Procurar
\begin_inset space ~
\end_inset
e
\begin_inset space ~
\end_inset
substituir
\family default
,
\family sans
Táboa
\begin_inset space ~
\end_inset
de
\begin_inset space ~
\end_inset
contidos
\family default
,
e
\family sans
Configuración
\family default
(do documento),
asi como os vários diálogos matemáticos —
son xanelas que poden deixar-se abertas,
ou minimizadas,
en vez de fechadas.
Uns poucos diálogos,
como o
\family sans
Ficheiro\SpecialChar menuseparator
Abrir
\family default
,
non lle permiten porén escreber nada na xanela principal do \SpecialChar LyX
,
até os fechar.
Asegure-se de manter en foco a xanela axeitada,
ao tentar escreber na xanela principal do \SpecialChar LyX
ou ao executar un comando noutra caixa de diálogo.
\end_layout
\end_inset
,
podendo-se facer a procura sensíbel a maiúsculas/minúsculas,
a palabras completas o partes de palabras,
e permitindo avanzar ou recuar no documento.
\end_layout
\begin_layout Description
Formato
\begin_inset space ~
\end_inset
de
\begin_inset space ~
\end_inset
carácteres Pode
\emph on
enfatizar
\emph default
o texto (xeralmente converte os carácteres a itálica),
pór en
\series bold
negrito
\series default
,
ou en
\noun on
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
Versalete
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
\noun default
(normalmente pequenas maiúsculas,
usado para nomes de persoas) no diálogo
\family sans
Editar\SpecialChar menuseparator
Estilo
\begin_inset space ~
\end_inset
do
\begin_inset space ~
\end_inset
texto.
\end_layout
\begin_layout Description
Barra
\begin_inset space ~
\end_inset
de
\begin_inset space ~
\end_inset
Ferramentas Mesmo abaixo dos menus ha como mínimo unha barra chea de botóns que lle permiten efectuar directamente algunhas das funcións mais populares:
\family sans
Colar,
Imprimir,
Inserir
\begin_inset space ~
\end_inset
formula\SpecialChar ldots
\family default
Se mantiver o ponteiro do rato por riba dun deses botóns un par de segundos aparecerá unha pequena nota amarela informando sobre a función do botón.
\end_layout
\begin_layout Standard
Por agora ainda non escrebeu abondo para que estas funcións sexan úteis,
mas á medida que for escrebendo tente desfacer,
colar,
etc.
\end_layout
\begin_layout Subsection
WYSIWYM:
Espazos en branco no \SpecialChar LyX
\end_layout
\begin_layout Standard
Unha das cousas que mais estraña ao novo usuário é a forma como o \SpecialChar LyX
xere os espazos en branco.
Pode premer repetidamente o
\family sans
Return
\family default
,
mais só obterá unha liña en branco;
ou premer veces sen conta a
\family sans
barra espazadora
\family default
,
e só obterá un espazo.
Nunha liña en branco,
o \SpecialChar LyX
non permite nen introducir tan sequer un espazo en branco.
A tecla
\family sans
Tab
\family default
non engade o consabido espazos de tubulazón,
de facto non
\emph on
existen
\emph default
tais espazos,
nen existe regra na parte superior da páxina que lle permita estabelecer
\family sans
tabuladores,
\family default
nen tampouco alterar as marxes.
\end_layout
\begin_layout Standard
Moitos procesadores de texto comerciais basean-se na filosofia WYSIWYG
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
WYSIWYG:
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
What You See Is What You Get
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
.
\end_layout
\end_inset
(o que vé e o que obtén),
porén o \SpecialChar LyX
ten filosofia própria:
WYSIWYM
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
WYSIWYM:
\series bold
\lang english
W
\series default
hat
\series bold
Y
\series default
ou
\series bold
S
\series default
ee
\series bold
I
\series default
s
\series bold
W
\series default
hat
\series bold
Y
\series default
ou
\series bold
M
\series default
ean.
\end_layout
\end_inset
(o que vé é o que pretende facer).
O usuário especifica o que pretende obter,
sendo o \SpecialChar LyX
o que se preocupa da composición tipográfica,
dando lugar a unha saída con cualidade profisional.
Gramaticalmente un
\family sans
Return
\family default
separa parágrafos,
entanto un espazo en branco separa palabras,
polo que non ha razón para ter vários seguidos nunha liña;
un
\family sans
espazo de tabulado
\family default
non ten nengunha función gramatical,
e portanto o \SpecialChar LyX
non o considera.
Ao traballar co \SpecialChar LyX
,
investirá máis tempo preocupando-se do
\emph on
contido
\emph default
dos documentos,
e menos preocupando-se do
\emph on
formato
\emph default
dos mesmos
\emph on
.
\emph default
Na
\emph on
Introdución
\emph default
pode ver mais información sobre a filosofia WYSIWYM.
\end_layout
\begin_layout Standard
Contodo,
no \SpecialChar LyX
tamén existen (moitas) maneiras de afinar manualmente o formato dos documentos.
Ao fin e ao cabo é posíbel que o \SpecialChar LyX
non acerte coa composición tipográfica exacta que o autor tiña en mente.
Estas formas de afinar o formato aparecen descritas no
\emph on
Guia do Usuário
\emph default
,
incluindo entre outras espazados horizontal e vertical máis potentes e versáteis que os espazos ou as liñas en branco —
e formas para especificar manualmente o tamaño e o tipo de fonte,
e o aliñamentos dos parágrafos.
Agora ben,
o que pretenden os autores do \SpecialChar LyX
é que o usuário poda despreocupar-se do formato,
prestando-lle atención só ao final.
Evitando algo que ocorre con frecuéncia cos procesadores de texto tradicionais;
que o usuário dedica mais tempo e esforzo a forma do que ao contido do documento.
\end_layout
\begin_layout Section
Ambientes
\end_layout
\begin_layout Standard
En \SpecialChar LyX
o texto,
en función do seu propósito no documento,
clasifica-se en
\emph on
ambientes
\emph default
.
Usualmente nun documento a maioria do texto non ten un formato especial,
é texto normal,
mais é usual que estexa divido en capítulos,
seccións \SpecialChar ldots
e que cada unha desas partes teña un título que lle permiten dan unha idea ao leitor do que vai ser tratado a seguir.
O texto normal,
o título dunha sección,
o nome do autor,
son exemplos de ambientes que aparecen en moitos documentos.
Ha tamén alguns ambientes que son específicos dun tipo de documento determinado:
o resumo dun artigo,
o enderezo do remitente dunha carta,
etc.
\end_layout
\begin_layout Standard
Os ambientes son unha peza importante a hora de implementar a filosofia WYSIWYM no \SpecialChar LyX
.
Os vários ambientes teñen en xeral diferente aspeito,
o título dun capítulo ten que diferenciar-se do título dunha subsección ou da bibliografia,
e para os distinguir empregan-se:
fontes diferentes (família,
tamaño,
tipo),
espazamento entre liñas diferentes,
etc.
O asunto ainda pode ser mais complicado,
asi por exemplo cada xornal científico adoita ter as suas preferéncias de formato para os distintos ambientes:
un editor pode querer títulos de sección con unha fonte de 18 pontos,
en negrito,
e o texto centrado,
entanto outro teña por norma utilizar outra fonte de 15 pontos,
en itálico,
e o texto xustificado á esquerda;
e desde logo moi dificilmente van estar de acordo nos formatos da bibliografia.
O \SpecialChar LyX
está deseñado para lle permitir lidar dignamente con estas complexidades,
sen necesidade de lle prestar atención de mais aos diferentes estilos de formatación.
\end_layout
\begin_layout Standard
A caixa de
\family sans
Ambientes
\family default
fica na esquerda da barra de ferramentas (xusto por baixo do menu
\family sans
Ficheiro
\family default
).
Nesta caixa ha un menu despregueábel que permite escoller o ambiente,
indicando en todo momento en que tipo de ambiente se acha o cursor.
Asi no seu primeiro documento até o momento indicou sempre
\family sans
Normal,
\family default
que é o ambiente predefinido,
mais agora é tempo de experimentar outros ambientes,
para o cal só ha que clicar na caixa de
\family sans
Ambientes
\family default
e escoller algun dos que aparecen no menu.
\end_layout
\begin_layout Subsection
Seccións e Subseccións
\end_layout
\begin_layout Standard
Escreba a palabra
\family typewriter
Introdución
\family default
na primeira liña do seu ficheiro \SpecialChar LyX
,
e seleccione
\family sans
Sección
\family default
no menu
\family sans
Ambientes
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
Non precisa
\emph on
seleccionar
\emph default
a liña.
Se non ha nada seleccionado,
o \SpecialChar LyX
muda o ambiente do parágrafo onde se acha o cursor.
Mais tamén é posíbel mudar o ambiente de vários parágrafos;
seleccionando-os antes de escoller o ambiente.
\end_layout
\end_inset
.
\family default
Asegure-se de escoller o ambiente
\family sans
Sección
\family default
e
\emph on
non
\emph default
\family sans
Sección*,
\family default
do que xa falaremos máis tarde.
O \SpecialChar LyX
etiqueta a sección con un
\family sans
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
1
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
\family default
escrebendo o cabezallo (título) nunha fonte maior.
Prema agora a tecla
\family sans
Return
\family default
,
e observe que a caixa de
\family sans
Ambientes
\family default
troca de
\family sans
Sección
\family default
a
\family sans
Normal
\family default
.
Na maior parte dos ambientes,
incluído o cabezallo dunha sección,
\SpecialChar LyX
asume que o ambiente remata ao teclear
\family sans
Return.
\family default
Escreba a introdución do documento:
\end_layout
\begin_layout LyX-Code
Esta é a introdución do meu primeiro documento en \SpecialChar LyX
.
\end_layout
\begin_layout Standard
Prema a tecla Return e seleccione novamente
\family sans
Sección
\family default
no menu
\family sans
Ambientes
\family default
.
O \SpecialChar LyX
escrebe un
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
2
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
e agarda que o usuário dixite o título desta nova sección.
Dixite
\family typewriter
Mais cousas
\family default
,
e verá que o \SpecialChar LyX
o escrebe coa tipografia própria do título dunha sección.
\end_layout
\begin_layout Standard
Imos mellorando.
Volte ao final da
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
Sección
\begin_inset space ~
\end_inset
1
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
(tras de
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
primeiro documento en \SpecialChar LyX
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
),
prema novamente a tecla
\family sans
Return
\family default
,
e seleccione
\family sans
Sección
\family default
no menu de
\family sans
Ambientes
\family default
.
O \SpecialChar LyX
escrebe un
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
2
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
e agarda que o usuário dixite un título.
Dixite
\family typewriter
Acerca deste documento
\family default
.
A sección
\begin_inset space ~
\end_inset
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
Mais cousas
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
,
que estaba antes como
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
Sección
\begin_inset space ~
\end_inset
2
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
,
é renumerada automaticamente como
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
Sección
\begin_inset space ~
\end_inset
3
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
!
Aplicando a filosofia WYSIWYM,
ao identificar un anaco de texto como título da sección,
o \SpecialChar LyX
encarrega-se automaticamente da sua numeración e tipografia.
\end_layout
\begin_layout Standard
Prema
\family sans
Return
\family default
para voltar ao ambiente
\family sans
Normal
\family default
,
e escreba as seguintes cinco liñas:
\end_layout
\begin_layout LyX-Code
As seccións e as subseccións descreben-se a seguir.
\end_layout
\begin_layout LyX-Code
Descrición da sección
\end_layout
\begin_layout LyX-Code
As seccións son maiores que as subseccións.
\end_layout
\begin_layout LyX-Code
Descrición da subsección
\end_layout
\begin_layout LyX-Code
As subseccións son menores que as seccións.
\end_layout
\begin_layout LyX-Code
\end_layout
\begin_layout Standard
Clique na segunda liña e seleccione
\family sans
Subsección
\family default
no menu de
\family sans
Ambientes
\family default
.
O \SpecialChar LyX
etiqueta a subsección con
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
2.1
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
,
e escrebe o título nunha fonte maior que o texto normal e menor que o título da sección.
Mude tamén a cuarta liña para o ambiente
\family sans
Subsección
\family default
.
Como seguramente xa esperaba,
o \SpecialChar LyX
asignou-lle automaticamente a etiqueta
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
2.2
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
.
Se adiciona agora outra sección antes da
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
Sección 2
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
,
esta será renumerada para
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
Sección 3
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
,
e con ela as sua subseccións,
que pasarán a ser a
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
3.1
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
e a
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
3.2
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
.
\end_layout
\begin_layout Standard
O \SpecialChar LyX
contempla outros níveis de hierarquia:
\family sans
Subsubsección
\family default
,
\family sans
Parágrafo
\family default
,
e
\family sans
Subparágrafo
\family default
.
Anime-se e experimente con eles.
Pode observar que os cabezallos do parágrafo e subparágrafo non están numerados por defeito,
e que os subparágrafos están identados;
porén como se explica no
\emph on
Guia do Usuário
\emph default
é posíbel alterar estes comportamentos.
O nível mais alto da hierarquia corresponde aos
\family sans
Capítulos,
\family default
mais este ambiente só se pode empregar nalguns tipos (
\emph on
clases
\emph default
) de documentos \SpecialChar LyX
(vexa-se a Sección
\begin_inset space ~
\end_inset
\begin_inset CommandInset ref
LatexCommand ref
reference "sec:clases_de_documentos"
nolink "false"
\end_inset
).
\end_layout
\begin_layout Standard
Finalmente,
tamén existen ambientes para seccións ou subseccións non numeradas.
Se trocar un dos cabezallos de
\family sans
Sección
\family default
a
\family sans
Sección*
\family default
,
o \SpecialChar LyX
usará a mesma tipografia,
mais sen numeración.
Outros ambientes similares son
\family sans
Capítulo*,
Subsección*
\family default
e
\family sans
Subsubsección*
\family default
.
Probe a trocar algunhas das suas seccións ou subseccións para ambientes non numerados,
i.e.
con
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
*
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
,
e observe como isto afecta á numeración das restantes seccións.
\end_layout
\begin_layout Standard
\series bold
Exercício
\series default
:
Arranxe os cabezallos de seccións e subseccións no arquivo de testes
\family typewriter
exemplo_bruto.lyx
\family default
.
\end_layout
\begin_layout Subsection
Listas e sub-listas
\end_layout
\begin_layout Standard
O \SpecialChar LyX
oferece diferentes ambientes para elaborar listas.
Estes ambientes liberan-no de premer a tecla
\family sans
Tab
\family default
veces sen conta ao escreber un esquema,
ou de renumerar inteiramente unha lista cando quer adicionar un ponto no meio dela,
permitindo-lle concentrar-se no seu contido
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
Desculpe que teimemos en subliñar este ponto ao longo do
\emph on
Tutorial
\emph default
,
mais
\emph on
é
\emph default
o ponto principal da filosofia na que se basea o \SpecialChar LyX
.
\end_layout
\end_inset
.
Os diferentes tipos de documentos requeren,
loxicamente,
diferentes tipos de lista:
\end_layout
\begin_layout Itemize
Nas apresentación son usuais as listas,
como esta,
onde cada ítem vai precedido dunha marca (ponto,
asterisco\SpecialChar ldots
),
que se poden elaborar facilmente en \SpecialChar LyX
co ambiente
\family sans
Listapontuada
\family default
.
\end_layout
\begin_layout Itemize
Un esquema estrutura-se comodamente co ambiente
\family sans
Enumeración
\family default
,
que facilita escreber listas ordenadas por números e letras.
\end_layout
\begin_layout Itemize
Un documento descrebendo pacotes de software pode empregar o ambiente
\family sans
Descrición
\family default
,
onde cada ítem na lista comeza con unha palabra en negrito.
\end_layout
\begin_layout Itemize
O ambiente
\family sans
Lista
\family default
(próprio do \SpecialChar LyX
,
i.e.
non existe en \SpecialChar LaTeX
) é unha forma levemente diferente do ambiente
\family sans
Descrición
\family default
.
\end_layout
\begin_layout Standard
Escrebamos unha lista de razóns polas cais o \SpecialChar LyX
é mellor que os outros procesadores de texto.
Algures no seu documento escreba:
\end_layout
\begin_layout Standard
\family typewriter
O \SpecialChar LyX
é mellor que os outros procesadores de texto porque:
\end_layout
\begin_layout Standard
\noindent
e prema
\family sans
Return
\family default
.
Agora seleccione
\family sans
Listapontuada
\family default
no menu de
\family sans
Ambientes
\family default
.
O \SpecialChar LyX
engade á liña unha
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
marca
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
,
na realidade un asterisco,
que será convertido nun ponto gordo na (pré)impresión.
Escreba as suas razóns:
\end_layout
\begin_layout LyX-Code
O programa encarrega-se da composición tipográfica.
\end_layout
\begin_layout LyX-Code
A escritura de fórmulas matemáticas é WYSIWYG.
\end_layout
\begin_layout LyX-Code
É moi sinxelo elaborar listas!
\end_layout
\begin_layout Standard
Os ambientes de lista,
a diferenza dos cabezallos,
non terminan ao premer a tecla
\family sans
Return
\family default
.
As avesas,
o \SpecialChar LyX
asume que o usuário quer continuar a engadir ítens á lista,
de maneira que ao premer
\family sans
Return
\family default
engade outro ítem a lista.
Asi o resultado do exercício anterior será unha lista de tres ítens.
Para obter un ítem con mais dun parágrafo pode-se utilizar un
\family sans
Return
\begin_inset space ~
\end_inset
Protexido
\family default
,
que se obtén ao premer
\family sans
Ctrl-Return
\family default
.
E para rematar unha lista,
precisa-se escoller o ambiente
\family sans
Normal
\family default
(o cal se pode obter coa combinación de teclas,
\family sans
M-p
\begin_inset space ~
\end_inset
p
\family default
).
\end_layout
\begin_layout Standard
Ten xa unha fermosa lista pontuada,
e pode visualizar cal será o seu aspeito no documento impreso indo a
\family sans
Ver\SpecialChar menuseparator
DVI
\family default
(ou
\family sans
Ver\SpecialChar menuseparator
PostScript
\family default
ou
\family sans
Ver\SpecialChar menuseparator
PDF
\family default
)\SpecialChar endofsentence
Mais se cadra muda de idea e quer que a lista sexa numerada,
non ten mais que seleccionar toda a lista
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
O \SpecialChar LyX
non lle permite seleccionar a primeira marca sen seleccionar tamén o parágrafo
\emph on
anterior
\emph default
á lista,
o que probabelmente non quererá facer.
Do mesmo xeito,
tampouco é posíbel seleccionar o número nun título de sección,
mais isto non o debe preocupar.
\end_layout
\end_inset
e escoller
\family sans
Enumeración
\family default
no menu de
\family sans
Ambientes
\family default
e voilá!.
E como xa vimos,
se agora quixera engadir ou eliminar un ítem da lista,
o \SpecialChar LyX
encarregaria-se de manter coerente a numeración.
\end_layout
\begin_layout Standard
Coa lista ainda seleccionada,
pode trocar o ambiente,
escollendo un dos outros dous ambientes de lista,
\family sans
Descrición
\family default
e
\family sans
List
\family default
a,
e observar asi o seu formato.
Neses dous ambientes,
cada ítem da lista consta de un termo,
a primeira palabra do ítem,
seguida por unha definición,
o resto do parágrafo (até premer a tecla
\family sans
Return
\family default
).
O termo pode ser escrito en negrito (
\family sans
Descrición
\family default
) ou separado por un Tabulador
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
Mais non un
\family sans
Tabulador
\family default
de máquina de escreber,
patético,
ríxido e fixo,
senón un tabulador de composición tipográfica,
que se alterará para se axustar ao tamaño do maior termo.
\end_layout
\end_inset
(
\family sans
List
\family default
a) do resto do parágrafo.
Se quixer ter mais dunha palabra na definición,
una as palabras con
\family sans
Espazos
\begin_inset space ~
\end_inset
Protexidos
\family default
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
Pode-se obter un espazo protexido coa combinación de teclas
\family sans
Crtl-Space
\end_layout
\end_inset
.
\end_layout
\begin_layout Standard
\series bold
Exercício
\series default
:
Arranxe a lista no
\family typewriter
exemplo_bruto.lyx
\end_layout
\begin_layout Standard
É posíbel encaixar
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
[N.T.] En inglés utilizan as palabras
\emph on
to nest
\emph default
,
e
\emph on
nested
\emph default
,
para falar de listas,
e outros ambientes que se encaixan uns noutros como bonecas rusas.
Sen excesivo convencimento traducin por
\emph on
encaixar
\emph default
,
\emph on
encaixado/a
\emph default
.
\end_layout
\end_inset
listas unhas nas outras,
de múltiplas e interesantes maneiras,
o que permite por exemplo escreber esquemas elaborados e asemade claros.
As listas elaboradas e pontuadas teñen diferentes tipos de numeración e marcas nos diferentes níveis da hierarquia,
sendo tais tipos e marcas modificábeis polo usuário.
No
\emph on
Guia do Usuário
\emph default
descrebe-se polo miúdo os diferentes tipos de listas,
mostrando exemplos onde se enguedellan estes diferentes tipos.
\end_layout
\begin_layout Subsection
Outros Ambientes
\end_layout
\begin_layout Standard
Para separar un texto citado do resto poden-se utilizar dous ambientes:
\family sans
Cita
\family default
,
para pequenos textos,
e
\family sans
Citación
\family default
,
para textos maiores.
Pensado para reproducir o código fonte de programas,
o ambiente
\family sans
Código-\SpecialChar LyX
\family default
usa a fonte monoespazada
\family typewriter
typewriter
\family default
,
sendo este o único ambiente onde é posíbel empregar espazos en branco múltiplos,
necesários para identar código.
Se en vez de escreber programas prefere escreber poesia,
conta co ambiente
\family sans
Verso
\family default
,
no cal se usa a tecla
\family sans
Return
\family default
para separar estrofes,
e
\family sans
Ctrl-Return
\family default
para separar liñas nunha estrofe.
No Guia do Usuário incluen-se as descricións completas de todos os ambientes disponíbeis no \SpecialChar LyX
.
\end_layout
\begin_layout Standard
\series bold
Exercício
\series default
:
Use os ambientes
\family sans
Cita,
\family default
\family sans
Código-\SpecialChar LyX
,
\family default
e
\family sans
Verso
\family default
para mellorar
\begin_inset ERT
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
\backslash
linebreak
\end_layout
\end_inset
\family typewriter
exemplo_bruto.lyx
\end_layout
\begin_layout Chapter
Escrebendo documentos
\end_layout
\begin_layout Standard
Esperamos que o capítulo anterior servise para facilitar os seus primeiros pasos en \SpecialChar LyX
.
Agora xa sabe escreber texto simples,
coñece algunhas operacións de edición,
e os úteis ambientes,
mais seguramente espera poder escreber documentos mais completos,
e complexos,
tais como:
artigos,
libros,
manuais ou cartas.
Este capítulo esta escrito pensando en axudar-lle nesta tarefa,
apresentando primeiramente as clases de documentos,
que permiten escreber comodamente os distintos tipos de documentos,
e a seguir moitas das cousas que tornan o texto nun documento,
tais como os títulos,
as notas de rodapé,
as referéncias cruzadas,
a bibliografia e os índices.
\end_layout
\begin_layout Section
Clases de documentos
\end_layout
\begin_layout Standard
\begin_inset CommandInset label
LatexCommand label
name "sec:clases_de_documentos"
\end_inset
Os distintos tipos de documentos requeren distinta composición tipográfica;
asi por exemplo,
nos libros usualmente ha leves diferenzas na composición das duas páxinas dunha folla,
entanto nos artigos normalmente non existe esa diferenza.
Ademais moitos tipos de documentos conteñen ambientes específicos;
nas cartas usan-se alguns ambientes,
tais como a morada do remetente ou a sinatura,
que non sen senso nun libro ou nun artigo.
As
\emph on
clases de documentos
\family sans
\emph default
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
[N.T.] Na versión orixinal,
en inglés,
usan
\emph on
text class
\emph default
,
supoño que para diferenciar-se un pouco da
\emph on
document class
\emph default
do \SpecialChar LaTeX
.
Sendo ambos conceitos equivalentes.
De facto os nomes das clases de documentos non están traducidos,
por se utilizar os de \SpecialChar LaTeX
.
\end_layout
\end_inset
\family default
do \SpecialChar LyX
ocupan-se destas diferenzas a grande escala entre os diferentes tipos de documento.
Este
\emph on
Tutorial
\emph default
,
por exemplo,
está escrito usando a clase Book (libro).
As
\emph on
clases de documentos
\emph default
son outra peza importante da filosofia WYSIWYM;
grazas a elas o \SpecialChar LyX
sabe cal é a tipografia axeitada para o documento,
e o usuário pode despreocupar-se dese aspeito.
\end_layout
\begin_layout Standard
Probabelmente o seu documento de proba é da clase
\family sans
Article (artigo)
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
Esta é usualmente a clase predefinida
\family typewriter
.
\end_layout
\end_inset
,
\family default
experimente a trocar de clase (na caixa de diálogo
\family sans
Documento\SpecialChar menuseparator
Configuración
\family default
) para ver como varia a tipografia.
Unha das cousas que muda ao trocar de clase de documento é o conxunto de ambientes que se poden usar,
e para ver os que permite unha determinada clase,
basta consultar o menu de
\family sans
Ambientes
\family default
.
Asi se trocar o seu documento para a clase
\family sans
Book
\family default
e observar o menu de
\family sans
Ambientes
\family default
,
comprobará que se ben apenas ha variación nos ambientes permitidos,
agora pode utilizar o ambiente
\family sans
Capítulo
\family default
.
\end_layout
\begin_layout Standard
Tamaños das fontes,
unha ou duas colunas,
e cabezallos das páxinas son algunhas das características que diferencian as composicións tipográficas dos diferentes xornais.
Ao ir avanzando na era da computación,
os xornais pasaron a aceitar artigos submetidos electronicamente,
para o cal definen os seus próprios ficheiros de estilo en \SpecialChar LaTeX
,
de maneira que os autores podan enviar os seus artigos xa coa tipografia axeitada.
Estes ficheiros de estilo poden adaptar-se facilmente para o \SpecialChar LyX
,
e unha boa chea deles xa o están.
\end_layout
\begin_layout Standard
Na seguinte táboa apresenta-se unha breve referéncia de algunhas clases de documentos.
Mais pode achar-se moita mais información relativa as ditas clases no
\emph on
Guia do Usuário
\emph default
,
sección
\emph on
Tipos de Documentos
\emph default
(
\emph on
Document Types
\emph default
),
e no manual de
\emph on
Funcións avanzadas
\emph default
,
sección
\emph on
Clases de documentos especiais
\emph default
(
\emph on
Special Document Clases
\emph default
).
\end_layout
\begin_layout Standard
\begin_inset VSpace 0.3cm
\end_inset
\end_layout
\begin_layout Standard
\align center
\begin_inset Tabular
<lyxtabular version="3" rows="7" columns="2">
<features tabularvalignment="middle">
<column alignment="center" valignment="top" width="0pt">
<column alignment="center" valignment="top" width="0pt">
<row>
<cell alignment="center" valignment="top" topline="true" bottomline="true" leftline="true" usebox="none">
\begin_inset Text
\begin_layout Plain Layout
Nome
\end_layout
\end_inset
</cell>
<cell alignment="center" valignment="top" topline="true" bottomline="true" leftline="true" rightline="true" usebox="none">
\begin_inset Text
\begin_layout Plain Layout
Notas
\end_layout
\end_inset
</cell>
</row>
<row>
<cell alignment="center" valignment="top" topline="true" leftline="true" usebox="none">
\begin_inset Text
\begin_layout Plain Layout
article (artigo)
\end_layout
\end_inset
</cell>
<cell alignment="center" valignment="top" topline="true" leftline="true" rightline="true" usebox="none">
\begin_inset Text
\begin_layout Plain Layout
unha cara
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
As duas caras dunha folla teñen as mesmas características.
\end_layout
\end_inset
,
sen capítulos
\end_layout
\end_inset
</cell>
</row>
<row>
<cell alignment="center" valignment="top" topline="true" leftline="true" usebox="none">
\begin_inset Text
\begin_layout Plain Layout
article (AMS)
\end_layout
\end_inset
</cell>
<cell alignment="center" valignment="top" topline="true" leftline="true" rightline="true" usebox="none">
\begin_inset Text
\begin_layout Plain Layout
composición & ambientes para a American Math Society
\end_layout
\end_inset
</cell>
</row>
<row>
<cell alignment="center" valignment="top" topline="true" leftline="true" usebox="none">
\begin_inset Text
\begin_layout Plain Layout
report (relatório)
\end_layout
\end_inset
</cell>
<cell alignment="center" valignment="top" topline="true" leftline="true" rightline="true" usebox="none">
\begin_inset Text
\begin_layout Plain Layout
máis extenso que o artigo,
duas caras
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
A cara anterior e a posterior dunha mesma folla diferen levemente.
\end_layout
\end_inset
\end_layout
\end_inset
</cell>
</row>
<row>
<cell alignment="center" valignment="top" topline="true" bottomline="true" leftline="true" usebox="none">
\begin_inset Text
\begin_layout Plain Layout
book (libro)
\end_layout
\end_inset
</cell>
<cell alignment="center" valignment="top" topline="true" bottomline="true" leftline="true" rightline="true" usebox="none">
\begin_inset Text
\begin_layout Plain Layout
relatório + capa e contracapa
\end_layout
\end_inset
</cell>
</row>
<row>
<cell alignment="center" valignment="top" bottomline="true" leftline="true" usebox="none">
\begin_inset Text
\begin_layout Plain Layout
slides (apresentación)
\end_layout
\end_inset
</cell>
<cell alignment="center" valignment="top" bottomline="true" leftline="true" rightline="true" usebox="none">
\begin_inset Text
\begin_layout Plain Layout
transparéncias (tamén inclui Foil\SpecialChar TeX
)
\end_layout
\end_inset
</cell>
</row>
<row>
<cell alignment="center" valignment="top" bottomline="true" leftline="true" usebox="none">
\begin_inset Text
\begin_layout Plain Layout
letter (carta)
\end_layout
\end_inset
</cell>
<cell alignment="center" valignment="top" bottomline="true" leftline="true" rightline="true" usebox="none">
\begin_inset Text
\begin_layout Plain Layout
ambientes específicos para enderezos,
sinatura\SpecialChar ldots
\end_layout
\end_inset
</cell>
</row>
</lyxtabular>
\end_inset
\end_layout
\begin_layout Standard
\begin_inset VSpace 0.3cm
\end_inset
\end_layout
\begin_layout Section
Modelos:
escrebendo unha carta
\end_layout
\begin_layout Standard
Todos os dias escreben-se inumeras cartas no mundo.
En \SpecialChar LyX
pode-se escreber unha carta criando un ficheiro novo,
\family sans
Ficheiro\SpecialChar menuseparator
Novo,
\family default
e escollendo
\family sans
Letter
\family default
no menu
\family sans
Clase do documento
\family default
da caixa de diálogo
\family sans
Documento\SpecialChar menuseparator
Configuración
\family default
.
Mais esta non é a opción mais cómoda.
Calquer carta comercial debe incluir o enderezo do remitente e o do recipendário,
a sinatura,
etc.
O \SpecialChar LyX
facilita a escritura das cartas fornecendo ao usuário con un modelo para cartas,
do cal partir para escreber unha.
\end_layout
\begin_layout Standard
Abra un novo ficheiro con
\family sans
Ficheiro\SpecialChar menuseparator
Novo
\begin_inset space ~
\end_inset
desde
\begin_inset space ~
\end_inset
modelo,
\family default
seleccione
\family typewriter
letter.lyx
\family default
como modelo,
guarde o novo ficheiro con o nome que mellor lle praza,
e visualice como vai ser impreso o documento para ver a tipografia dos ambientes incluídos.
\end_layout
\begin_layout Standard
Se abre o menu de
\family sans
Ambientes
\family default
verá vários ambientes,
como o
\family sans
Meu
\begin_inset space ~
\end_inset
enderezo
\family default
que non existe na maioria das outras clases de documentos
\family sans
.
\family default
Outras,
como
\family sans
Enumeración e
\family default
\family sans
Descrición
\family default
,
son máis comuns
\family sans
.
\family default
Fedelle un rato con eles para ver os que ha,
e como funcionan.
Notará que por exemplo ao seleccionar o ambiente
\family sans
Sinatura
\family default
aparece a palabra
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
Signature:
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
en vermello antes da sinatura propriamente dita.
O texto en vermello non vai ser impreso,
mais indica o sítio onde debe escreber-se a sinatura.
Tamén poderá comprobar que,
ainda que a sinatura debe escreber-se antes da apertura (
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
Opening
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
),
na versión escrita aparecerá ao final da carta,
como é usual.
\end_layout
\begin_layout Standard
Como vimos anteriormente ao seleccionar o menu
\family sans
Ficheiro\SpecialChar menuseparator
Novo
\begin_inset space ~
\end_inset
desde
\begin_inset space ~
\end_inset
modelo
\family default
aparece un diálogo onde se poden escoller unha série de modelos fornecidos polo \SpecialChar LyX
.
Agora ben,
neste diálogo pode-se navegar polas diversas directórias do seu computador,
e portanto escoller calquer ficheiro lyx,
que entón servirá como
\family sans
modelo.
\family default
Asi por exemplo pode gravar a carta coa que esta a experimentar,
na cal xa escrebeu nos campos correspondentes o seu nome,
enderezo e sinatura,
con un nome axeitado,
ex.
\family typewriter
miña_carta.lyx
\family default
,
e na sua directória.
Este ficheiro servira-lle como modelo sempre que o abra indo ao menu
\family sans
Ficheiro\SpecialChar menuseparator
Novo
\begin_inset space ~
\end_inset
desde
\begin_inset space ~
\end_inset
modelo,
\family default
e navegando até a sua directória.
No novo ficheiro aberto,
sen nome ainda,
xa aparecerán escritos de princípio os seus nome,
enderezo e sinatura.
O próximo exercício é obvio:
escreba unha carta a alguén!
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
Unha adverténcia:
se estiver a escreber a partir dun
\family sans
modelo
\family default
e eliminar todo o texto dun ambiente dado—
por exemplo,
se eliminar todo o campo
\family sans
Meu
\begin_inset space ~
\end_inset
Enderezo
\family default
para o substituir co seu próprio texto —
e entón move o cursor sen escreber algo,
o ambiente pode desaparecer,
xa que a maior parte dos ambientes non poden existir sen texto.
Para recuperar o ambiente basta seleccioná-lo do menu
\family sans
de Ambientes
\family default
.
\end_layout
\end_inset
\end_layout
\begin_layout Standard
O uso de
\family sans
modelos
\family default
permite aforrar moito tempo,
sendo aconsellábel o seu emprego,
sempre que posíbel.
Outro uso dos modelos é como ferramenta didáctica;
tanto a aprendizaxe individual,
pois facilita aprender a tirar-lle partido as diferentes clases de documentos,
como para o ensino a un grupo de persoas,
xa que permite ao profesor guiar a aprendizaxe.
\end_layout
\begin_layout Section
Títulos dos documentos
\end_layout
\begin_layout Standard
O \SpecialChar LyX
(tal como o \SpecialChar LaTeX
) considera o título —
que pode conter o próprio título,
o autor,
a data e mesmo o resumo dun artigo —
como unha parte separada do documento.
\end_layout
\begin_layout Standard
Volte ao seu ficheiro de proba,
que se non lle mudou de nome chamara-se
\family typewriter
newfile.lyx,
\family default
e asegure-se de usar a clase de documento
\family sans
Article
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
Para esta parte non se pode usar a clase de documento
\family sans
Letter,
\family default
xa que non permite o uso do ambiente
\family sans
Título
\family default
.
\end_layout
\end_inset
.
\family default
Escreba un título na primeira liña e escolla o ambiente
\family sans
Título
\family default
.
Na liña seguinte escreba o seu nome e troque de ambiente para
\family sans
Autor
\family default
.
Nunha nova liña dixite a data,
e escolla o ambiente
\family sans
Data
\family default
.
Por último escolla o ambiente
\family sans
Resumo
\family default
e nel escreba un parágrafo ou dous con un sumário do seu documento.
É o momento de ver que aspeito terá unha vez impreso.
\end_layout
\begin_layout Standard
Se agora troca a clase de documento para
\family sans
Book
\family default
,
o título aparecerá nunha páxina separada,
como a primeira páxina deste tutorial,
mais antes terá que trocar de ambiente o resumo,
xa que ese ambiente non existe en
\family sans
Book
\family default
.
\end_layout
\begin_layout Standard
\series bold
Exercício
\series default
:
Arranxe o título,
data e autor no ficheiro
\family typewriter
exemplo_bruto.lyx
\end_layout
\begin_layout Section
Etiquetas e referéncias cruzadas
\end_layout
\begin_layout Standard
É posíbel etiquetar partes do documento,
como seccións,
subseccións,
figuras,
táboas\SpecialChar ldots
para posteriormente facer referéncia a esas partes en calquer lugar do seu documento.
Este tipo de referéncias,
coñecidas como referéncias cruzadas,
poden ser tanto directamente ao texto etiquetado,
número da sección,
número da táboa,
etc.,
como a páxina onde aparece o elemento etiquetado.
E tal como coas seccións ou coas notas de rodapé,
o usuário non precisa de se preocupar cos detalles do manexo das referéncias cruzadas,
basta etiquetar e referir-se a etiqueta,
en calquer orde e en calquer momento,
e o \SpecialChar LyX
ocupa-se do resto.
O manexo flexíbel e fiábel das etiquetas e das referéncias cruzadas por parte do \SpecialChar LyX
(e do \SpecialChar LaTeX
),
constitui un dos seu pontos fortes en comparación cos procesadores de texto convencionais.
\end_layout
\begin_layout Subsection*
A sua primeira etiqueta
\end_layout
\begin_layout Standard
É tempo de colocar a sua primeira etiqueta,
por exemplo na segunda sección do seu documento de proba,
esa cuxo título é
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
Acerca deste documento
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
.
Clique no fin da liña do título da sección e seleccione
\family sans
Inserir\SpecialChar menuseparator
Etiqueta
\family default
,
abrirá-se entón unha caixa de diálogo con unha suxestión para o nome da etiqueta,
suxestión que loxicamente pode aceitar ou ignorar.
Unha vez conforme co nome da etiqueta clique OK,
co cal se fechará a caixa de diálogo e aparecerá unha caixa cincenta co nome da etiqueta onde estaba o cursor.
\end_layout
\begin_layout Standard
As referéncias de sección referen-se á sección ou subsección na cal fica a etiqueta,
asi que poderia ter colocado a etiqueta en calquer lugar da sección.
Mais inserir a etiqueta no título da sección,
ou na liña a seguir,
asegura que ao referir o número de páxina,
esta sexa a correspondente ao título da sección.
\end_layout
\begin_layout Standard
Se agora imprimir o documento non notará nengunha diferenza,
xa que as etiquetas en si non aparecen impresas.
Mais unha etiqueta pode ser referenciada,
e as referéncias cruzadas si aparecen no documento impreso.
\end_layout
\begin_layout Subsection*
A sua primeira referéncia cruzada
\end_layout
\begin_layout Standard
Coloque o cursor nalgunha parte da Sección
\begin_inset space ~
\end_inset
3 do seu documento,
e escreba:
\end_layout
\begin_layout LyX-Code
Se quer saber máis acerca deste documento,
vexa
\begin_inset Newline newline
\end_inset
a Sección ,
que se acha na páxina .
\end_layout
\begin_layout Standard
Agora,
co cursor xusto despois da palabra
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
sección
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
,
escolla
\family sans
Inserir\SpecialChar menuseparator
Referéncia
\begin_inset space ~
\end_inset
cruzada
\family default
.
Xurdirá entón a caixa de diálogo
\family sans
Referéncia
\begin_inset space ~
\end_inset
cruzada,
\family default
mostrando unha série de posíbeis etiquetas que pode referir.
Na verdade neste momento debe haber só unha,
a sua primeira etiqueta.
Seleccione-a (se non está xa pré-seleccionada) e clique en
\family sans
Aplicar
\family default
.
Posicione agora o cursor xusto despois da palabra
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
páxina
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
,
e repita o procedimento anterior,
mais trocando de formato,
escollendo <páxina>,
na vez do que aparece predefinido,
<referéncia>.
Para que o proceso sexa totalmente correcto deberá inserir un
\family sans
espazo
\begin_inset space ~
\end_inset
protexido (Crtl-Space)
\family default
entre a referéncia e a palabra anterior.
\end_layout
\begin_layout Standard
O \SpecialChar LyX
coloca a referéncia nunha caixa cincenta onde estaba o cursor.
No documento impreso esta caixa vai ser substituída polo número da sección ou da páxina (dependendo do formato escollido no diálogo
\family sans
Referéncia
\begin_inset space ~
\end_inset
cruzada
\family default
).
Obteña unha pré-impresión (
\family sans
Ver\SpecialChar menuseparator
Actualizar\SpecialChar menuseparator
DVI
\family default
ou
\family sans
Ver\SpecialChar menuseparator
Actualizar\SpecialChar menuseparator
Postscritp
\family default
ou
\family sans
Ver\SpecialChar menuseparator
Actualizar\SpecialChar menuseparator
PDF
\family default
) para ver como son substituídas as referéncias.
\end_layout
\begin_layout Standard
Ademais as referéncias facilitan a vida do usuário funcionando como hiper-ligazóns á hora de editar documentos en \SpecialChar LyX
;
clicando nunha xurde o diálogo
\family sans
Referéncia
\begin_inset space ~
\end_inset
cruzada
\family default
,
onde se pode seleccionar o botón
\family sans
Ir á etiqueta
\family default
,
que leva o cursor á etiqueta referida.
O atallo
\family sans
Crtl-<
\family default
devolve o cursor a caixa coa referéncia.
\end_layout
\begin_layout Subsection*
Un pouco mais de xogo
\end_layout
\begin_layout Standard
Dixemos anteriormente que o \SpecialChar LyX
se encarrega do manexo das referéncias cruzadas;
chegou o momento de ver como!.
Insira unha nova sección antes da Sección
\begin_inset space ~
\end_inset
2,
volte a visualizar como vai sair o documento impreso,
e —
voilà!
—
a referéncia cruzada da sección pasou a:
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
3
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
!
Troque o ambiente de
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
Acerca deste Documento
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
para
\family sans
sub-sección
\family default
,
e verá como a referéncia cruzada refere agora Subsección
\begin_inset space ~
\end_inset
2.1 en vez de Sección
\begin_inset space ~
\end_inset
3.
Por outra banda a referéncia da páxina non se vé alterada,
xa que a sección tornou-se subsección,
mais non mudou de páxina.
\end_layout
\begin_layout Standard
Se quixer praticar un pouco máis tente inserir unha nova etiqueta onde colocou a sua primeira referéncia cruzada,
e refira esa etiqueta noutra parte calquer do documento.
Para comprobar que o \SpecialChar LyX
manexa correctamente as referéncias cruzadas en documentos mais extensos,
copie algunhas páxinas do
\emph on
Guia do Usuário
\emph default
e cole-as no seu documento
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
Observe que copiar o título dun capítulo dá lugar a unha adverténcia,
pois os capítulos non están previstos na clase
\family sans
Article
\family default
.,
e a que os títulos de capítulo troquen de ambiente para o
\family sans
normal
\family default
.
Se non entende porque acontece isto,
consulte a Sección
\begin_inset space ~
\end_inset
\begin_inset CommandInset ref
LatexCommand ref
reference "sec:clases_de_documentos"
nolink "false"
\end_inset
.
\end_layout
\end_inset
.
\end_layout
\begin_layout Standard
Se vai inserir referéncias cruzadas con frecuéncia (por exemplo ao escreber un artigo académico),
pode entón ser-lle máis cómodo deixar aberta a caixa de diálogo
\family sans
Referéncia
\begin_inset space ~
\end_inset
cruzada
\family default
.
\end_layout
\begin_layout Standard
\series bold
Exercício
\series default
:
Arranxe as referéncias no ficheiro
\family typewriter
exemplo_bruto.lyx
\end_layout
\begin_layout Section
Notas de rodapé e á marxe
\end_layout
\begin_layout Standard
É posíbel inserir notas de rodapé ben desde a barra de tarefas
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
O botón mostra unha páxina con unha nota de rodapé.
\end_layout
\end_inset
ou através do menu
\family sans
Inserir\SpecialChar menuseparator
Nota de rodapé
\family default
\SpecialChar endofsentence
Situe o cursor no fin da palabra
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
\SpecialChar LyX
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
na introdución do seu documento de proba,
para a seguir inserir unha nota de rodapé por algun dos métodos antes vistos.
Xurdirá entón unha caixa en branco para a nota,
precedida dun botón de fondo cincento e coa palabra
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
rodapé
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
en vermello.
Na caixa en branco escreba
\end_layout
\begin_layout LyX-Code
O Lyx é un procesador tipográfico de texto
\end_layout
\begin_layout Standard
e clique sobre o botón cincento.
Ao clicar desaparecerá a caixa co texto da nota,
ficando somente o botón sinalando que aí ha unha nota de rodapé.
Chamamos a isto cobrir a nota de rodapé.
Podendo-se descobrir a nota en calquer momento,
para a ler ou a editar,
sen mais que clicar sobre o botón cincento.
\end_layout
\begin_layout Standard
Pode perguntar-se porque no botón da nota aparece escrito
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
rodapé
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
e non un número ou outra marca mais esclarecedora de como vai aparecer no texto impreso.
A resposta é que o \SpecialChar LyX
ocupa-se automaticamente da numeración das notas de rodapé,
de maneira que pode inserir notas de rodapé en calquer lugar do documento e en calquer momento,
e o programa as renumera convenientemente.
\end_layout
\begin_layout Standard
As notas de rodapé poden-se cortadas e coladas como se foran texto normal,
non ha mais que seleccionar o botón rodapé
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
Se cadra é-lle máis sinxelo seleccioná-lo usando o teclado.
Pois ao tentar usar o rato pode abrir sen querer a nota.
\end_layout
\end_inset
e
\family sans
Cortar
\family default
e
\family sans
Colar
\family default
.
É tamén posíbel converter texto normal en nota de rodapé;
basta seleccionar o texto e facer o mesmo que para inserir unha nota de rodapé valeira,
ben ir ao menu
\family sans
Inserir\SpecialChar menuseparator
Nota de rodapé
\family default
,
ben clicar no botón
\begin_inset Info
type "icon"
arg "footnote-insert"
\end_inset
da barra de ferramentas.
O proceso inverso tamén é posíbel,
basta colocar o cursor no início da nota e premer a tecla
\family sans
Backspace,
\family default
ou alternativamente colocar o cursor no fin da nota e premer a tecla
\family sans
Supr
\family default
.
Se non o fixo xa é hora de experimentar un pouco coas notas de rodapé antes de seguir adiante.
\end_layout
\begin_layout Standard
As notas á marxe poden inserir-se ben desde o botón
\begin_inset Info
type "icon"
arg "marginalnote-insert"
\end_inset
da barra de tarefas ou através do menu
\family sans
Inserir\SpecialChar menuseparator
Nota á
\family default
\family sans
marxe
\family default
\SpecialChar endofsentence
Esta notas son semellantes ás anteriores agás no seguinte:
\end_layout
\begin_layout Itemize
no botón que as sinaliza di
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
marxe
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
.
\end_layout
\begin_layout Itemize
no texto impreso estas notas aparecerán loxicamente na marxe,
e non no rodapé.
\end_layout
\begin_layout Itemize
as notas á marxe non están numeradas.
\end_layout
\begin_layout Standard
No seu documento de proba troque unha nota de rodapé para texto normal,
a seguir seleccione ese texto e converta-o en nota á marxe.
Por último vaia ao menu
\family sans
Ver
\family default
para averiguar como son impresas as notas á marxe.
\end_layout
\begin_layout Standard
\series bold
Exercício
\series default
:
Arranxe a nota de rodapé no ficheiro
\family typewriter
exemplo_bruto.lyx
\family default
.
\end_layout
\begin_layout Section
Bibliografia
\end_layout
\begin_layout Standard
\begin_inset CommandInset label
LatexCommand label
name "sec:bibliografias"
\end_inset
As bibliografias,
cando menos en ciéncias,
son semellantes as referéncias cruzadas.
A bibliografia contén unha série de referéncias no fin do documento,
que poden ser referidas en calquer parte do mesmo.
\SpecialChar LyX
e \SpecialChar LaTeX
numeran automanticamente as entradas bibliográficas,
encarregando-se en todo momento de manter correcta tal numeración,
sexan cais sexan as mudanzas que se fagan na mesma.
\end_layout
\begin_layout Standard
Vaia ao fin do documento e troque o ambiente para
\family sans
Bibliografia
\family default
.
Agora,
cada novo parágrafo será unha referéncia bibliográfica.
Como primeira referéncia escreba:
\family typewriter
O Tutorial do Lyx,
pola Equipa de documentación do \SpecialChar LyX
\family default
.
Observe que o \SpecialChar LyX
insere automaticamente unha caixa cincenta e numerada antes de cada referéncia.
Clicando na caixa xurde o diálogo
\family sans
Configuración
\begin_inset space ~
\end_inset
de
\begin_inset space ~
\end_inset
entrada
\begin_inset space ~
\end_inset
bibliográfica,
\family default
con dous campos.
O primeiro,
a chave,
usa-se para identificar a referéncia no documento,
sendo por omisión a palabra
\family sans
key
\family default
seguida dun número.
Mude a chave para
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
tutorial-lyx
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
,
que é mais fácil de lembrar.
\end_layout
\begin_layout Standard
É hora de inserir unha cita bibliográfica no seu documento;
coloque o cursor onde lle pareza oportuno,
e vaia ao menu
\family sans
Inserir\SpecialChar menuseparator
Citación,
\family default
que fai xurdir un par de caixas de diálogo superpostas.
En primeiro plano aparece o diálogo
\family sans
Engadir cita
\family default
,
que permite escoller entre as distintas entradas que ha na bibliografia unha para citar neste ponto,
para o cal cumpre seleccioná-la e premer no botón
\family sans
Engadir
\family default
.
Premido o botón fica só o diálogo
\family sans
Citación
\family default
,
que permite organizar as referéncias que van ser citadas,
xa que é posíbel facer várias citas no mesmo ponto.
Neste momento probabelmente só haxa unha entrada bibliográfica,
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
tutorial-lyx
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
,
seleccione-a,
e verá como no seu documento aparece unha caixa cincenta coa dita entrada.
No documento impreso aparecerá un número entre parénteses,
referindo a entrada bibliográfica correspondente no fin do documento.
\end_layout
\begin_layout Standard
As referéncias mediante números son moi comuns,
mais existen outras posibilidades.
Por exemplo alguns xornais prescreben usar
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
[Castelao1944]
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
para se referiren a unha publicazón de Castelao do ano 1944.
E para isto é que serve o campo
\family sans
Etiqueta
\family default
da caixa de diálogo
\family sans
Configuración
\begin_inset space ~
\end_inset
de
\begin_inset space ~
\end_inset
entrada
\begin_inset space ~
\end_inset
bibliográfica.
\family default
Consulte o
\emph on
Guia do usuário
\emph default
para mais detalles.
\end_layout
\begin_layout Standard
É posíbel tamén completar a referéncia bibliográfica con mais información,
como o(s) capitulo(s) ou a(s) páxina(s) de interese no documento citado.
Isto consegue-se engadindo tal información no campo
\family sans
Texto
\family default
\family sans
despois
\family default
do diálogo
\family sans
Citación
\family default
.
A información adicional aparecerá dentro dos parénteses e após a referéncia.
\end_layout
\begin_layout Standard
\series bold
Exercício:
\series default
Arranxe a bibliografia e a cita no ficheiro
\family typewriter
exemplo_bruto.lyx
\end_layout
\begin_layout Section
Índices
\end_layout
\begin_layout Standard
Nalgunhas ocasións pode desexar incluir un índice no seu documento,
ben no início ben no fin.
Co \SpecialChar LyX
isto é moi doado;
prema
\family sans
Return
\family default
entre o título e a primeira sección do seu documento e escolla
\family sans
Inserir\SpecialChar menuseparator
Lista
\begin_inset space ~
\end_inset
/
\begin_inset space ~
\end_inset
Indices\SpecialChar menuseparator
Indice
\begin_inset space ~
\end_inset
xeral
\family default
,
e onde estaba o cursor aparecerá un botón onde di
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
Índice Xeral
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
.
A primeira vista non parece que gañará moito,
mais se actualiza a vista do documento como vai ser impreso verá que se acabou de xerar un índice coas seccións e subseccións do documento.
\end_layout
\begin_layout Standard
Á primeira vista todo isto lle pode parecer pouco útil.
No entanto,
se for dar unha espreitadela á pré-impresión,
pode verificar que acabou de xerar un índice onde se encontran listadas as várias seccións e sub-seccións do seu documento.
Se en calquer momento reordena as seccións ou cria seccións novas,
o \SpecialChar LyX
encarrega-se de manter todo en orde.
\end_layout
\begin_layout Standard
O índice xeral non pode ser editado directamente,
e por iso non aparece listado no documento,
porén se clicar no botón correspondente xurdirá unha xanela cos contidos do dito índice.
Outra maneira de aceder aos ditos contidos é mediante o menu Navegar,
que se pode usar sen necesidade de inserir un índice xeral no documento.
Grazas a este menu poderá mover-se facilmente entre as distintas seccións e subseccións do documento.
\end_layout
\begin_layout Standard
O botón do índice,
e con el o índice,
pode eliminar-se da mesma maneira que unha letra calquer.
\end_layout
\begin_layout Standard
\series bold
Exercício
\series default
:
Arranxe o índice do ficheiro
\family typewriter
exemplo_bruto.lyx
\end_layout
\begin_layout Chapter
Escrebendo fórmulas
\end_layout
\begin_layout Standard
Moitos cientistas usan \SpecialChar LaTeX
porque a composición tipográfica que permite obter,
especialmente coas fórmulas matemáticas,
ten moi boa cualidade,
dando unha aparéncia profisional aos documentos que non se obtén cos procesadores de texto estándar e os seus editores matemáticos.
Agora ben,
escreber ecuacións en \SpecialChar LaTeX
asemella-se mais á programazón do que á escrita,
razón pola que ha tamén moitos outros cientistas que non o usan,
a pesar dos magníficos resultados.
\end_layout
\begin_layout Standard
O \SpecialChar LyX
é unha moi boa solución neste caso,
xa que permite escreber fórmulas facilmente,
a sua filosofia WYSIWYM é especialmente axeitada para esta tarefa,
e os resultados son iguais de bons que co \SpecialChar LaTeX
.
Se está afeito a escreber con \SpecialChar LaTeX
poderá seguir a empregar os seus úteis mas incómodos comandos,
mais con unha intuitiva visualización WYSIWYM.
Se,
por outro lado,
nunca usou \SpecialChar LaTeX
,
non teña medo,
o
\family sans
Painel
\begin_inset space ~
\end_inset
matemático
\family default
permitirá-lle escreber rápida e facilmente ecuacións con un aspeito profisional
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
Polo momento o \SpecialChar LyX
non garante que as suas fórmulas estexa correctas,
mais si un bon resultado estético.
\end_layout
\end_inset
.
\end_layout
\begin_layout Section
Modo matemático
\end_layout
\begin_layout Standard
Algures no seu documento de proba escreba:
\end_layout
\begin_layout LyX-Code
Gosto da famosa fórmula de Einstein,
E=mc^2,
pola sua simplicidade.
\end_layout
\begin_layout Standard
A ecuación asi escrita non ten moi boa aparéncia,
mesmo na forma impresa;
as variábeis e o sinal de igualdade están xuntos de mais,
e o cadrado poderia estar mellor representado.
A pésima composición tipográfica debe-se a ter utilizado texto normal para escreber a fórmula,
en vez de usar o modo matemático.
\end_layout
\begin_layout Standard
Para criar unha fórmula vaia a barra de ferramentas e clique no botón
\begin_inset Info
type "icon"
arg "math-mode"
\end_inset
.
Isto dá lugar a aparición onde ficaba o cursor dun pequeno rectángulo azul dentro doutro rectángulo púrpura,
que representa unha fórmula matemática valeira.
Ademais o cursor moveu-se ao interior do rectángulo.
Dixite novamente E=mc^2,
verá que é escrito en azul,
e que o cadrado azul desaparece.
Para sair do modo matemático pode ben premer a tecla Esc,
ben premer duas veces a tecla coa frecha para direita,
\begin_inset Formula $\rightarrow$
\end_inset
.
O rectángulo purpura desaparece,
deixando o cursor á direita da fórmula,
e se agora escrebe algo xa será texto normal.
\end_layout
\begin_layout Standard
Consulte a pré-impresión e verá como a fórmula ten agora moito mellor aspeito,
con espazos a ambos lados do signo de igualdade,
o
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
2
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
co tamaño e a posición dun expoente,
e as letras,
que se asume son variábeis,
en itálico.
Os números son só números.
\end_layout
\begin_layout Standard
O editor matemático é outro exemplo da filosofia WYSIWYM.
En \SpecialChar LaTeX
,
usan-se comandos tais como
\family typewriter
\backslash
sqrt
\family default
ou
\family typewriter
\backslash
frac
\family default
para escreber as fórmulas matemáticas,
de maneira que se a expresión é un pouco complexa non é fácil visualizá-la mentalmente.
Sendo preciso compilar o ficheiro latex para poder visualizá-la realmente nunha pré-impresión.
Por outra banda cumpre ter moito cuidado ao escreber para non cometer erros como a falta dalgun parénteses,
ou a inclusión dalgun termo indebido dentro dunha raiz.
\end_layout
\begin_layout Standard
O \SpecialChar LyX
non trata de visualizar exactamente cal vai ser o resultado impreso da fórmula (WYSIWYG),
mais dá unha idea aproximada,
que con un pouco de experiéncia resulta moi fiábel.
Na imensa maioria das veces o resultado final vai ser satisfactório sen necesidade de preocupar-se dos pequenos detalles;
tamaño dalgunha variábel,
posición dun determinado signo,
etc.
Isto permite ao usuário,
e sabemos que nos repetimos,
concentrar-se no contido das fórmulas,
sen necesidade de esforzar-se na sua forma.
\end_layout
\begin_layout Section
Navegando nas ecuacións
\end_layout
\begin_layout Standard
Vamos modificar agora a fórmula
\begin_inset Formula $E=mc^{2}$
\end_inset
para obter
\begin_inset Formula $E=1+mc^{2}$
\end_inset
.
As teclas con frechas serven para mover o cursor,
tanto en texto normal como no modo matemático.
Leve o cursor até a fórmula,
e observe que ao entrar nela aparece novamente o rectángulo púrpura,
indicando que está en modo matemático.
Situe o cursor após o signo igual,
coas teclas con frechas ou co rato,
e insira
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
1+
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
.
Despois,
pode usar as teclas con frechas ou
\family sans
Esc
\family default
para sair da fórmula,
o que fará desaparecer o rectángulo púrpura novamente.
\end_layout
\begin_layout Standard
Alén das teclas especiais descritas mais abaixo,
a edición en modo matemático é similar a edición en texto normal.
Use
\family sans
Supr
\family default
(ou
\family sans
Backspace
\family default
) para eliminar carácteres,
seleccione texto coas teclas con frechas ou co rato,
corte,
copie e cole normalmente
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
Pode cortar ou copiar parte dunha fórmula e colá-la dentro da mesma fórmula,
ou noutra fórmula distinta,
mais loxicamente non pode colá-la no texto normal.
\end_layout
\end_inset
,
e lembre que en caso de erro sempre pode
\family sans
Desfacer
\family default
ou
\family sans
Refacer
\family default
no menu
\family sans
Editar
\family default
.
Adverténcia:
se o cursor estiver xunto a unha fórmula,
mais fora dela,
premer
\family sans
Supr
\family default
(ou
\family sans
Backspace
\family default
) elimina-a toda ela.
Nese caso pode empregar
\family sans
Editar\SpecialChar menuseparator
Desfacer
\family default
para a recuperar.
\end_layout
\begin_layout Standard
E se agora quixer mudar o expoente de
\begin_inset Formula $E=mc^{2}$
\end_inset
,
por exemplo para
\begin_inset Formula $E=mc^{2.5}$
\end_inset
?
Pode situar o rato e clicar no sítio axeitado,
ou pode empregar as teclas das frechas.
Coas teclas
\begin_inset Formula $\rightarrow$
\end_inset
e
\begin_inset Formula $\leftarrow$
\end_inset
situe primeiramente o cursor após o
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
c
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
e antes do
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
2
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
,
prema entón na tecla
\begin_inset Formula $\uparrow$
\end_inset
e verá como o cursor se pasa ao nível do expoente,
xusto antes do
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
2
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
.
Mova-se agora coa tecla
\begin_inset Formula $\rightarrow$
\end_inset
e engada o
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
.5
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
.
Para baixar de nível pode loxicamente premer a tecla
\begin_inset Formula $\downarrow$
\end_inset
,
ou como está no fin do nível superior a tecla
\begin_inset Formula $\rightarrow$
\end_inset
.
En todo caso,
ao premer a tecla
\begin_inset Formula $\downarrow$
\end_inset
o cursor baixa de nível e situa-se na posición
\emph on
após
\emph default
o expoente,
con independéncia da sua posición anterior no expoente.
\end_layout
\begin_layout Section
Expoentes e índices
\end_layout
\begin_layout Standard
É posíbel inserir un expoente desde o
\family sans
Painel
\begin_inset space ~
\end_inset
Matemático
\family default
,
como se verá a seguir,
porén é mais rápido inserir un acento circunflexo
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
^
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
e premer a tecla de espazo.
Isto dá lugar a aparición dun pequeno rectángulo azul nunha posición levemente superior,
a correspondente aos expoentes,
sendo posíbel escreber no dito rectángulo o que se quixer,
que aparecerá nun tamaño de letra menor.
Todo o que escreber nel,
até premer a tecla espazo,
a tecla
\begin_inset Formula $\rightarrow$
\end_inset
ou
\family sans
Esc
\family default
(para sair de vez do modo matemático)
\family sans
,
\family default
tornará-se parte do expoente.
\end_layout
\begin_layout Standard
Os índices (sub-índices) teñen un tratamento semellante,
iniciando-se neste caso ao inserir un
\family sans
trazo
\begin_inset space ~
\end_inset
baixo
\family default
(
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
_
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
).
É posíbel inserir índices e expoentes dentro doutros índices e expoentes,
como por exemplo:
\begin_inset Formula $A_{a_{0}+b^{2}}+C^{a_{0}+b^{2}}$
\end_inset
.
\end_layout
\begin_layout Standard
\series bold
Exercício
\series default
:
Transforme a ecuación 1 do
\family typewriter
exemplo_bruto.lyx
\family default
ao modo matemático.
\end_layout
\begin_layout Section
O
\family sans
Painel matemático
\end_layout
\begin_layout Standard
O
\family sans
Painel
\begin_inset space ~
\end_inset
matemático
\family default
permite inserir facilmente símbolos ou comandos matemáticos.
Tamén existen atallos de teclado que permiten inserir moitos símbolos e comandos,
mais para aprender as posibilidades.
que oferece o editor matemático do \SpecialChar LyX
o mais fácil e didáctico é usar o
\family sans
Painel
\begin_inset space ~
\end_inset
matemático
\family default
.
Posteriormente poderá ver noutros manuais os atallos de teclado correspondentes.
Abra entón o painel desde o menu con
\family sans
Inserir\SpecialChar menuseparator
Formula\SpecialChar menuseparator
Painel
\begin_inset space ~
\end_inset
matemático
\family default
(
\begin_inset Info
type "icon"
arg "toolbar-toggle math"
\end_inset
) e deixe-o aberto entanto le esta sección.
Outra forma de abrir o painel é clicando no botón direito do rato en calquer fórmula.
\end_layout
\begin_layout Subsection
Símbolos
\end_layout
\begin_layout Standard
Na parte direita do painel ha un recadro con un conxunto de símbolos.
Na parte superior do recadro ha un menu despregueábel que permite escoller entre distintos conxuntos de símbolos:
operadores,
relacións,
letras gregas,
frechas \SpecialChar ldots
Non ten mais que clicar en calquer deses símbolos para os incluir no seu texto,
ou nas suas fórmulas.
Na parte inferior do recadro,
por riba do botón de
\family sans
Fechar
\family default
,
ha outro botón ,
\family sans
Separar painel
\family default
,
que loxicamente permite ter paineis independentes para os distintos conxuntos de símbolos.
\end_layout
\begin_layout Standard
\series bold
Exercício
\series default
:
Escreba no se documento de proba:
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
Eu
\begin_inset Formula $\heartsuit$
\end_inset
\SpecialChar LyX
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
.
\end_layout
\begin_layout Subsection
Raices e fraccións
\end_layout
\begin_layout Standard
Prema no botón
\begin_inset Info
type "icon"
arg "math-insert \\sqrt"
\end_inset
do painel matemático e verá como se abre un menu despregueábel que lle permite escoller entre vários tipos de raiz.
Ao escoller,
por exemplo,
a raiz cúbica inserirá-se no texto o típico signo da raiz,
con un 3 na parte superior esquerda,
e con un rectángulo azul dentro da raiz.
O cursor fica dentro do dito rectángulo,
no cal poderá escreber números,
variábeis,
outras raices ou o que desexar.
Verá que ao ir adicionando ou eliminando carácteres a raiz vai-se redimensionando para abranxer todo o que for escrito dentro.
\end_layout
\begin_layout Standard
A mesma facilidade existe para traballar coas fraccións.
No painel matemático ha un botón con unha fracción con un rectángulo azul no numerador e outro no denominador.
Clicando nel insere-se unha fracción no texto con dous pontos de insercións,
no numerador e no denominador,
podendo-se pasar dun ao outro coas frechas ou co rato.
Insira unha fracción no seu ficheiro de proba,
verá que o cursor aparece no nominador,
escreba un
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
1
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
e pase despois ao denominador e escreba un
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
2
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
.
Xa ten unha fracción,
sinxela mais unha fracción.
Porén é posíbel escreber fraccións moito mais complicadas,
xa que tanto no denominador como no numerador pode escreber calquer expresión matemática:
variábeis,
raices,
outras fraccións,
etc.
\end_layout
\begin_layout Subsection
Acentos e delimitadores
\end_layout
\begin_layout Standard
O \SpecialChar LyX
permite usar un bon número de
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
acentos
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
matemáticos,
cos que é posíbel acentuar calquer carácter (
\begin_inset Formula $\overrightarrow{v}$
\end_inset
) ou grupo de carácteres (
\begin_inset Formula $\overrightarrow{a+b}$
\end_inset
).
Estes acentos seleccionan-se na sección
\family sans
Decoración
\family default
,
do menu despregueábel que ha no recadro
\family sans
Símbolos
\family default
,
á direita do painel.
Verá que ha acentos longos,
que se expanden co texto acentuado,
e outros curtos,
que manteñen o seu tamaño sexa cal sexa o texto acentuado.
Loxicamente o texto acentuado é o que se escrebe no rectángulo azul que aparece ben por baixo,
ben por riba do acento.
\end_layout
\begin_layout Standard
Os delimitadores,
como parénteses curvos,
parénteses rectos ou chaves,
inseren-se desde un painel que se lanza ao premer o botón
\begin_inset Info
type "icon"
arg "dialog-show mathdelimiter"
\end_inset
.
O par de delimitadores seleccionados mostra-se na parte inferior.
Por defeito ten-se un par de parénteses curvos,
mais é posíbel escoller calquer par de delimitadores;
unha chave esquerda e un paréntese recto direito,
duas chaves esquerdas,
o mesmo un dos delimitadores valeiro,
para obter algo como
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
\begin_inset Formula $a=\left\langle 7\right.$
\end_inset
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
(o delimitador valeiro mostra-se como unha liña a trazos en \SpecialChar LyX
,
mais non aparecerá no documento impreso).
\end_layout
\begin_layout Standard
É posíbel dixitar directamente parénteses no modo matemático,
o cal é mais cómodo que usar o painel matemático,
mais estes parénteses terán o tamaño do texto normal,
e non van modificá-lo ao introducir fraccións ou matrices entre os delimitadores.
O resultado estético será normalmente moi pobre.
Pola contra os delimitadores do painel matemático mudan o seu tamaño en función do que haxa entre eles,
e o resultado estético está garantido.
\end_layout
\begin_layout Standard
Tamén é posíbel aplicar delimitadores,
raices ou acentos a texto escrito previamente.
Basta con seleccionar a porción da fórmula que se quer modificar e clicar no botón respectivo do
\family sans
Painel
\begin_inset space ~
\end_inset
matemático
\family default
.
Probe a mudar a segunda lei de Newton da forma escalar para a forma vectorial (
\begin_inset Formula $f=ma$
\end_inset
para
\begin_inset Formula $\overrightarrow{f}=m\overrightarrow{a}$
\end_inset
).
A operación inversa,
i.e.
eliminar uns delimitadores,
unha raiz ou un acento dunha porción de texto,
realiza-se colocando o cursor no início da dita porción e premendo a tecla
\family sans
Backspace
\family default
(a tecla que elimina o carácter anterior ao cursor).
\end_layout
\begin_layout Standard
\series bold
Exercício
\series default
:
Arranxe a ecuación 2 do
\family typewriter
exemplo_bruto.lyx
\family default
.
\end_layout
\begin_layout Subsection
Modo \SpecialChar TeX
:
Limites,
log,
sin e outros
\end_layout
\begin_layout Standard
No modo matemático asume-se que as letras son variábeis,
de maneira que se escreber sen mais o nome dunha función,
por exemplo
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
cos
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
,
o \SpecialChar LyX
pensará que está a escreber o produto de várias variábeis,
neste caso tres:
\begin_inset Formula $c$
\end_inset
,
\begin_inset Formula $o$
\end_inset
,
e
\begin_inset Formula $s$
\end_inset
.
Para diferenciar as variábeis das funcións o \SpecialChar LaTeX
escrebe as primeiras en itálico,
e as segundas en
\family sans
Roman,
\family default
ademais introduz un pequeno espazo entre unha función e a variábel correspondente.
Ou sexa escrebe
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
\begin_inset Formula $\cos x$
\end_inset
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
e non
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
\begin_inset Formula $cosx$
\end_inset
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
.
\end_layout
\begin_layout Standard
Na parte esquerda do
\family sans
Painel
\begin_inset space ~
\end_inset
matemático
\family default
listan-se as funcións matemáticas mais comuns.
Clique en
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
cos
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
,
e verá como se insere a función
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
cos
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
no texto.
Ainda que a función fica dentro dunha fórmula o texto aparece escrito en negro e en letra normal (non inclinada).
Mais non é texto normal,
toda a palabra é tratada como un único signo,
de maneira que se preme en
\family sans
Backspace
\family default
eliminará toda a palabra,
e se fai recuar o cursor verá como aparece o rectángulo purpura que arrodea as ecuacións.
Coloque agora o cursor a direita da función,
mais dentro do rectángulo,
e escreba
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
x
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
.
Tal e como é de esperar no modo matemático a variábel
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
x
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
escrebe-se en azul e en itálico.
Vexa agora a pré-impresión para comprobar o resultado final.
\end_layout
\begin_layout Standard
Ás funcións predefinidas polo \SpecialChar LyX
,
como a calquer outro texto,
pode-se-lle engadir índices e expoentes,
o que permite escreber expresións tais como
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
\begin_inset Formula $\cos^{2}\theta$
\end_inset
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
ou
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
\begin_inset Formula $\lim_{n\rightarrow\infty}$
\end_inset
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
.
\end_layout
\begin_layout Standard
\series bold
Exercício
\series default
:
Transforme a ecuación 3 do
\family typewriter
exemplo_bruto.lyx
\family default
no modo matemático.
\end_layout
\begin_layout Subsection
Matrices
\end_layout
\begin_layout Standard
O botón
\begin_inset Info
type "icon"
arg "dialog-show mathmatrix"
\end_inset
do
\family sans
Painel
\begin_inset space ~
\end_inset
matemático
\family default
serve loxicamente para inserir matrices.
Ao clicar nese botón abre-se o diálogo
\family sans
Matriz matemática
\family default
que permite escoller o número de liñas e de colunas que vai ter a matriz.
Escolla 2 liñas e 3 colunas e feche o diálogo.
O \SpecialChar LyX
inserirá unha matriz de
\begin_inset Formula $2\times3$
\end_inset
rectángulos azuis,
nos que poderá escreber calquer expresión matemática (raices cúbicas,
fraccións,
logaritmos,
outras matrices\SpecialChar ldots
),
mesmo pode deixar algun dos rectángulos valeiro.
Pode mover-se entre os elementos da matriz coa tecla
\family sans
Tab
\family default
e as teclas con frechas.
\end_layout
\begin_layout Standard
Ao colocar o cursor nunha matriz matemática,
no menu principal
\family sans
Editar
\family default
aparecen un par de novos epígrafes,
un dos cais,
\family sans
Filas e colunas,
\family default
permite engadir ou eliminar filas e colunas,
e modificar os seus aliñamentos horizontal e vertical.
\end_layout
\begin_layout Standard
Lembre que é posíbel debuxar uns delimitadores axeitados para a matriz seleccionando-a e escollendo os delimitadores no
\family sans
Painel
\begin_inset space ~
\end_inset
matemático
\family default
.
\end_layout
\begin_layout Standard
Por último cumpre-nos asinalar que non é recomendábel utilizar matrices matemáticas para escreber texto.
Para iso son moito mellores as táboas.
\end_layout
\begin_layout Subsection
Fórmulas independentes
\end_layout
\begin_layout Standard
Até o momento escrebemos fórmulas que ficaban na mesma liña que o texto que viña antes e despois delas,
polo que receben o nome de fórmulas en liña.
As fórmulas en liña usan-se normalmente cando son curtas e simples,
mais con expresións longas e complexas,
ou cando se desexa salientaren no texto usan-se as fórmulas independentes.
Ademais só as fórmulas independentes poden seren etiquetadas e numeradas,
e as ecuacións multi-liña teñen que ser obrigatoriamente independentes (vexa o
\emph on
Guia do usuário
\emph default
).
\end_layout
\begin_layout Standard
Clique no botón
\begin_inset Info
type "icon"
arg "math-display"
\end_inset
do
\family sans
Painel
\begin_inset space ~
\end_inset
matemático
\family default
e verá como aparece no texto unha fórmula valeira independente,
i.e.
centrada nunha nova liña.
Escreba agora unha expresión matemática e lance unha pré-impresión para ver o aspeito final.
Se o cursor está xa nunha expresión matemática o botón
\begin_inset Info
type "icon"
arg "math-display"
\end_inset
troca entre formula en liña e independente,
i.e.
se inicialmente ten-se unha fórmula en liña pasa-se a ser independente e vice-versa.
\end_layout
\begin_layout Standard
As fórmulas independentes apresentan algunhas diferenzas a respeito das en liña:
\end_layout
\begin_layout Itemize
O tamaño da letra é maior nalguns símbolos,
como
\begin_inset Formula $\sum$
\end_inset
e
\begin_inset Formula $\int$
\end_inset
.
\end_layout
\begin_layout Itemize
Os índices e os expoentes para límites e somatórios (mais non para integrais) escreben-se por baixo dos símbolos,
e non a continuación deles.
\end_layout
\begin_layout Itemize
O texto está centrado.
\end_layout
\begin_layout Standard
Fora destas diferenzas as fórmulas en liña e independentes son moi similares.
\end_layout
\begin_layout Standard
Finalmente unha nota sobre a colocación das fórmulas independentes no texto.
Se quer que unha fórmula independente fique dentro dun parágrafo entón non prema o
\family sans
Return
\family default
ao sair dela.
Mais se xa o fixo non ten mais que situar o cursor no início da frase,
que segue á fórmula,
e premer
\family sans
Backspace
\family default
.
\end_layout
\begin_layout Standard
\series bold
Exercício
\series default
:
Faga independentes as várias fórmulas do
\family typewriter
exemplo_bruto.lyx
\family default
e vexa o seu aspeito nunha pré-impresión.
\end_layout
\begin_layout Standard
\series bold
Exercício
\series default
:
Usando as várias ferramentas que aprendeu nesta sección,
escreba unha ecuación como esta
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
Despois de facé-lo desde zero probe con
\family sans
Inserir\SpecialChar menuseparator
Formula\SpecialChar menuseparator
Entorno
\family default
\family sans
casos
\end_layout
\end_inset
:
\begin_inset Formula
\[
f(x)=\left\{ \begin{array}{cc}
\log_{8}x & x>0\\
0 & x=0\\
\sum^{5}_{i=1}\alpha_{i}+\sqrt{-\frac{1}{x}} & x<0
\end{array}\right.
\]
\end_inset
\end_layout
\begin_layout Section
Mais cuestións matemáticas
\end_layout
\begin_layout Standard
No editor matemático pode-se facer moitas mais cousas.
Porén consideramos que o mais básico xa foi explicado,
e encamiñamos ao leitor ao
\emph on
Guia do usuário
\emph default
para ver como:
\end_layout
\begin_layout Itemize
Etiquetar e numerar as ecuacións.
\end_layout
\begin_layout Itemize
Escreber ecuacións multiliña
\end_layout
\begin_layout Itemize
Trocar de tipo de letra,
por exemplo para usar negrito nunha fórmula.
\end_layout
\begin_layout Itemize
Facer un axuste fino no tamaño da letra e no espazamento dentro das fórmulas.
(Non se preocupe disto até a versión final do texto do seu documento!)
\end_layout
\begin_layout Itemize
Escreber macros.
Poden ser moi úteis,
basta defini-los unha vez no início do documento e poden utilizar-se en calquer parte.
Se muda a definición do macro,
as referéncias ao macro serán modificadas en todo o documento.
Os macros poden mesmo tomar argumentos.
\end_layout
\begin_layout Itemize
Facer moitas outras cousas que nen se mencionan neste
\emph on
Tutorial
\emph default
.
\end_layout
\begin_layout Chapter
Miscelánea
\end_layout
\begin_layout Section
Outras importantes funcionalidades do \SpecialChar LyX
\end_layout
\begin_layout Standard
Neste tutorial non se pretende documentar todos os posíbeis comandos do \SpecialChar LyX
,
para iso están o
\emph on
Guia do Usuário
\emph default
e o manual de
\emph on
Funcións avanzadas
\emph default
.
Mais para nos despedir apresentamos algunhas das funcionalidades do \SpecialChar LyX
das cais ainda non falamos:
\end_layout
\begin_layout Itemize
tratamento WYSIWYM de táboas.
As táboas poden inserir-se ben desde o menu principal,
\family sans
Inserir\SpecialChar menuseparator
Táboa,
\family default
ben clicando no botón
\begin_inset Info
type "icon"
arg "tabular-insert"
\end_inset
da barra de ferramentas.
Clicando na táboa co
\emph on
botón direito
\emph default
abre-se o diálogo
\family sans
Configuración
\begin_inset space ~
\end_inset
da
\begin_inset space ~
\end_inset
táboa
\family default
,
que permite editar a táboa polo miúdo.
\lang english
By pressing
\lang galician
\begin_inset Info
type "icon"
arg "toolbar-toggle table"
\end_inset
\lang english
the table toolbar will appear permanently.
\end_layout
\begin_layout Itemize
inclusión,
e manexo,
de imaxe nos documentos,
(con
\family sans
Inserir\SpecialChar menuseparator
\family default
\family sans
Imaxe
\family default
ou clicando no botón
\begin_inset Info
type "icon"
arg "dialog-show-new-inset graphics"
\end_inset
).
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
De fabrica
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
o \SpecialChar LyX
entende vários formatos vectoriais:
PostScript,
PostScript Encapsulado (EPS),
Scalable Vector Graphics (SVG) e \SpecialChar LaTeX
puro,
e os formatos bitmap mais usuais (png,
jpeg,
tif,
bmp,
\SpecialChar ldots
),
mais é posíbel configurá-lo para utilizar praticamente calquer formato.
Tanto as táboas como as figuras pode ser acompañadas de lexendas,
sendo posíbel criar automaticamente listas de táboas e/ou figuras.
\end_layout
\begin_layout Itemize
controlo de versións,
mediante RCS (
\family typewriter
man rcsintro
\family default
para máis información).
\end_layout
\begin_layout Itemize
altamente personalizábel.
Ha moitas cousas que o usuário pode mudar no \SpecialChar LyX
,
desde o aspeito visual da xanela principal até os comandos para exportar documentos.
Moitas destas mudanzas poden-se facer desde o menu,
\family sans
Ferramentas
\family default
\family sans
\SpecialChar menuseparator
Preféncias,
\family default
outras son menos acesíbeis e para as facer cumpre ler o manual de
\emph on
Personalización
\family sans
\emph default
\SpecialChar endofsentence
\end_layout
\begin_layout Itemize
poliglota.
O \SpecialChar LyX
está é desenvolvido por unha equipa de programadores distribuída pelos cinco continentes.
Por iso entende moitas línguas,
podendo-se escreber documentos en distintos alfabetos,
e con escritas tanto de esquerda->direita como direita->esquerda.
Ten ademais os menus e documentación traducidos a várias línguas,
e estamos desexosos de receber novas traducións.
\end_layout
\begin_layout Itemize
corrección ortográfica disponíbel en ducias de línguas.
\family sans
Ferramentas\SpecialChar menuseparator
Corrector ortográfico
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
Note-se que a corrección ortográfica comeza a partir do cursor.
\end_layout
\end_inset
.
\end_layout
\begin_layout Itemize
navegación dos menus co teclado.
O \SpecialChar LyX
ten atallos de teclado que permite non ter que utilizar continuamente o rato,
e que poden ser personalizados polo usuário (vexa-se o manual de
\emph on
Personalización
\emph default
).
\end_layout
\begin_layout Itemize
importación de documentos \SpecialChar LaTeX
.
Vexa-se a sección
\begin_inset space ~
\end_inset
\begin_inset CommandInset ref
LatexCommand ref
reference "sec:tex2lyx"
nolink "false"
\end_inset
.
\end_layout
\begin_layout Itemize
Minibuffer.
Na parte inferior da xanela principal ha unha liña cincenta na que se mostra diversa información;
o tipo de fonte usada ou o atallo de teclado correspondente a acción que se acaba de executar.
Sobre esta liña é posíbel abrir unha caixa de texto chamada minibuffer (nome tomado dunha función similar en
\family sans
emacs
\family default
),
que dá aceso a todo tipo de interesantes funcionalidades,
incluindo algunhas que permiten escangallar de vez o documento.
Polo que non debe escreber no minibuffer se non sabe o que está a facer.
\end_layout
\begin_layout Section
O \SpecialChar LyX
para usuários de \SpecialChar LaTeX
\end_layout
\begin_layout Standard
\begin_inset CommandInset label
LatexCommand label
name "sec:usuarioslatex"
\end_inset
Non é necesário saber nada de \SpecialChar LaTeX
para empregar o \SpecialChar LyX
,
mais ter unha certa idea permite aproveitá-lo mellor.
En todo caso moitos dos novos usuário de \SpecialChar LyX
teñen alguns coñecimentos básico de \SpecialChar LaTeX
,
e esta sección está pensada para eles.
\end_layout
\begin_layout Standard
Unha cuestión que se lle ocorre ao usuário de \SpecialChar LaTeX
que está a considerar en usar o \SpecialChar LyX
,
é se neste programa poderá conseguir facer todo o que o \SpecialChar LaTeX
permite facer.
A resposta é afirmativa,
dunha forma ou doutra,
o \SpecialChar LyX
permite realizar practicamente o mesmo que o \SpecialChar LaTeX
,
mais simplificando grandemente o proceso de escrita.
\end_layout
\begin_layout Standard
Co intuito de manter un Tutorial breve só se mencionan nel as cousas mais básicas,
as que os novos usuário do \SpecialChar LyX
precisan para comezar.
Mais no manual
\emph on
Funcións avanzadas
\emph default
,
especificamente no capítulo
\emph on
\lang english
Secrets of the \SpecialChar LaTeX
Masters
\emph default
\lang galician
(Secretos dos mestres do \SpecialChar LaTeX
),
trata-se en profundidade as diferenzas entre o \SpecialChar LyX
e o \SpecialChar LaTeX
,
e como usar vários truques do \SpecialChar LaTeX
no \SpecialChar LyX
.
\end_layout
\begin_layout Subsection
Modo \SpecialChar TeX
\end_layout
\begin_layout Standard
O \SpecialChar LyX
implementa moitos comandos do \SpecialChar LaTeX
,
mais non todos.
No seu defeito oferece o modo \SpecialChar TeX
,
que permite utilizar calquer comando de \SpecialChar LaTeX
,
sempre que o usuário o coñeza.
Para entrar neste modo pode-se ben clicar no botón
\begin_inset Info
type "icon"
arg "ert-insert"
\end_inset
na barra de ferramentas,
ou seleccionar no menu
\family sans
Inserir\SpecialChar menuseparator
Código
\begin_inset space ~
\end_inset
\SpecialChar TeX
.
\family default
Abre-se entón unha caixa vermella precedida por un botón que pon en vermello ERT
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
[N.T] Evil Red Text = Malvado texto vermello.
O nome fai referéncia a que o texto no modo \SpecialChar TeX
aparece escrito en vermello,
e que unha das tarefas da equipa desenvolvedora do \SpecialChar LyX
e facer desaparecer a necesidade de usar ese texto vermello.
\end_layout
\end_inset
.
A caixa é loxicamente para escreber comandos \SpecialChar TeX
(\SpecialChar LaTeX
),
que o \SpecialChar LyX
vai pasar directamente ao \SpecialChar LaTeX
.
Todo o escrito na caixa vai aparecer en vermello,
para asi diferenciá-lo claramente.
\end_layout
\begin_layout Standard
No modo matemático basta con dixitar a barra invertida,
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
\backslash
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
,
para entrar no modo \SpecialChar TeX
.
Entanto estexa no modo \SpecialChar TeX
o texto será escrito en vermello,
saindo-se del premendo na barra espazadora ou calquer outra tecla non alfabética:
un número,
un paréntese,
etc.
Unha vez abandonado o modo \SpecialChar TeX
,
se o \SpecialChar LyX
coñece o comando escrito,
vai-no representar no xeito WYSIWYM.
Asi se nunha formula escreber o comando
\backslash
gamma,
ao premer a barra espazadora o \SpecialChar LyX
trocará o texto
\family sans
\shape italic
\color red
gamma
\family default
\shape default
\color inherit
en vermello por un
\color blue
\begin_inset Formula $\gamma$
\end_inset
\color inherit
en azul.
Este método funciona con case todos os macros matemáticos non complicados,
sendo mais rápido que utilizar o
\family sans
Painel
\begin_inset space ~
\end_inset
Matemático
\family default
,
especialmente para os usuários experientes do \SpecialChar LaTeX
.
\end_layout
\begin_layout Standard
Constantemente están a aparecer novos pacotes de \SpecialChar LaTeX
,
con novas funcionalidades e sen pedir permiso a unha autoridade central.
O \SpecialChar LyX
permite utilizar calquer deles sen mais que escreber
\family typewriter
\backslash
usepackage{nome_do_pacote}
\family default
no preámbulo (vexa-se a Sección
\begin_inset space ~
\end_inset
\begin_inset CommandInset ref
LatexCommand ref
reference "sec:preambulo"
nolink "false"
\end_inset
),
mais sen suporte WYSIMYM para as funcionalidades do pacote.
\end_layout
\begin_layout Subsection
Importando de \SpecialChar LaTeX
—
\family typewriter
tex2lyx
\end_layout
\begin_layout Standard
\begin_inset CommandInset label
LatexCommand label
name "sec:tex2lyx"
\end_inset
Para importar un documento \SpecialChar LaTeX
seleccione
\family sans
Ficheiro\SpecialChar menuseparator
Importar\SpecialChar menuseparator
\SpecialChar LaTeX
(plain)
\family default
no menu principal.
Isto dá lugar a que o \SpecialChar LyX
chame o comando
\family typewriter
tex2lyx
\family default
,
responsábel da tradución de \SpecialChar LaTeX
a \SpecialChar LyX
,
crie un ficheiro co mesmo nome que o orixinal,
en latex,
mais coa extensión
\family typewriter
lyx
\family default
,
e abra este ficheiro lyx.
Se o proceso non for ben sucedido,
tente executar o
\family typewriter
tex2lyx
\family default
na liña de comandos variando as opcións do programa.
\end_layout
\begin_layout Standard
\family typewriter
tex2lyx
\family default
entende e traduz a maior parte dos comandos e ambientes \SpecialChar LaTeX
,
mais non todos.
Usualmente deixa inalteradas as partes que non entende,
en modo \SpecialChar TeX
.
Portanto tras importar un ficheiro \SpecialChar LaTeX
é bon procurar as partes non traducidas,
en vermello,
e editá-las manualmente.
Se ben,
en moitos casos,
un documento con partes en modo \SpecialChar TeX
pode dar lugar a un texto impreso de boa cualidade.
Ainda que no \SpecialChar LyX
non sexa facilmente lexíbel,
perdendo-se o espirito do WYSIWYM.
\end_layout
\begin_layout Standard
\family typewriter
tex2lyx
\family default
ten o seu próprio manual,
ao que se acede con
\family typewriter
man tex2lyx
\family default
.
Lea-o para aprender que comandos e ambientes \SpecialChar LaTeX
non están soportados,
os seus erros (e como contorná-los),
e as diferentes opcións coas que se pode executar.
\end_layout
\begin_layout Subsection
Exportando a \SpecialChar LaTeX
\end_layout
\begin_layout Standard
O \SpecialChar LyX
permite exportar directamente a \SpecialChar LaTeX
,
escollendo
\family sans
Ficheiro\SpecialChar menuseparator
Exportar\SpecialChar menuseparator
\SpecialChar LaTeX
(plain)
\family default
no menu xerará-se un ficheiro \SpecialChar LaTeX
co nome igual ao documento lyx,
mais coa extensión
\family typewriter
.tex.
\family default
É tamén posíbel tamén xerar un ficheiro \SpecialChar LaTeX
especialmente deseñado para compilar con pdflatex,
en vez de con latex,
escollendo
\family sans
Ficheiro\SpecialChar menuseparator
Exportar\SpecialChar menuseparator
\SpecialChar LaTeX
(pdflatex)
\family default
no menu.
Para visualizar pré-impresións,
ou para imprimir,
o \SpecialChar LyX
xera ficheiros temporários en \SpecialChar LaTeX
,
portanto ten que ser bon xerando documentos con este formato.
\end_layout
\begin_layout Subsection
Configuración do documento
\end_layout
\begin_layout Subsubsection
\emph on
Clase
\emph default
do documento
\end_layout
\begin_layout Standard
Indo a
\family sans
Documento\SpecialChar menuseparator
Configuración
\family default
abre-se unha caixa de diálogo que serve loxicamente para configurar o documento,
permitindo especificar moitas das opcións que se poden incluir no comando
\family typewriter
\backslash
documentclass
\family default
de \SpecialChar LaTeX
.
Asi pode-se mudar a
\emph on
clase
\emph default
do documento,
o tipo e tamaño da fonte base,
o tamaño do papel,
as marxes,
a língua etc.
Ademais calquer opción extra para o comando
\family typewriter
\backslash
documentclass
\family default
pode ser engadida no campo
\family sans
Opcións
\family default
da
\family sans
Configuración de clase
\family default
no apartado
\family sans
Clase do documento
\family default
.
\end_layout
\begin_layout Subsubsection
Preámbulo \SpecialChar LaTeX
\end_layout
\begin_layout Standard
\begin_inset CommandInset label
LatexCommand label
name "sec:preambulo"
\end_inset
Na caixa de diálogo
\family sans
Configuración do documento
\family default
,
que se veu no parágrafo anterior,
existe unha sección chamada
\family sans
Preámbulo \SpecialChar LaTeX
\family default
,
onde se poden incluir directamente comandos en \SpecialChar LaTeX
que afectarán a todo o documento.
\end_layout
\begin_layout Subsection
Bib\SpecialChar TeX
\end_layout
\begin_layout Standard
O \SpecialChar LyX
permite utilizar o Bib\SpecialChar TeX
,
un pacote para construir bases de dados con referéncias bibliográficas,
que poden ser usadas en diferentes documentos.
Seleccione
\family sans
Inserir\SpecialChar menuseparator
Lista
\begin_inset space ~
\end_inset
/
\begin_inset space ~
\end_inset
Indice\SpecialChar menuseparator
Bibliografia Bib\SpecialChar TeX
\family default
para incluir un ficheiro
\family typewriter
bib
\family default
.
Clique no botón resultante
\begin_inset Quotes eld
\end_inset
Bibliografia Xerada Bib\SpecialChar TeX
\begin_inset Quotes erd
\end_inset
e xurdirá a caixa de diálogo
\family sans
Bibliografia Bib\SpecialChar TeX
\family default
.
No campo
\family sans
Banco
\begin_inset space ~
\end_inset
de
\begin_inset space ~
\end_inset
dados
\family default
,
escreba o que escreberia entre as chaves do comando
\family typewriter
\backslash
bibliography{}
\family default
\begin_inset Foot
status collapsed
\begin_layout Plain Layout
Do mesmo xeito que en \SpecialChar LaTeX
,
se ha várias bibliografias estas deben ir separadas por vírgulas,
sen espazos en branco.
\end_layout
\end_inset
.
Analogamente,
escreba no campo
\family sans
Estilo
\family default
o que escreberia entre as chaves do comando
\family typewriter
\backslash
bibliographystyle{}
\family default
.
\end_layout
\begin_layout Standard
Após disto pode citar de calquer das bibliografias incluídas mediante o comando
\family sans
Inserir\SpecialChar menuseparator
Citación
\family default
(vexa a sección
\begin_inset space ~
\end_inset
\begin_inset CommandInset ref
LatexCommand ref
reference "sec:bibliografias"
nolink "false"
\end_inset
).
A execución do Bib\SpecialChar TeX
fica a cargo do \SpecialChar LyX
.
\end_layout
\begin_layout Section
Erros !
\end_layout
\begin_layout Standard
Ás veces,
ao tentar imprimir ou ver unha pré-impresión do documento,
o \SpecialChar LaTeX
topa con algo que non comprende.
Nestes casos o \SpecialChar LyX
abrirá a caixa de diálogo
\family sans
\SpecialChar LyX
:
latex Erros
\family default
onde se listan os erros atopados.
Ao clicar nun erro determinado neste diálogo move-se o cursor até o ponto que dá lugar ao dito erro,
e mostra-se en detalle a mensaxe de erro que produz o latex,
na parte inferior da caixa de diálogo.
\end_layout
\end_body
\end_document
|