<!DOCTYPE debiandoc PUBLIC "-//DebianDoc//DTD DebianDoc//EN" [

        <!-- textual data entities -->
        <!-- first definition wins in SGML -->
<!ENTITY % default  SYSTEM "default.ent">  %default;

]>
<!-- CVS revision of this document "$Revision: 1.19 $"  -->
<!-- CVS revision of original english document "*.**"  -->

<debiandoc>

<book>

<titlepag>

<title>Podrcznik dla nowych opiekunw pakietw Debiana</title>

<author>Josip Rodin <email/joy-mg@debian.org/
</author>
<author>polskie tumaczenie: Pawe Tcza <email/ptecza@debianusers.pl/
</author>
<author>korekta tumaczenia: Marcin Owsiany <email/porridge@debian.org/
</author>

<version>wersja oryginau: 1.2, 6 kwietnia 2002. wersja tumaczenia: 1.2.2,
17 marca 2004</version>

<copyright>
<copyrightsummary>Copyright &copy; 1998-2002 Josip Rodin.</copyrightsummary>
<copyrightsummary>Copyright &copy; polskiego tumaczenia 2002-2004
Pawe Tcza, Marcin Owsiany.</copyrightsummary>

<p>Ten dokument moe by uywany zgodnie z zasadami licencji GNU GPL (General
Public License) w wersji 2 lub wyszej.

<p>Do stworzenia tego dokumentu wykorzystano, jako przykady, nastpujce
dokumenty:

<p>Making a Debian Package (znany jako Debmake Manual), copyright &copy; 1997
Jaldhar Vyas.

<p>The New-Maintainer's Debian Packaging Howto, copyright &copy; 1997
Will Lowe.
</copyright>

</titlepag>

<toc sect>

<chapt id="start">Rozpoczcie tak, jak si naley

<p>Ten dokument prbuje opisa proces budowania pakietw dla systemu Debian
GNU/Linux. Jest on przeznaczony dla zwykych uytkownikw Debiana i tych
z nich, ktrzy chc zosta rozwijajcymi. Informacje w nim zawarte mog
suy do budowania paczek ze rde napisanych w rnych popularnych
jzykach programowania. Poparte one zostay praktycznymi przykadami,
gdy jak mwi stare rzymskie przysowie, <em>Longum iter est per preaecepta,
breve et efficax per exempla!</em> (Droga wedug zasad jest duga, a z
przykadami - krtka i wygodna!).

<p>Jedn z rzeczy czynicych z Debiana wyjtkow dystrybucj jest jego
system pakietw. Mimo i istnieje ogromna ilo oprogramowania spakowanego
do formatu Debiana, to czasami zachodzi konieczno zainstalowania programu,
ktry nie posiada odpowiedniej paczki. Pewnie si dziwisz, e moesz sam
stworzy wasne pakiety i mylisz, e to bardzo trudne zadanie. No c,
jeli jeste zupenym nowicjuszem w Linuksie, to rzeczywicie bdziesz
mia kopoty, ale czy gdyby by todziobem, to czytaby teraz ten
dokument? :-) Musisz troch wiedzie na temat programowania pod Uniksem,
ale nie musisz od razu by ekspertem.

<p>Jedna rzecz jest pewna: aby odpowiednio tworzy i zarzdza pakietami
Debiana potrzebne s osobogodziny. Staraj si nie popenia bdw,
gdy nasz system do dziaania wymaga od opiekunw zarwno technicznej
kompetencji jak i pilnoci.

<p>Ten dokument wyjani wszystkie kroki potrzebne do zbudowania pakietu
(cho niektre z nich mog na pocztku wyda si nieistotne) i pomoe Ci
stworzy Twoj pierwsz paczk. Dziki niemu nabierzesz troch dowiadczenia,
ktre przyda Ci si w trakcie budowania nastpnych wyda pakietu, a moe
rwnie pniej do tworzenia innych paczek.

<p>Najnowsze wersje tego dokumentu powinny by zawsze dostpne bezporednio
na stronie <url name="http://www.debian.org/doc/maint-guide/"
id="http://www.debian.org/doc/maint-guide"> oraz w pakiecie
`<package/maint-guide/'.
<!-- Polskie tumaczenie jest rwnie dostpne w pakiecie
`<package/maint-guide-pl/'.
-->

<sect id="needprogs">Programy, ktrych potrzebujesz do rozwijania

<p>Zanim zaczniesz cokolwiek robi, powiniene upewni si, e masz
zainstalowanych kilka dodatkowych pakietw niezbdnych do rozwijania.
Zwr uwag, e na poniszej licie nie ma adnych pakietw oznaczonych
jako `niezbdne' (essential) lub `wymagane' (required). Po prostu
zakadamy, e masz ju je zainstalowane.

<p>Ta wersja podrcznika zostaa uaktualniona z myl o pakietach
wchodzcych w skad Debiana 2.2 (`potato') oraz 3.0 (`woody').

<p>Nastpujce pakiety wchodz w skad standardowej instalacji Debiana
wic prawdopodobnie masz je (i dodatkowe pakiety, od ktrych one zale)
ju zainstalowane. Mimo to powiniene sprawdzi ich status za pomoc
komendy `dpkg -s &lt;pakiet&gt;`.

<list>
<item><package/dpkg-dev/ - pakiet zawierajcy narzdzia niezbdne do
rozpakowywania, budowania i wysyania pakietw rdowych Debiana.
(wicej informacji znajdziesz na stronie podrcznika
<manref name="dpkg-source" section="1">)

<item><package/file/ - przydatny program do okrelania typu pliku.
(wicej informacji znajdziesz na stronie podrcznika <manref name="file"
section="1">)

<item><package/gcc/ - kompilator GNU jzyka C, niezbdny gdy Twj
program tak jak wikszo programw zostao napisanych w jzyku C.
(wicej informacji znajdziesz na stronie podrcznika <manref name="gcc"
section="1">). Pakiet ten jest powizany z kilkoma innymi paczkami,
takimi jak <package/binutils/, ktra zawiera zestaw programw sucy
do asemblacji i konsolidacji plikw wynikowych (wicej informacji
znajdziesz za pomoc `info binutils` w pakiecie <package/binutils-doc/)
i <package/cpp/, zawierajc preprocesor jzyka C. (wicej informacji
znajdziesz na stronie podrcznika <manref name="cpp" section="1">)

<item><package/g++/ - kompilator GNU jzyka C++, niezbdny gdy Twj program
zosta napisany w jzyku C++. (wicej informacji znajdziesz na stronie
podrcznika <manref name="g++" section="1">)

<item><package/libc6-dev/ - biblioteki jzyka C i pliki nagwkowe
kompilatora gcc niezbdne do konsolidacji ze stworzonymi plikami
wynikowymi. (wicej informacji znajdziesz za pomoc `info libc`
w pakiecie <package/glibc-doc/)

<item><package/make/ - na og proces tworzenia programu skada si z
kilku etapw. Zamiast cigego powtarzania w kko tych samych komend,
moesz posuy si programem, ktry zrobi to za Ciebie. Jedyne co musisz
zrobi w tym celu, to stworzy plik/pliki `Makefile'. (wicej informacji
znajdziesz za pomoc `info make`)

<item><package/patch/ - bardzo uyteczne narzdzie suce do nakadania
na pliki rdowe "at", czyli stworzonych dziki programowi diff plikw
z rnicami midzy plikami rdowymi i tworzenia w ten sposb "zaatanych"
wersji programw. (wicej informacji znajdziesz na stronie podrcznika
<manref name="patch" section="1">)

<item><package/perl/ - Perl jest jednym z najczciej stosowanych
interpretowanych jzykw skryptowych w systemach kompatybilnych z systemem
Unix. Czsto okrelany jest jako "Uniksowy scyzoryk z pi acuchow".
(wicej informacji znajdziesz na stronie podrcznika <manref name="perl"
section="1">).
</list>

<p>Najprawdopodobniej bdziesz chcia zainstalowa rwnie nastpujce
pakiety:

<list>
<item><package/autoconf/ i <package/automake/ - wiele nowszych programw
uywa skryptw konfiguracyjnych i plikw Makefile przetworzonych za pomoc
takich narzdzi jak te. (wicej informacji znajdziesz za pomoc
`info autoconf` i `info automake`)

<item><package/dh-make/ i <package/debhelper/ - pakiet dh-make jest niezbdny
do stworzenia szablonu Twojego przykadowego pakietu. Uywa on take do
tworzenia pakietw niektrych narzdzi z pakietu debhelper. Pakiety te nie
s niezbdne do budowania paczek, ale s <strong>bardzo</strong> zalecane,
szczeglnie nowym opiekunom pakietw. Dziki nim o wiele atwiej rozpocz
proces budowania pakietu i kontrolowa go pniej. (wicej informacji
znajdziesz na stronach podrcznika <manref name="dh_make" section="1">,
<manref name="debhelper" section="1"> oraz w pliku
/usr/share/doc/debhelper/README).

<item><package/devscripts/ - pakiet zawierajcy par uytecznych i pomocnych
dla opiekuna skryptw, ktre nie s jednake niezbdne do budowania pakietw.
(wicej informacji znajdziesz w pliku /usr/share/doc/devscripts/README.gz).

<item><package/fakeroot/ - narzdzie, ktre pozwala Ci "udawa" bycie
administratorem systemu. Uprawnienia administratora s niezbdne w niektrych
etapach procesu budowania pakietu. (wicej informacji znajdziesz na stronie
podrcznika <manref name="fakeroot" section="1">)

<item><package/gnupg/ - narzdzie umoliwiajce Ci cyfrowe
<em>podpisanie</em> pakietu. Jest to szczeglnie wane, gdy zamierzasz
rozpowszechnia swj pakiet wrd innych ludzi. Na pewno bdziesz musia
to zrobi, gdy Twj pakiet zostanie wczony do dystrybucji Debiana.
(wicej informacji znajdziesz na stronie podrcznika <manref name="gpg"
section="1">)

<item><package/g77/ - kompilator GNU jzyka Fortran 77, niezbdny gdy Twj
program zosta napisany w jzyku Fortran. (wicej informacji znajdziesz na
stronie podrcznika <manref name="g77" section="1">)

<item><package/gpc/ - kompilator GNU jzyka Pascal, niezbdny gdy Twj
program zosta napisany w jzyku Pascal. Warty odnotowania w tym miejscu
jest rwnie pakiet <package/fp-compiler/ (Free Pascal Compiler),
ktry take nadaje si do tego celu. (wicej informacji znajdziesz na
stronach podrcznika <manref name="gpc" section="1"> i <manref name="ppc386"
section="1">)

<item><package/xutils/ - niektre programy, gwnie te
stworzone z myl o systemie X11, uywaj tych narzdzi do wygenerowania
plikw Makefile z zestawu makro-funkcji. (wicej informacji znajdziesz na
stronach podrcznika <manref name="imake" section="1"> i <manref name="xmkmf"
section="1">)

<item><package/lintian/ - program sucy do sprawdzania poprawnoci pakietu
Debiana. Poinformuje Ci on, gdy w zbudowanej paczce znajdzie najczstsze
bdy i wyjani ich przyczyn. (wicej informacji znajdziesz na stronie
podrcznika <manref name="lintian" section="1"> oraz na stronie
/usr/share/doc/lintian/lintian.html/index.html)
</list>

<p>Poniej zamieszczono odnoniki do <em>bardzo wanej</em> dokumentacji,
ktra powinna by przeczytana razem z tym podrcznikiem:

<list>
<item><package/debian-policy/ - Polityka Debiana opisuje struktur
i zawarto archiwum Debiana, kilka spraw dotyczcych projektu systemu
operacyjnego, FHS (Standard Hierarchii Systemu Plikw - Filesystem Hierarchy
Standard), ktry mwi gdzie powinny si znajdowa pliki i katalogi, itd.
Najwaniejszymi dla Ciebie rzeczami s opisane w Polityce wymagania,
ktre musi speni kady pakiet, aby mg by wczony do dystrybucji.
(wicej informacji znajdziesz na stronie
/usr/share/doc/debian-policy/policy.html/index.html)

<item><package/developers-reference/ - opisuje wszystkie zagadnienia
nie zwizane z technicznymi szczegami procesu tworzenia paczki,
a wic struktur archiwum, informacje na temat zmian nazw pakietw,
ich osierocania i adopcji, informacje o tym, jak umieci pakiet
w archiwum Debiana, nie bdc opiekunem danego pakietu (Non-Maintainer
Upload), jak radzi sobie z bdami, kiedy i gdzie umieszcza pakiet
(wicej informacji znajdziesz na stronie
/usr/share/doc/developers-reference/developers-reference.html/index.html).
</list>

<p>Powysze krtkie opisy jedynie przedstawiaj do czego suy dany pakiet.
Zanim przejdziesz dalej, prosz gruntownie zapozna si z dokumentacj do
kadego z programw, a przynajmniej z ich standardowym uyciem. By moe
wydaje Ci si to teraz mczce, ale pniej bdziesz si <em>bardzo</em>
cieszy, e to zrobie/zrobia.

<p>Uwaga: pakiet <package/debmake/ zawiera kilka programw bardzo
zblionych funkcjonalnie do pakietu <em>dh_make</em>, ale ten dokument
<strong>nie</strong> omawia jego uycia, poniewa <em>odradza</em> si jego
uywania. Po wicej informacji odsyam na stron <url name="the Debmake
manual" id="http://www.debian.org/~jaldhar/">.

<sect id="otherinfo">Inne informacje

<p>Istniej dwa rodzaje pakietw jakie moesz stworzy: rdowe i binarne.
Pakiet rdowy zawiera kod, ktry moesz skompilowa, aby otrzyma binarn
posta programu. Pakiet binarny zawiera natomiast ju gotowy do uycia
program. Prosz nie myli takich poj, jak rdo programu i pakiet rdowy
programu! Jeli potrzebujesz wicej szczegw na temat tej terminologii,
to prosz przeczyta inne podrczniki.

<p>W Debianie, termin `opiekun' (maintainer) oznacza osob, ktra tworzy
pakiety i jest czonkiem projektu Debian, `autor' (upstream author) - osob,
ktra tworzy program, a `zewntrzny opiekun' (upstream maintainer) - osob,
ktra aktualnie opiekuje si programem, pozostajc na zewntrz projektu
Debian. Zwykle autor i zewntrzny opiekun s t sam osob, czasem nawet t
sam osob co opiekun. Jeli napisae jaki program i chcesz, eby wszed
w skad Debiana, to przylij swoje podanie i zosta opiekunem.

<p>Gdy ju zbudowae swj pakiet (lub gdy jeste w trakcie jego budowania)
i chcesz, aby Twj program wszed w skad nastpnej dystrybucji (jeli jest
on uyteczny, to czemu nie?), to moesz zosta oficjalnym opiekunem pakietu
Debiana. Proces przystpowania do projektu jest wyjaniony w dokumencie
Developer's Reference. Prosz przeczyta go.

<chapt id="first">Pierwsze kroki

<sect id="choose">Wybierz swj program

<p>Prawdopodobnie wybrae/wybraa ju pakiet, ktry chcesz zbudowa.
Pierwsz rzecz, ktr powiniene/powinna zrobi, to sprawdzi czy pakiet
znajduje si ju w dystrybucji. Jeli uywasz dystrybucji `stabilnej'
(stable), to chyba najlepiej bdzie, gdy udasz si na stron z
<url name="przeszukiwark pakietw"
id="http://www.debian.org/distrib/packages">. Jeli za uywasz
<strong>aktualnej</strong> `niestabilnej' (unstable) dystrybucji,
to sprawd wynik dziaania poniszych komend:

<p><example>
dpkg -s nazwa_programu
dpkg -l '*nazwa_programu*'
</example>

<p>Jeli pakiet ju istnieje, to c, zainstaluj go! :-) Jeli przypadkiem
jest on osierocony (jego opiekunem jest "Debian QA Group"), to moesz si
nim zaopiekowa. Sprawd na <url name="licie osieroconych pakietw"
id="http://www.debian.org/devel/wnpp/orphaned"> i
<url name="licie pakietw przeznaczonych do adopcji"
id="http://www.debian.org/devel/wnpp/rfa_bypackage"> czy istotnie mona
przej opiek nad t paczk.

<p>Jeli moesz zaadoptowa pakiet, to pobierz jego rda (za pomoc komendy
<tt/apt-get source nazwa_pakietu/) i przetestuj go. Niestety ten dokument nie
zawiera informacji na temat adopcji pakietw. Na szczcie nie powiniene
mczy si rozpracowujc dziaanie danego pakietu, gdy kto ju wczeniej
dokona wstpnych ustawie dla Ciebie. Dalsze czytanie poniszych porad
bdzie z pewnoci odpowiednie rwnie w Twoim przypadku.

<p>Jeli pakiet jest nowy i chciaby, eby zosta wczony do dystrybucji
Debiana, to wykonaj ponisze instrukcje:

<list>
<item>sprawd na stronie <url name="lista pakietw bdcych w budowie"
id="http://www.de.debian.org/devel/wnpp/being_packaged"> czy kto ju nie
pracuje nad tym pakietem. Jeli kto ju to robi, to moesz si z nim
skontaktowa, gdy czujesz, e mgby mu pomc. W przeciwnym przypadku znajd
jaki inny interesujcy Ci program, ktry nie ma jeszcze swojego opiekuna.
</item>

<item>program <strong>musi</strong> mie licencj, jeli to moliwe,
to najlepiej zgodn z <url name="Wytycznymi Debiana dotyczcymi Oprogramowania
Wolnodostpnego" id="http://www.debian.org/social_contract.html#guidelines">.
Jeli nie zgadza si ona z ktrymi zasadami wymienionymi w powyszym
dokumencie, to program moe by wczony do sekcji `contrib' lub `non-free'
Debiana. Gdy nie jeste pewny, do ktrej sekcji mona wczy program,
to wylij licencj tego programu na list dyskusyjn
<email/debian-legal@lists.debian.org/ i popro o porad.
</item>

<item>program z pewnoci <strong>nie</strong> powinien by uruchamiany
z ustanowionym identyfikatorem administratora systemu (set-user-ID root)
- oglnie program nie powinien potrzebowa ustanowionego adnego
identyfikatora uytkownika (ang. set-user-ID) lub grupy (set-group-ID).</item>

<item>program nie powinien by demonem ani innym programem umieszczanym
w katalogu */sbin, ani nie powinien otwiera portu jako administrator
systemu.</item>

<item>program powinien mie binarn, wykonywaln form. Nie prbuj na
tym etapie tworzy pakietu z bibliotek, gdy s one trudniejsze
w budowaniu.</item>

<item>program lub przynajmniej jego kod rdowy powinien by
dobrze udokumentowany, albo atwy do zrozumienia.</item>

<item>powiniene skontaktowa si z autorem/autorami programu, aby sprawdzi
czy zgadzaj si na jego zapakowanie. Wan rzecz jest moliwo konsultacji
z autorem/autorami programu w razie wystpienia jakich problemw. Nie prbuj
zatem pakowa oprogramowania, ktrym si nikt nie opiekuje.</item>

<item>i na kocu, cho wcale nie jest to najmniej wane, musisz wiedzie jak
program dziaa i wyprbowa go przez pewien czas.</item>
</list>

<p>Oczywicie powysze rzeczy to po prostu rodki zaradcze, ktre maj na celu
uchroni Ci przed gniewem uytkownikw, gdy zrobisz co le w jakim demonie
z ustanowionym identyfikatorem uytkownika... Gdy nabierzesz ju wicej
dowiadczenia w pakowaniu, to zdoasz nawet zapakowa takie programy,
ktrych powyej Ci odradzaem. Jednake nawet najbardziej dowiadczeni
rozwijajcy Debiana konsultuj si na licie dyskusyjnej Mentorw Debiana
(dostpnej pod adresem <email/debian-mentors@lists.debian.org/), gdy maj
jakie wtpliwoci, a ludzie do niej zasubskrybowani chtnie im pomagaj.

<p>Wicej informacji na te tematy znajdziesz w dokumencie Developer's
Reference.

<sect id="getit">We program i wyprbuj go

<p>Pierwsz rzecz, ktr powiniene zrobi, to odnalezienie i pobranie
oryginalnego pakietu. Zakadam, e ju masz plik rdowy, ktry pobrae
ze strony domowej jego autora. rda z wolnym oprogramowaniem dla Uniksa
s zwykle rozprowadzane w formacie tar/gzip, czyli plikach z rozszerzeniem
.tar.gz. Pliki te na og zawieraj podkatalog o nazwie program-wersja,
w ktrym znajduj si wszystkie pliki rdowe. Jeli rda wybranego przez
Ciebie programu s rozprowadzane w innym rodzaju archiwum (na przykad pliki
koczce si na ".Z" lub ".zip"), to wypakuj je przy pomocy odpowiedniego
narzdzia. Gdy nie jeste pewien jak zrobi to poprawnie, to zapytaj na
licie dyskusyjnej Mentorw Debiana (wskazwka: wydaj polecenie
`file archiwum.rozszerzenie`).

<p>Dla przykadu, uywam programu o nazwie `gentoo' - menadera plikw dla
systemu X Window, ktry wykorzystuje bibliotek GTK+. Zwr uwag, e program
ten jest ju zapakowany i znacznie si zmieni od czasu, gdy pisany by ten
tekst.

<p>W swoim katalogu domowym stwrz podkatalog o nazwie 'debian', 'deb' lub
jakkolwiek uwaasz za waciwe (po prostu katalog ~/gentoo/ byby w tym
przypadku dobrym rozwizaniem). Umie w nim pobrane archiwum i rozkompresuj
je (za pomoc komendy `tar xzf gentoo-0.9.12.tar.gz`). Upewnij si, e nie
ma adnych bdw, nawet jakich nieistotnych, poniewa najprawdopodobniej
pojawi si problemy w czasie rozpakowywania w systemach innych ludzi,
ktrych narzdzia do wypakowywania mog, ale nie musz ignorowa takich
nieprawidowoci.

<p>Teraz w katalogu tym powiniene mie inny podkatalog o nazwie
`gentoo-0.9.12'. Wejd do niego i <strong>dokadnie</strong> przeczytaj
dostarczon dokumentacj. Zwykle powinny tam by pliki o nazwach README*,
INSTALL*, *.lsm lub *.html. Odszukaj w dokumentacji instrukcji jak poprawnie
skompilowa i zainstalowa program (najprawdopodobniej bd one zakada,
e chcesz zainstalowa program do katalogu /usr/local/bin; ale Ty nie
bdziesz tego robi z powodw, ktrych si dowiesz czytajc sekcj
<ref id="destdir">).

<p>Proces instalacji rni si w zalenoci od programu, ale wiele
nowoczesnych programw jest dostarczanych ze skryptem `configure',
ktry konfiguruje rda pod Twoim systemem i sprawdza czy speniaj one
warunki niezbdne do poprawnej kompilacji. Po zakoczeniu konfiguracji
wykonywanej za pomoc polecenia `./configure`, programy s na og
kompilowane przy uyciu komendy `make`. Niektre z nich wspieraj take
komend `make check`, ktra uruchamia procedur samosprawdzajc.
Instalacja w katalogu przeznaczenia nastpuje zwykle po wydaniu polecenia
`make install`.

<p>Teraz sprbuj skompilowa i uruchomi program, aby upewni si czy dziaa
on prawidowo i nic si nie psuje w czasie instalacji lub wykonywania.

<p>Moesz te zazwyczaj uy polecenia `make clean` (lub lepiej `make
distclean`), aby posprzta po zbudowanym katalogu. Czasem mona nawet
posuy si poleceniem `make uninstall`, ktre usunie wszystkie
zainstalowane pliki.

<sect id="namever">Nazwa pakietu i jego wersja

<p>Powiniene/powinna rozpocz pakowanie z zupenie wyczyszczonym
(ang. pristine - pierwotnym) katalogiem rdowym, ewentualnie ze wieo
rozpakowanymi rdami.

<p>Aby prawidowo zbudowa pakiet, musisz tak zmieni nazw oryginalnego
programu, eby wystpoway w niej tylko mae litery (o ile wystpuj tam
jakie wielkie litery). Powiniene take przenie katalog ze rdami do
katalogu &lt;nazwa_pakietu&gt;-&lt;wersja&gt;.

<p>Jeli nazwa programu skada si z wicej ni jednego wyrazu, to obetnij
j do jednego wyrazu albo utwrz skrt, na przykad pakiet z programem
"John's little editor for X" powinien si nazywa johnledx, jle4x lub tak
jak zdecydujesz. Pamitaj jednak, aby jego dugo nie przekraczaa jakiej
rozsdnej wartoci, dla przykadu 20 znakw.

<p>Sprawd take dokadnie wersj programu (bdzie ona wczona do nazwy
pakietu). Jeli do oznaczenia jego wersji autor nie uy konwencji X.Y.Z,
ale, dla przykadu, posuy si dat, to Ty rwnie moesz jej uy do
okrelenia wersji pakietu (poprzed j cigiem "0.0.", na wypadek gdyby autor
programu zdecydowa si kiedy wyda wersj o mio brzmicym numerze 1.0).
Zatem, jeli dat wydania danej wersji programu byo 19 grudnia 1998 r.,
to powiniene oznaczy jego wersj jako 0.0.19981219.

<p>Niektre programy nie s jednak w aden sposb numerowane. W takich
przypadkach powiniene skontaktowa si z nieoficjalnym opiekunem, aby
dowiedzie si czy uywa on jakiej innej metody do oznaczania kolejnych
poprawek programu.

<sect id="dh_make">Wstpna "debianizacja"

<p>Upewnij si, e jeste w katalogu ze rdami programu i wydaj nastpujc
komend:

<p><example>
dh_make -e twj_adres@e-mail -f ../gentoo-0.9.12.tar.gz
</example>

<p>Oczywicie musisz zastpi cig "twj_adres@e-mail" adresem Twojej
skrzynki pocztowej, gdy zostanie on wpisany do pliku ze zmianami
(`changelog') i jeszcze innych plikw. Musisz rwnie zastpi nazw pliku
nazw Twojego oryginalnego archiwum rdowego. Wicej szczegw znajdziesz
na stronie podrcznika <manref name="dh_make" section="1">.

<p>Bdziesz musia/musiaa te wprowadzi kilka dodatkowych informacji.
Zostaniesz poproszony/poproszona o podanie typu archiwum jakie tworzysz.
Gentoo to pojedynczy pakiet binarny - tworzy on tylko jeden plik binarny,
a zatem jeden plik .deb. W takim wypadku zaznaczamy pierwsz opcj za pomoc
klawisza `s'. Nastpnie sprawdzamy informacje na ekranie i jeli si wszystko
zgadza, to potwierdzamy je naciskajc &lt;enter&gt;.

<p>Poniewa jeste jeszcze nowym opiekunem, to odradzam Ci tworzenie pakietw
z wieloma pakietami binarnymi lub bibliotekami. Budowanie ich nie jest wcale
takie trudne, ale wymaga troch wikszej wiedzy, zatem nie bdziemy tutaj
wszystkiego opisywa.

<p>Prosz zauway, e powinno si uruchomi program dh_make <strong>tylko
jeden raz</strong>, gdy nie zachowa si on poprawnie, gdy uruchomisz go
ponownie w tym samym, ju "zdebianizowanym" katalogu. Oznacza to rwnie,
e bdziesz musia uy innej metody, aby zrealizowa w przyszoci now
poprawk lub now wersj pakietu. Wicej informacji na ten temat znajdziesz
pniej w sekcji <ref id="update">.

<chapt id="modify">Modyfikacja rda

<p>Normalnie, programy instaluj si same w podkatalogach katalogu /usr/local.
Pakiety Debiana nie mog jednak uywa tego katalogu, gdy jest on
zarezerwowany do prywatnego uycia przez administratora (lub uytkownika)
systemu. Oznacza to, e musisz si przyjrze jak budowany jest Twj program,
zwykle za pomoc pliku Makefile. Jest to skrypt programu <manref name="make"
section="1"> uywanego do automatycznego budowania programu.
Wicej szczegw na temat plikw Makefile znajdziesz w sekcji
<ref id="rules">.

<p>Zwr te uwag na to czy Twj program uywa programw GNU
<manref name="automake" section="1"> i/lub <manref name="autoconf"
section="1">. Oznacza to, e rda programu zawieraj plik Makefile.am i/lub
Makefile.in i e to je bdziesz musia wtedy modyfikowa. Dzieje si tak,
poniewa kade wywoanie programu automake powoduje ponowne utworzenie pliku
Makefile.in z informacjami wygenerowanymi z pliku Makefile.am. Take kade
wywoanie skryptu ./configure zrobi to samo z plikiem Makefile, a dane bd
pochodzi z pliku Makefile.in. Edycja plikw Makefile.am wymaga pewnej wiedzy
na temat programu automake, moesz o nim poczyta za pomoc komendy `info
automake'. Edytowanie plikw Makefile.in odbywa si niemal tak samo jak
w przypadku plikw Makefile, po prostu zwracasz uwag na zmienne,
tzn. wszystkie acuchy otoczone przez znaki `@', dla przykadu zmienna
@CFLAGS@ lub @LN_S@ bdzie zastpowana odpowiedni wartoci przy kadym
wywoaniu skryptu ./configure.

<p>Zauwa rwnie, e nie ma tu wystarczajcego miejsca, aby opisa
<em>wszystkie</em> szczegy na temat poprawiania zewntrznych rde.
Przedstawiamy tu jedynie kilka problemw, na ktre ludzie czsto si
natykaj.

<sect id="destdir">Instalacja w podkatalogu

<p>Wiekszo programw posiada swj wasny sposb instalowania si
w istniejcej strukturze katalogw Twojego systemu. cieki do ich plikw
binarnych trafiaj do katalogw w Twojej zmiennej rodowiskowej $PATH,
za dokumentacja do programu i strony podrcznika s umieszczane w powszechnie
stosowanych miejscach. Jednake, jeli pozwolisz na takie dziaanie,
to program moe si zainstalowa w kadym miejscu Twojego systemu.
Moe sprawi to problemy narzdziom do obsugi pakietw, gdy nie bd one
wiedziay, ktre pliki nale do Twojej paczki, a ktre nie.

<p>Zatem musisz zrobi co innego: zainstalowa swj program w tymczasowym
katalogu, z ktrego narzdzia opiekuna zbuduj dziaajcy pakiet .deb.
Wszystko co zawiera ten katalog zostanie zainstalowane w systemie
uytkownikw, gdy zdecyduj si oni zainstalowa Twoj paczk, z t tylko
rnic, e program dpkg zainstaluje pliki wzgldem katalogu gwnego
systemu.

<p>Ten tymczasowy katalog jest zazwyczaj tworzony wewntrz Twojego katalogu
debian/ w rozpakowanym drzewie ze rdami. Na og ma on nazw
<file>debian/nazwa_pakietu</file>.

<p>
Pamitaj, e nie wystarczy eby program zachowywa si poprawnie,
gdy zostanie on zainstalowany si w katalogu debian/nazwa_pakietu. Musi on
zachowywa si waciwie take, gdy zostanie umieszczony w gwnym katalogu
systemu. Zatem nie wolno pozwoli, eby w plikach pakietu zostay "zaszyte"
takie cieki jak <tt>/home/ja/deb/gentoo-0.9.12/usr/share/gentoo</tt>.

<p>Sprawa jest zupenie prosta, gdy programy uywaj narzdzia GNU autoconf.
Wikszo z nich posiada pliki Makefile, ktre domylnie s ustawione w taki
sposb, aby zezwala na instalacj w dowolnym podkatalogu zakadajc,
e katalog /usr (dla przykadu) jest kanonicznym prefiksem. Gdy zostanie
wykryte, e Twj program uywa programu autoconfa, to dh_make ustawi
odpowiednie komendy tak, eby wszystko zostao zrobione automatycznie.
W takich przypadkach moesz nawet omin dalsze czytanie tej sekcji.
Z innymi programami bdziesz mia wicej pracy i prawdopodobnie bdziesz
musia przejrze i wyedytowa pliki Makefile.

<p>Poniej znajduje si odpowiednia cz pliku Makefile programu gentoo.

<p><example>
# Where to put binary on 'make install'?
BIN     = /usr/local/bin

# Where to put icons on 'make install'?
ICONS   = /usr/local/share/gentoo
</example>

<p>Widzimy, e pliki te zostan zainstalowane wewntrz katalogu
<file>/usr/local</file>. Zmiemy zatem cieki na nastpujce:

<p><example>
# Where to put binary on 'make install'?
BIN     = $(DESTDIR)/usr/bin

# Where to put icons on 'make install'?
ICONS   = $(DESTDIR)/usr/share/gentoo
</example>

<p>Ale dlaczego wanie w tym katalogu, a nie w jakim innym? Poniewa pakiety
Debiana nigdy nie instaluj plikw w katalogu <file>/usr/local</file>.
Ten katalog jest zarezerwowany na potrzeby administratora systemu. W systemie
Debian za takie pliki trafiaj do katalogu <file>/usr</file>.

<p>Dokadniejsze informacje na temat pooenia binariw, ikon, dokumentacji,
itd. s opisane w dokumencie Filesystem Hierarchy Standard (zobacz do
katalogu /usr/share/doc/debian-policy/fhs/). Polecam Ci przejrzenie tego
dokumentu i przeczytanie tych sekcji, ktre mog dotyczy Twojego pakietu.

<p>Zatem powinnimy instalowa pliki binarne w katalogu /usr/bin, a nie
w /usr/local/bin, strony podrcznika w katalogu /usr/share/man/man1, a nie
w /usr/local/man/man1, itd. Zauwa, e w pliku Makefile programu gentoo nie
wspomniano o jego stronie podrcznika, ale poniewa Polityka Debiana wymaga,
eby kady program posiada tak stron, to stworzymy ja pniej
i zainstalujemy w katalogu /usr/share/man/man1.

<p>Niektre programy nie uywaj zmiennych w plikach Makefile do definiowania
cieek takich jak te powyej. Oznacza to, e bdziesz musia wyedytowa
niektre rda napisane w jzyku C i tak je poprawi, aby uyway waciwych
pooe. Ale gdzie i czego waciwie szuka? Moesz to odnale wydajc
polecenie:

<p><example>
grep -nr -e 'usr/local/lib' --include='*.[c|h]' .
</example>

<p>Program grep przeszuka rekursywnie cae drzewo ze rdami i wypisze
dla Ciebie nazwy plikw i numery linii w nich, gdy odnajdzie szukany wzorzec.
Teraz wyedytuj te pliki, w odnalezionych liniach zastp cig /usr/local/*
cigiem usr/* i to ju wszystko. Zrb to bardzo ostronie, aby nie zepsu
pozostaej czci kodu! :-)

<p>Nastpnie powiniene/powinna odnale w pliku Makefile cel `install'
(szukajc linii rozpoczynajcej si od cigu "install:') i zmieni nazw
wszystkich odniesie do katalogw innych ni te zdefiniowane na pocztku
pliku Makefile. Przed zmian, cel `install' programu gentoo by nastpujcy:

<p><example>
install:        gentoo
                install ./gentoo $(BIN)
                install icons/* $(ICONS)
                install gentoorc-example $(HOME)/.gentoorc
</example>

<p>Po wykonaniu zmian wyglda on nastpujco:

<p><example>
install:        gentoo-target
                install -d $(BIN) $(ICONS) $(DESTDIR)/etc
                install ./gentoo $(BIN)
                install -m644 icons/* $(ICONS)
                install -m644 gentoorc-example $(DESTDIR)/etc/gentoorc
</example>

<p>Pewnie zauwaye/zauwaya, e teraz przed pozostaymi komendami w tej
regule bdzie wykonywana komenda <tt>install -d</tt>. Oryginalny plik
Makefile nie mia jej, gdy zwykle katalog /usr/local/bin i inne katalogi
istniej ju w systemie zanim wyda si polecenie `make install`.
Jednake, gdy zainstalujemy program do Twojego wasnego, pustego (lub nawet
nie istniejcego) katalogu, to bdziemy musieli stworzy kady z tych
katalogw.

<p>Moemy rwnie doda inne rzeczy na kocu tej reguy, na przykad
dodatkow dokumentacj, ktr autor programu czasem pomija.

<p><example>
install -d $(DESTDIR)/usr/share/doc/gentoo/html
cp -a docs/* $(DESTDIR)/usr/share/doc/gentoo/html
</example>

<p>Uwany czytelnik zauway, e zmieniem `gentoo' na `gentoo-target' w linii
rozpoczynajcej si od cigu `install:'. To jest tzw. naprawa bdu :-)

<p>Ilekro dokonasz zmian, ktre nie s cile zwizane z pakietem Debiana,
upewnij si, e poinformowae o nich autora programu, aby mg on je wczy
do nastpnej poprawki programu i by rwnie kto inny mg z nich skorzysta.
Pamitaj take, eby tworzy poprawki nie specyficzne dla Debiana,
Linuksa (lub nawet Uniksa!) przed ich wysaniem -- niech bd one przenone.
Dziki temu Twoje aty bdzie atwiej naoy.

<p>Zauwa, e nie musisz wysya autorowi programu plikw debian/*.

<sect id="difflibs">Nie zgadzajce si biblioteki

<p>Tutaj mamy pewien do powszechny problem: biblioteki czsto rni si
pomidzy platformami, na ktrych dziaaj. Dla przykadu, plik Makefile moe
zawiera odwoania do biblioteki, ktrej nie ma Debianie. W takim przypadku
musimy zmieni j na bibliotek, ktra jest dostpna pod Debianem i suy tym
samym celom.

<p>Jeli zatem w pliku Makefile (lub Makefile.in) Twojego programu istnieje
linia podobna do tej poniej (i Twj program nie chce si skompilowa):

<p><example>
LIBS = -lcurses -lco -lco_innego
</example>

<p>to zmie j w pokazany sposb i to powinno prawdopodobnie pomc:

<p><example>
LIBS = -lncurses -lco -lco_innego
</example>

<p>(Autor zdaje sobie spraw, e to nie jest najlepszy przykad,
zwaywszy na to, e pakiet libncurses jest teraz dostarczany wraz z
dowizaniem symbolicznym do biblioteki wspdzielonej libcurses.so,
ale nie mg on wymyli niczego lepszego. Sugestie bd bardzo mile
widziane :-))

<chapt id="dreq">Rzeczy wymagane w katalogu debian/

<p>W katalogu ze rdami Twojego programu istnieje nowy podkatalog,
ktry nazywa si `debian'. Zawiera on kilka plikw, ktre bdziemy edytowa,
aby dopasowa dziaanie pakietu. Najwaniejszymi z nich s pliki `control',
`changelog', `copyright' i 'rules', ktre s wymagane w kadym pakiecie.

<sect id="control">Plik `control'

<p>Ten plik zawiera rne informacje, ktrych uywaja programy <prgn/dpkg/
i <prgn/dselect/ oraz inne narzdzia suce do zarzdzania pakietem.

<p>Poniej przedstawiono plik control stworzony dla nas przez program
dh_make.

<p><example>
1  Source: gentoo
2  Section: unknown
3  Priority: optional
4  Maintainer: Josip Rodin &lt;joy-mg@debian.org&gt;
5  Build-Depends: debhelper (>> 3.0.0)
6  Standards-Version: 3.5.2
7
8  Package: gentoo
9  Architecture: any
10 Depends: ${shlibs:Depends}
11 Description: &lt;insert up to 60 chars description&gt;
12  &lt;insert long description, indented with spaces&gt;
</example>

<p>(Numery linii zostay dodane przeze mnie)

<p>Linie 1-6 zawieraj informacje kontrolne dla pakietu rdowego.

<p>Linia nr 1 zawiera nazw pakietu rdowego.

<p>Linia nr 2 oznacza sekcj dystrybucji, do ktrej naley pakiet.

<p>By moe zauwaye ju, e Debian jest podzielony na nastpujce sekcje:
`main' (zawiera wolne oprogramowanie), `non-free' (zawiera oprogramowanie,
ktre nie jest wolne) i `contrib' (zawiera wolne oprogramowanie, ktre wymaga
oprogramowania, ktre nie jest wolne). Dodatkowo kada z sekcji dzieli si
na logiczne podsekcje, ktre w skrcie mwi, do czego suy dany pakiet.
Mamy zatem sekcj `admin', ktra zawiera programy przeznaczone tylko dla
administratora systemu, `base' z podstawowymi narzdziami, `devel'
z narzdziami dla programistw, `doc' z dokumentacj, `libs' z bibliotekami,
`mail' z programami do wysyania/odbierania poczty elektronicznej i z
demonami pocztowymi, `net' z aplikacjami sieciowymi i demonami usug
sieciowych, `x11' z programami dla systemu X11, ktre nie pasuj nigdzie
indziej i wiele innych sekcji.

<p>Zmiemy j zatem na x11. (Prefiks "main/" jest przyjmowany domylnie,
wic moemy go pomin)

<p>Linia nr 3 opisuje jak wane jest to, aby uytkownik zainstalowa dany
pakiet. Wicej informacji na temat wartoci jakie moe przyjmowa te pole
znajdziesz w podrczniku Polityki Debiana. Dla nowych pakietw zazwyczaj moe
ono przyjmowa warto "optional".

<p>Sekcja (Section) i priorytet (Priority) s uywane przez takie nakadki
jak program dselect, ktre uywaj ich do sortowania pakietw i wyboru
domylnego zestawu pakietw do zainstalowania. Gdy bdziesz umieszcza swj
pakiet w archiwum Debiana, to warto tych dwch pl moe by nadpisana przez
opiekunw archiwum FTP. W takich przypadkach zostaniesz o tym powiadomiony
e-mailem.

<p>Poniewa jest to pakiet o normalnym priorytecie, to pozostawiamy tam
warto "optional".

<p>Linia nr 4 zawiera imi i nazwisko oraz adres e-mail opiekuna pakietu.
Upewnij si, e pole te zawiera warto odpowiedni dla nagwka "To:",
gdy po umieszczeniu pakietu w archiwum, system ledzenia bdw uyje tego
pola do wysyania Ci e-maili ze zgoszeniami bdw. Unikaj stosowania
przecinkw, ampersandw (`&amp;') i nawiasw.

<p>Linia nr 5 zawiera list pakietw wymaganych do zbudowania Twojego
pakietu. Niektre pakiety, na przykad gcc i make s zaoone z gry,
wicej szczegw na temat znajdziesz w pakiecie <package/build-essential/.
Jeli do zbudowania Twojego pakietu jest potrzebny jaki niestandardowy
kompilator lub inne narzdzie, to powiniene doda tutaj lini
`Build-Depends'. Wpisy w tej linii s oddzielone od siebie za pomoc
przecinkw; poczytaj na temat zalenoci binariw, aby dowiedzie si
wicej na temat skadni tego pola.

<p>Moesz take uy w tym miejscu takich pl jak Build-Depends-Indep,
Build-Conflicts i innych. Dane te s uywane przez oprogramowanie do
automatycznego budowania pakietw w celu stworzenia pakietw przeznaczonych
dla rnych platform komputerowych. Wicej informacji na temat zalenoci
w trakcie budowania pakietu znajdziesz w podrczniku Polityki.
Dokument Developers' Reference zawiera wicej szczegw na temat innych
platform (architektur) oraz adaptowania (ang. porting) do nich
oprogramowania.

<p>Poniej pokazano sztuczk, dziki ktrej odszukasz paczki,
ktrych potrzebuje do zbudowania Twj pakiet:

<example>
strace -f -o /tmp/log ./configure
# or make instead of ./configure, if the package doesn't use autoconf
  for x in `dpkg -S $(grep open /tmp/log|\
                      perl -pe 's!.* open\(\"([^\"]*).*!$1!' |\
                      grep "^/"| sort | uniq|\
                      grep -v "^\(/tmp\|/dev\|/proc\)" ) 2>/dev/null|\
                      cut -f1 -d":"| sort | uniq`; \
        do \
          echo -n "$x (>=" `dpkg -s $x|grep ^Version|cut -f2 -d":"` "), "; \
        done
</example>

<p>Program gentoo wymaga do zbudowania pakietw <package/xlibs-dev/,
<package/libgtk1.2-dev/ i <package/libglib1.2-dev/, wic dodajmy je tutaj,
aby wykorzysta je <package/debhelper/.

<p>Linia nr 6 zawiera wersj standardw polityki Debiana, ktr dany pakiet
spenia, wersj podrcznika Polityki, ktry czytasz w trakcie tworzenia
Twojego pakietu.

<p>Linia nr 8 to nazwa pakietu binarnego. Zwykle jest ona taka sama jak nazwa
pakietu rdowego, ale to nie jest regu.

<p>Linia nr 9 opisuje architektur procesora, dla ktrego moe by
skompilowany pakiet. Pozostawimy w niej "any", gdy pakiet
<manref name="dpkg-gencontrol" section="1"> sam wstawi w tym miejscu
odpowiedni warto dla kadego typu maszyny, na ktrej kompilowany jest
pakiet.

<p>Jeli Twj pakiet jest niezaleny od architektury procesora (dla przykadu
skrypt powoki lub Perla, albo jaki dokument), to wpisz tutaj "all"
i poczytaj pniej w sekcji <ref id="rules"> na temat uywania reguy
`binary-indep' zamiast `binary-arch' do budowania pakietu.

<p>Linia nr 10 pokazuje jedn z najpotniejszych cech systemu pakietw
Debiana. Pakiety mog znajdowa si w rnych relacjach z innymi pakietami.
Oprcz pola Depends: mog te wystpowa pola opisujce inne zwizki:
Recommends:, Suggests:, Pre-Depends:, Conflicts:, Provides: i Replaces:.

<p>Narzdzia do zarzdzania pakietami zwykle zachowuj si w ten sam sposb
w czasie ustalania stosunkw midzy pakietami. Jeli tak nie jest,
to zostanie to wkrtce wyjanione (wicej informacji znajdziesz na stronach
podrcznika <manref name="dpkg" section="8">, <manref name="dselect"
section="8">, <manref name="apt" section="8">, <manref name="aptitude"
section="1">, itd.)

<p>Pola te oznaczaj:

<p><list>
<item>Depends: (Wymaga)

<p>Pakiet nie zostanie zainstalowany o ile pakiety, ktrych on wymaga nie
s ju zainstalowane w systemie. Uyj tego pola, gdy Twj program absolutnie
nie moe by uruchomiony (lub spowoduje powane szkody), jeli jaki
szczeglny pakiet nie jest jeszcze obecny w systemie.</item>

<item>Recommends: (Zaleca)

<p>Nakadki takie jak dselect czy aptitude zachc Ci do zainstalowania
zalecanych pakietw wraz z Twoim pakietem; dselect bdzie nawet na to
nalega. Programy dpkg i apt-get jednake zignoruj te pole. Uyj tego pola
dla pakietw, ktre nie s niezbdne, ale s zwykle uywane razem z Twoim
programem.</item>

<item>Suggests: (Poleca)

<p>Gdy uytkownik instaluje Twj program, wszystkie nakadki zachc go take
do zainstalowania pakietw, ktre on poleca. Programy dpkg i apt-get nie
powinny si o nie troszczy. Uyj tego pola dla pakietw, ktre bd dobrze
dziaa z Twoim programem, ale nie s dla niego niezbdne.</item>

<item>Pre-Depends: (Przed-Wymaga)

<p>Jest to silniejsza relacja ni Depends:. Pakiet nie zostanie zainstalowany
o ile pakiety, od ktrych jest on przed-zaleny nie s zainstalowane
w systemie i <em>poprawnie skonfigurowane</em>. Uywaj tego pola
<strong>bardzo</strong> oszczdnie i jedynie po przedyskutowaniu tego na
licie debian-devel. Czytaj: nie uywaj go nigdy. :-)</item>

<item>Conflicts: (PowodujeKonflikt)

<p>Pakiet nie zostanie zainstalowany dopki wszystkie pakiety, ktre powoduj
konflikt nie zostan wczeniej usunite z systemu. Uyj tego pola, gdy Twj
program absolutnie nie moe by uruchomiony lub spowoduje jakie problemy,
jeli jaki szczeglny pakiet jest wci obecny w systemie.</item>

<item>Provides: (Dostarcza)

<p>Dla niektrych rodzajw pakietw zostao zdefiniowanych wiele
alternatywnych nazw wirtualnych. Pen list tych pakietw znajdziesz w pliku
/usr/share/doc/debian-policy/virtual-package-names-list.txt.gz. Uyj tego
pola, jeli Twj program dostarcza funkcjonalnoci istniejcego ju pakietu
wirtualnego.</item>

<item>Replaces: (Zastpuje)

<p>Uyj tego pola, gdy Twj program zastpuje pliki jakiego innego pakietu
lub zupenie zastpuje jaki pakiet (uywane cznie z polem Conflicts:).
Pliki z wymienionych pakietw zostan nadpisane przez pliki z Twojego
pakietu.
</item>
</list>

<p>Wszystkie te pola maj jednolit skadni. Jest to lista nazw pakietw
oddzielonych za pomoc przecinka. Nazwy pakietw mog rwnie by listami
alternatywnych nazw pakietw odseparowanych przy pomocy symbolu <tt>|</tt>
(symbol potoku).

<p>Pola mog ogranicza swoje zastosowanie tylko do szczeglnych wersji
kadego wymienionego pakietu. Wersje te s umieszczone w nawiasach po kadej
nazwie pakietu i powinny zawiera relacje midzy numerami wersji pakietw.
Dozwolonymi relacjami s: <tt>&lt;&lt;</tt>, <tt>&lt;=</tt>, <tt>=</tt>,
<tt>&gt;=</tt> i <tt>&gt;&gt;</tt> i odpowiednio oznaczaj: 
wczeniejszy, wczeniejszy lub rwny, dokadnie rwny, pniejszy lub rwny
i pniejszy. Dla przykadu:

<p><example>
Depends: foo (>= 1.2), libbar1 (= 1.3.4)
Conflicts: baz
Recommends: libbaz4 (>> 4.0.7)
Suggests: quux
Replaces: quux (&lt;&lt; 5), quux-foo (&lt;= 7.6)
</example>

<p>Ostatni cech, o ktrej powiniene/powinna wiedzie jest
${shlibs:Depends}. Gdy Twj pakiet zostanie zbudowany i zainstalowany
w tymczasowym katalogu, program <manref name="dh_shlibdeps" section="1">
"przewietli" go w poszukiwaniu binariw i bibliotek, okreli jakich
bibliotek wspdzielonych on wymaga i wykryje, w ktrych pakietach si
one znajduj, na przykad libc6 lub xlib6g. Nastpnie program
<manref name="dh_gencontrol" section="1"> umieci ich nazwy we waciwym
miejscu, wic nie musisz si o to martwi.

<p>Skoro ju wszystko zostao powiedziane, to moemy pozostawi linie nr 10
w takiej postaci jak teraz i wstawi po niej inn (<tt>Suggests: file</tt>),
ktra bdzie mwia o pakiecie, ktre program gentoo sugeruje, poniewa moe
on uy niektrych funkcjonalnoci dostarczanych przez ten program/pakiet.

<p>Linia nr 11 zawiera krtki opis pakietu. Ekrany wikszoci ludzi maj
szeroko 80 kolumn, wic nie powinna ona zawiera wicej ni 60 znakw.
Ja wpisaem w niej "fully GUI configurable X file manager using GTK+".

<p>Od linii nr 12 zaczyna si duszy opis pakietu. Powinien to by paragraf
dostarczajcy wicej szczegw na temat pakietu. Kolumna nr 1 kadej linii
dugiego opisu powinna by pusta. Poniewa opis ten nie moe zawiera pustych
linii, to wszdzie tam gdzie chciaby je wstawi musisz umieci znak .
(kropka) w kolumnie nr 2. Take na kocu dugiego opisu nie moe si pojawi
wicej ni jedna pusta linia.

<p>A oto kocowa posta uaktualnionego pliku `control':

<p><example>
1  Source: gentoo
2  Section: x11
3  Priority: optional
4  Maintainer: Josip Rodin &lt;joy-mg@debian.org&gt;
5  Build-Depends: debhelper (>> 3.0.0), xlibs-dev, libgtk1.2-dev, libglib1.2-dev
6  Standards-Version: 3.5.2
7
8  Package: gentoo
9  Architecture: any
10 Depends: ${shlibs:Depends}
11 Suggests: file
12 Description: fully GUI configurable X file manager using GTK+
13  gentoo is a file manager for Linux written from scratch in pure C. It
14  uses the GTK+ toolkit for all of its interface needs. gentoo provides
15  100% GUI configurability; no need to edit config files by hand and re-
16  start the program. gentoo supports identifying the type of various
17  files (using extension, regular expressions, or the 'file' command),
18  and can display files of different types with different colors and icons.
9  .
20  gentoo borrows some of its look and feel from the classic Amiga file
21  manager "Directory OPUS" (written by Jonathan Potter).
</example>

(Numery linii zostay dodane przeze mnie)

<sect id="copyright">Plik `copyright'

<p>Plik ten zawiera informacje o zewntrznych zasobach pakietu, prawach
autorskich i licencji. Jego format nie jest narzucony przez Polityk Debiana,
ale jego zawarto ju tak (zobacz sekcj 12.6 "Informacje o prawach
autorskich").

<p>Program dh_make stworzy ju taki domylny plik, ktrego zawarto jest
podobna do tej poniej:

<p><example>
1  This package was debianized by Josip Rodin &lt;joy-mg@debian.org&gt; on
2  Wed, 11 Nov 1998 21:02:14 +0100.
3
4  It was downloaded from &lt;fill in ftp site&gt;
5
6  Upstream Author(s): &lt;put author(s) name and email here&gt;
7
8  Copyright:
9
10 &lt;Must follow here&gt;
</example>

(Numery linii zostay dodane przeze mnie)

<p>Wanymi rzeczami, ktre powiniene doda do tego pliku jest miejsce,
z ktrego pobrae pakiet ze rdami oraz informacje o prawach autorskich
i licencji. Musisz doczy kompletn tre licencji, chyba e jest to jedna
z popularnych licencji wolnego oprogramowania, takich jak GNU GPL i LGPL,
BSD lub licencja Artystyczna. W takiej sytuacji moesz po prostu odesa do
odpowiedniego pliku w katalogu /usr/share/common-licenses/, ktry wystpuje
w kadym systemie Debian.

<p>Poniej pokazano w skrcie jak powinien wyglda plik `control' dla
programu gentoo:

<p><example>
1  This package was debianized by Josip Rodin &lt;joy-mg@debian.org&gt; on
2  Wed, 11 Nov 1998 21:02:14 +0100.
3
4  It was downloaded from: ftp://ftp.obsession.se/gentoo/
5
6  Upstream author: Emil Brink &lt;emil@obsession.se&gt;
7
8  This software is copyright (c) 1998-99 by Emil Brink, Obsession
9  Development.
10
11 You are free to distribute this software under the terms of
12 the GNU General Public License.
13 On Debian systems, the complete text of the GNU General Public
14 License can be found in the file `/usr/share/common-licenses/GPL'.
</example>

<p>(Numery linii zostay dodane przeze mnie)

<sect id="changelog">Plik `changelog'

<p>Obecno tego pliku jest wymagana. Jego specjalny format opisano w Polityce
Debiana (sekcja 4.4 "debian/changelog"). Format ten jest wykorzystywany przez
dpkg i inne programy do uzyskiwania informacji o numerze wersji, poprawce,
dystrybucji i pilnoci Twojego pakietu.

<p>Jest on take wany dla Ciebie, poniewa dobrze jest mie udokumentowane
wszystkie zmiany, ktrych dokonae. Pomaga to ludziom pobierajcym Twj pakiet
zorientowa si czy nie zrobie z pakietem czego, o czym powinni oni
wiedzie. Zmiany te zostan zapisane do pliku
`/usr/share/doc/gentoo/changelog.Debian.gz' w pakiecie binarnym.

<p>Program dh_make rwnie tworzy taki plik, ktrego zawarto wyglda mniej
wicej tak:

<p><example>
1  gentoo (0.9.12-1) unstable; urgency=low
2
3   * Initial Release.
4
5  -- Josip Rodin &lt;joy-mg@debian.org&gt;  Wed, 11 Nov 1998 21:02:14 +0100
</example>

<p>(Numery linii zostay dodane przeze mnie)

<p>Linia nr 1 zawiera nazw pakietu, jego wersj, dystrybucj i pilno.
Nazwa musi si zgadza z nazw pakietu rdowego, dystrybucja powinna mie
warto albo `unstable' (albo nawet `experimental'), za pilnoci nie
powiniene zmienia na warto wiksz ni `low' (niska). :-)

<p>Linie 3-5 to dziennik, w ktrym dokumentujesz zmiany dokonane w poprawce
pakietu (ale nie zmiany zewntrzne - do tego celu suy specjalny plik
stworzony przez autorw programu, ktry pniej zainstalujesz jako
/usr/share/doc/gentoo/changelog.gz). Nowe linie musz by umieszczone przed
znajdujc si na grze lini, ktra rozpoczyna si od gwiazdki (`*').
Moesz to zrobi przy pomocy <manref name="dch" section="1"> lub uywajc
jakiego edytora tekstu.

<p>Zakocz ten plik podobnie jak poniej:

<p><example>
1  gentoo (0.9.12-1) unstable; urgency=low
2
3   * Initial Release.
4   * This is my first Debian package.
5   * Adjusted the Makefile to fix $DESTDIR problems.
6
7  -- Josip Rodin &lt;joy-mg@debian.org&gt; Wed, 11 Nov 1998 21:02:14 +0100
8
</example>

<p>(Numery linii zostay dodane przeze mnie)

<p>Wicej na temat pliku `changelog' bedziesz mg przeczyta pniej
w sekcji <ref id="update">.

<sect id="rules">Plik `rules'

<p>Teraz musimy si przyjrze reguom, ktrych uyje program
<manref name="dpkg-buildpackage" section="1"> do stworzenia pakietu.
Plikiem tym jest obecnie Makefile, lecz inny ni ten/te znajdujcy/znajdujce
si w rdach programu. W odrnieniu od innych plikw znajdujcych si
w katalogu debian/ ma on ustawiony atrybut wykonywalnoci.

<p>Kady plik `rules', tak samo jak plik Makefile, zawiera rne reguy,
ktre wyszczeglniaj jak postpowa ze rdem. Kada regua z kolei zawiera
cele (targets), czyli nazwy plikw bd akcji, ktre powinny by stworzone
lub wykonane (na przykad `build:' lub `install:'). Reguy, ktre chcesz
wykona s wywoywane z linii komend jako argumenty polece (dla przykadu
`./debian/rules build` albo `make -f rules install`). Po nazwie celu moesz
wymieni zaleno, program lub plik, ktry od tej reguy zaley. W kolejnych
liniach mona wymieni dowoln liczb komend, rozpoczynajc je od znaku
&lt;tab&gt;. Nowa regua zaczyna si od deklaracji w pierwszej kolumnie.
Puste linie i linie rozpoczynajce si od znaku `#' (hash) s traktowane
jako komentarz i ignorowane.

<p>Pewnie jeste teraz nieco zagubiony, ale wszystko stanie si jasne w
czasie przegldania pliku `rules', ktry domylnie zostanie stworzony przez
program dh_make. Powiniene te przeczyta o programie `make' (poprzez
`info make'), aby uzyska wicej informacji na jego temat. 

<p>Wane jest, aby pamita, e pliki `rules' stworzone przez dh_make s po
prostu tylko propozycjami. Dziaaj one z prostymi pakietami, ale w przypadku
bardziej skomplikowanych nie obawiaj si ich modyfikowa. Dodawaj to,
co jest potrzebne i usuwaj to, co jest zbdne. Jedyn rzecz, ktrej nie
moesz zmienia to nazwy regu, gdy uywaj ich wszystkie narzdzia,
zgodnie z wytycznymi zawartymi w Polityce Debiana.

<p>Poniej pokazano (w przyblieniu) domylny plik debian/rules, ktry zosta
dla nas wygenerowany przez program dh_make:

<p><example>
  1  #!/usr/bin/make -f
  2  # Sample debian/rules that uses debhelper.
  3  # GNU copyright 1997 to 1999 by Joey Hess.
  4
  5  # Uncomment this to turn on verbose mode.
  6  #export DH_VERBOSE=1
  7
  8  # This is the debhelper compatibility version to use.
  9  export DH_COMPAT=4
  10 
  11 CFLAGS = -g
  12 ifneq (,$(findstring noopt,$(DEB_BUILD_OPTIONS)))
  13 CFLAGS += -O0
  14 else
  15 CFLAGS += -O2
  16 endif
  17
  18 build: build-stamp
  19 build-stamp:
  20        dh_testdir
  21
  22        # Add here commands to compile the package.
  23        $(MAKE)
  24        #docbook-to-man debian/gentoo.sgml > gentoo.1
  25
  26        touch build-stamp
  27
  28 clean:
  29        dh_testdir
  30        dh_testroot
  31        rm -f build-stamp
  32
  33        # Add here commands to clean up after the build process.
  34        -$(MAKE) clean
  35
  36        dh_clean
  37
  38 install: build
  39        dh_testdir
  40        dh_testroot
  41        dh_clean -k
  42        dh_installdirs
  43
  44        # Add here commands to install the package into debian/gentoo.
  45        $(MAKE) install DESTDIR=$(CURDIR)/debian/gentoo
  46
  47 # Build architecture-independent files here.
  48 binary-indep: build install
  49 # We have nothing to do by default.
  50
  51 # Build architecture-dependent files here.
  52 binary-arch: build install
  53        dh_testdir
  54        dh_testroot
  55 #      dh_installdebconf
  56        dh_installdocs
  57        dh_installexamples
  58        dh_installmenu
  59 #      dh_installlogrotate
  60 #      dh_installemacsen
  61 #      dh_installpam
  62 #      dh_installmime
  63 #      dh_installinit
  64        dh_installcron
  65        dh_installman
  66        dh_installinfo
  67 #      dh_undocumented
  68        dh_installchangelogs ChangeLog
  69        dh_link
  70        dh_strip
  71        dh_compress
  72        dh_fixperms
  73 #      dh_makeshlibs
  74        dh_installdeb
  75 #      dh_perl
  76        dh_shlibdeps
  77        dh_gencontrol
  78        dh_md5sums
  79        dh_builddeb
  80
  81 binary: binary-indep binary-arch
  82 .PHONY: build clean binary-indep binary-arch binary install
</example>

(Numery linii zostay dodane przeze mnie)

<p>Z liniami takimi jak linia nr 1 prawdopodobnie spotkae si ju
w skryptach powoki albo Perla. Mwi ona systemowi operacyjnemu, e plik
ten ma by przetwarzany przez program `/usr/bin/make'.

<p>Znaczenie zmiennych DH_*, ktrych uyto w liniach 6 i 9 powinno by
zrozumiae dziki krtkiemu opisowi. Wicej informacji na temat zmiennej
DH_COMPAT znajdziesz w sekcji "Debhelper compatibility levels" na stronie
podrcznika programu <manref name="debhelper" section="1">.

<p>Linie 11-16 to szablon wspierajcy parametry DEB_BUILD_OPTIONS,
ktre opisano w Polityce Debiana (sekcja 10.1 "Binaries"). Po prostu mwi
one czy w binaria maj by wbudowane symbole suce do odpluskwiania
(ang. debugging) i czy powinny one by usunite przy instalacji. To jest
szablon, wskazwka, ktr powinine/powinna wykona. Musisz rwnie
sprawdzi w jaki sposb zewntrzny system obsuguje wczanie symboli
odpluskwiajcych i usuwanie ich po instalacji i zaimplementowa to samemu.

<p>Zwykle moesz nakaza kompilatorowi gcc uycie opcji "-g" przy pomocy
zmiennej CFLAGS. Jeli tak jest w przypadku Twojego pakietu, przeka warto
tej zmiennej <em>dodanie</em> acucha <tt>CFLAGS="$(CFLAGS)"</tt> do
wywoania $(MAKE) w regule `build' (zobacz poniej). Jeli za Twj pakiet
uywa skryptu konfiguracyjnego autoconfa, to moesz zmodyfikowa konfiguracj
przez <em>poprzedzenie</em> powyszym acuchem wywoania skryptu ./configure
w regule `build'.

<p>Jeli chodzi o pozbywanie si symboli odpluskwiajcych, to programy s
na og tak skonfigurowane, e instaluj si z nimi i czsto nie maj opcji
umoliwiajcej zmian tego stanu. Na szczcie masz program
<manref name="dh_strip" section="1">, ktry wykryje, gdy ustawiona jest
opcja DEB_BUILD_OPTIONS=nostrip i bez rozgosu zakoczy swe dziaanie.

<p>Linie 18-26 opisuj regu `build' (i jej dziecko `build-stamp'),
ktra uruchamia program make na oryginalnym pliku Makefile aplikacji,
aby skompilowa program. Na temat wykomentowanego przykadu pokazujcego
w jaki sposb przekonwertowa dokument w formacie DocBook na stron
podrcznika systemowego opowiemy dalej, w rozdziale <ref id="manpage">.

<p>Regua `clean' zawarta pomidzy liniami 28-36 czyci wszystkie
niepotrzebne pliki binarne i automatycznie wygenerowane rzeczy,
ktre zostay po zbudowaniu pakietu. Regua ta musi dziaa przez cay czas
(nawet, gdy drzewo ze rdami <em>jest</em> wyczyszczone!), zatem prosz
uywa opcji wymuszajcej (na przykad dla komeny rm jest ni opcja `-f')
lub ignorujcej zwracane wartoci (bdy) dziki zastosowaniu opcji `-' przed
nazw komendy.

<p>Regua `install', ktra odpowiada za proces instalacji, rozpoczyna si
w linii nr 38. Uruchamia ona po prostu regu `install' z pliku Makefile
programu i instaluje go w katalogu <tt>$(CURDIR)/debian/gentoo</tt>.
Oto dlaczego okrelilimy zmienn $(DESTDIR) jako katalog bazowy do
instalacji w pliku Makefile programu gentoo.

<p>Jak tumaczy komentarz, regua `binary-indep', ktra znajduje si w linii
nr 48, jest uywana do budowania pakietw niezalenych od architektury
procesora. Jeli nie mamy takiego pakietu, to adna akcja nie zostanie
wykonana.

<p>Nastpn regu jest `binary-arch' znajdujca si pomidzy liniami 52-79.
Uruchamia ona kilka maych programw narzdziowych z pakietu debhelper,
ktre wykonuj rne operacje z plikami Twojego pakietu, aby uczyni go
zgodnym z Polityk Debiana.

<p>Gdy okrelie architektur Twojego pakietu jako `Architecture: all',
to bdziesz musia umieci w tej regule wszystkie komendy do budowania
pakietu i pozostawi pust nastpn regu (`binary-arch').

<p>Nazwy programw wchodzcych w skad pakietu debhelper rozpoczynaj si
od dh_. Reszta jest opisem tego, co dane narzdzie robi. Mimo, e do dobrze
same si one objaniaj, to poniej zamieszczono dodatkowe wytumaczenia:

<list>
<item><manref name="dh_testdir" section="1"> sprawdza czy jeste we waciwym
      katalogu (tzn. na samej grze katalogu ze rdami),

<item><manref name="dh_testroot" section="1"> sprawdza czy masz uprawnienia
      administratora systemu, ktrych wymagaj cele `binary-arch',
      `binary-indep' i `clean',

<item><manref name="dh_installman" section="1"> kopiuje strony podrcznika
      systemowego we waciwe miejsce w katalogu przeznaczenia. Musisz tylko
      powiedzie, gdzie one si znajduj, wzgldem gwnego katalagu ze
      rdami,

<item><manref name="dh_strip" section="1"> usuwa z plikw wykonywalnych
      i bibliotek nagwki suce do odpluskwiania, aby uczyni je
      mniejszymi,

<item><manref name="dh_compress" section="1"> pakuje programem gzip strony
      podrcznika i dokumentacj wiksz ni 4 kB,

<item><manref name="dh_installdeb" section="1"> kopiuje pliki zwizane
      z pakietem (na przykad skrypty opiekuna) do katalogu
      <file>debian/gentoo/DEBIAN</file>,

<item><manref name="dh_shlibdeps" section="1"> wylicza zalenoci bibliotek
      i plikw wykonywalnych od bibliotek wspdzielonych,

<item><manref name="dh_gencontrol" section="1"> instaluje "ulepszon" wersj
      pliku `control' w katalogu <file>debian/gentoo/DEBIAN</file>,

<item><manref name="dh_md5sums" section="1"> generuje sumy kontrolne MD5 dla
      kadego pliku zawartego w pakiecie.
</list>

<p>Dokadne informacje na temat dziaania kadego skryptu dh_* i ich
parametrw wywoania znajdziesz na odpowiedniej stronie podrcznika.
Oprcz wymienionych powyej, istniej rwnie inne uyteczne skrypty dh_*,
ktre nie zostay tu wspomniane. Jeli potrzebujesz ich, to poczytaj
dokumentacj do pakietu debhelper.

<p>W sekcji `binary-arch' powiniene naprawd wykomentowa linie z tymi
wszystkimi skryptami dh_*, ktrych nie chcesz wywoywa. Dla pakietu gentoo
wykomentowaem wywoanie skryptw examples, cron, init, man i info, gdy
gentoo ich po prostu nie potrzebuje. W linii nr 68 zamieniem `ChangeLog'
na `FIXES', poniewa jest to rzeczywista nazwa zewntrznego pliku z
dziennikiem zmian.

<p>Dwie ostatnie linie (i pozostae nie wyjanione tutaj) s mniej lub
bardziej niezbdne. Na ich temat moesz poczyta na stronie podrcznika do
programu make oraz w Polityce Debiana. W tym momencie nie musisz o nich nic
wiedzie.

<chapt id="dother">Inne pliki z katalogu debian/

<p>Jak zobaczysz, w katalogu debian/ znajduj si jeszcze inne rne pliki.
Wikszo z nich koczy si przyrostkiem `.ex', oznaczajcym, e s to
przykady. Przyjrzyj im si wszystkim. Jeli chcesz lub potrzebujesz uy
ktrej ich funkcjonalnoci, to:

<list>
<item>zajrzyj do odpowiedniej dokumentacji (wskazwka: podrcznik Polityki
      Debiana,
<item>jeli to konieczne, zmodyfikuj zawarto plikw wedug wasnych potrzeb,
<item>usu z ich nazwy przyrostek `.ex', jeli taki posiadaj,
<item>usu z ich nazwy przedrostek `ex.', jeli taki posiadaj,
<item>zmodyfikuj plik `rules', gdy zachodzi taka konieczno.
</list>

<p>Niektre z tych plikw, najczciej uywane, s wyjanione w poniszych
sekcjach.

<sect id="readme">Plik `README.Debian'

<p>W tym pliku powinny by udokumentowane dodatkowe szczegy lub
rozbienoci pomidzy oryginalnym pakietem i Twoj "zdebianizowan" wersj.

<p>Program dh_make tworzy domylny plik README.Debian, ktry jest podobny do
tego poniej:

<p><example>
gentoo for Debian
-----------------

&lt;possible notes regarding this package - if none, delete this file&gt;

 -- Josip Rodin &lt;joy-mg@debian.org&gt;, Wed, 11 Nov 1998 21:02:14 +0100
</example>

<p>Poniewa nie musimy niczego umieszcza w tym pliku, to moemy go skasowa.

<sect id="conffiles">Plik `conffiles.ex'

<p>Jedn z najbardziej irytujcych rzeczy zwizanych z oprogramowaniem jest
to, e po powiceniu duej iloci czasu i wysiku na dostosowaniu programu,
jego aktualizacja wszystko "zadeptuje". Debian rozwiza ten problem przez
"znakowanie" plikw konfiguracyjnych. Zatem, jeli uaktualniasz program do
nowszej wersji, to zostaniesz zapytany o to czy chcesz zachowa swoj star
konfiguracj, czy nie.

<p>Aby to uzyska, musisz wprowadzi pen ciek do kadego pliku
konfiguracyjnego (kada cieka w osobnej linii) do pliku nazwanego
<tt/conffiles/. Zwykle pliki te s umieszczone w katalogu /etc.
Program gentoo ma jeden taki plik, /etc/gentoorc, zatem podamy ciek do
niego w pliku <tt/conffiles/.

<p>Jeli Twj program uywa plikw konfiguracyjnych, ale sam zmienia ich
zawarto, to najlepiej bdzie nie umieszcza ich w pliku <tt/conffiles/,
poniewa program dpkg bdzie za kadym razem prosi uytkownikw o
weryfikacj zmian.

<p>Jeli program, ktry pakujesz, wymaga do dziaania od kadego uytkownika
modyfikacji pliku konfiguracyjnego, to rwnie powiniene zastanowi si nad
rezygnacj z umieszczania go w pliku  <tt/conffiles/.

<p>Przykadowe pliki konfiguracyjne moesz znale w skryptach opiekuna
pakietu. Wicej szczegw na ich temat zamieszczono w sekcji
<ref id="maintscripts">.

<p>Jeli Twj program nie posiada plikw konfiguracyjnych, to moesz bez obaw
wykasowa plik <tt/conffiles/ z katalogu debian/.

<sect id="crond">Plik `cron.d.ex'

<p>Jeli Twj pakiet do prawidowego dziaania wymaga regularnie wykonywanych
zada, to moesz do tego celu wykorzysta wanie plik <tt/cron.d/.

<p>Zwr uwag, i to nie obejmuje zagadnie zwizanych z "obracaniem" plikw
dziennika. Wicej informacji na ten temat znajdziesz na stronach podrcznika
<manref name="dh_installlogrotate" section="1"> i <manref name="logrotate"
section="8">.

<p>Jeli nie potrzebujesz tego pliku, to usu go.

<sect id="dirs">Plik `dirs'

<p>Plik ten okrela katalogi, ktre s potrzebne, ale ktrych normalna
procedura instalacyjna (make install) nie tworzy.

Domylnie, plik ten wyglda nastpujco:

<p><example>
usr/bin
usr/sbin
</example>

<p>Zwr uwag, i przed nazwami katalogw nie wystpuj znaki ukonikw
(`/'). Normalnie zmienilibymy j w nastpujcy sposb:

<p><example>
usr/bin
usr/man/man1
</example>

<p>ale poniewa katalogi te s tworzone przez plik Makefile, to nie
potrzebujemy pliku `dirs' i moemy go usun.

<sect id="docs">Plik `docs'

<p>Ten plik okrela nazwy plikw z dokumentacj, ktr program dh_installdocs
zainstaluje dla nas w tymczasowym katalogu.

<p>Domylnie, obejmuje to take istniejce ju w katalogu gwnym ze rdami
programu takie pliki, jak "BUGS", "README*", "TODO", itd.

<p>Dla programu gentoo doczyem rwnie inne pliki:

<p><example>
BUGS
CONFIG-CHANGES
CREDITS
ONEWS
README
README.gtkrc
TODO
</example>

<p>Zamiast podawa list plikw moemy rwnie uy ich nazw jako argumentw
wejciowych dla programu <tt/dh_installdocs/ wywoywanego w pliku <tt/rules/:

<p><example>
        dh_installdocs BUGS CONFIG-CHANGES CREDITS ONEWS README \
                       README.gtkrc TODO
</example>

<p>Moe si tak zdarzy, e bdziesz mie adnego z tych plikw w rdach
Twojego pakietu. W takim przypadku moesz bezpiecznie usun ten plik.
Nie usuwaj jedynie wywoania programu <tt/dh_installdocs/ z pliku <tt/rules/,
poniewa jest on uywany rwnie do instalacji pliku <tt/copyright/ i kilku
innych rzeczy.

<sect id="emacsen">Plik `emacsen-*.ex'

<p>Jeli Twj pakiet zawiera pliki Emacsa, ktre mog by skompilowane do
kodu bajtowego w czasie instalacji, to moesz uy tych plikw wanie w tym
celu.

<p>Pliki te s instalowane w katalogu tymczasowym przez program
<manref name="dh_installemacsen" section="1">, zatem jeli chcesz go wywoa,
to nie zapomnij odkomentowa odpowiedniej linii w pliku <tt/rules/.

<p>Jeli za nie potrzebujesz tych plikw, to moesz je usun.

<sect id="initd">Plik `init.d.ex'

<p>Jeli Twj pakiet jest demonem, ktry musi by uruchamiany w czasie startu
systemu, to znaczy, e nie posuchae moich zalece we wstpie do tego
podrcznika, nieprawda? :-)

<p>Plik ten jest prostym szablonem skryptu umieszczanego w katalogu
<file>/etc/init.d/</file>, zatem bdziesz musia niele go przerobi.
Zostanie on zainstalowany w katalogu tymczasowym przez program
<manref name="dh_installinit" section="1">.

<p>Jeli nie potrzebujesz tego pliku, to usu go.

<sect id="manpage">Pliki `manpage.1.ex', `manpage.sgml.ex'

<p>Twj program/programy powinien/powinny mie stron podrcznika systemowego.
Jeli jeszcze jej nie ma, to moesz uy tych plik jako szablonw.

<p>Strony podrcznika s zwykle napisane w formacie <manref name="nroff"
section="1">. W formacie tym napisano wanie przykadowy plik
<tt/manpage.1.ex/. Zobacz stron podrcznika programu <manref name="man"
section="7">, aby dowiedzie si wicej na temat tworzenia stron podrcznika.

<p>Jeli zamiast formatu nroff wolisz pisa dokumenty w formacie SGML,
to moesz wykorzysta szablon <tt/manpage.sgml.ex/. Bdziesz te musia:

<list>
<item>zainstalowa pakiet <package/docbook-to-man/,
<item>dopisa <tt/docbook-to-man/ do linii <tt/Build-Depends/ w pliku
      <tt/control/,
<item>usun znak komentarza przed wywoaniem programu docbook-to-man
      w regule `build' w pliku <tt/rules/.
</list>

<p>Pamitaj o zmianie nazwy pliku na co takiego jak <tt/gentoo.sgml/!

<p>Nazwa pliku ze stron podrcznika systemowego powinna zawiera nazw
programu, ktry opisuje, zatem zmie j z "manpage" na "gentoo". Nazwa tego
pliku zawiera take przyrostek ".1", ktry mwi, e jest to strona komendy
uytkownika. Upewnij si, do ktrej sekcji powinna nalee strona Twojego
pakietu. Poniej zamieszczono list wyjaniajc przeznaczenie kadej sekcji:

<p><example>
Sekcja  |          Opis           |          Uwagi
   1     Polecenia uytkownika     Wykonywalne komendy lub skrypty.
   2     Wywoania systemowe       Funkcje dostarczane przez jdro systemu.
   3     Wywoania biblioteczne    Funkcje z bibliotek systemowych.
   4     Pliki specjalne           Zwykle umieszczone w katalogu /dev.
   5     Formaty plikw            Na przykad format pliku /etc/passwd.
   6     Gry                       Lub inne rozrywkowe programy.
   7     Pakiety z makrami         Takie jak makra programu man.
   8     Administracja systemem    Programy zwykle uruchamiane tylko przez
                                   administratora systemu.
   9     Procedury jdra           Niestandardowe wywoania i procedury
                                   wewntrzne.
</example>

<p>Zatem strona programu gentoo powinna si nazywa <tt/gentoo.1/.
Dla programw przeznaczonych dla systemu X11 moesz doda "x" do numeru
sekcji, na przykad <tt/gentoo.1x/. Poniewa w oryginalnych rdach nie byo
strony podrcznika `gentoo.1', to napisaem j sam, uywajc informacji
znalezionych w przykadach i dokumentacji doczonej do rde.

<sect id="menu">Plik `menu.ex'
 
<p>Uytkownicy systemu X Window zwykle posuguj si menaderami okien,
umoliwiajcymi uruchamianie programw poprzez rozwijalne menu, ktre mona
dostosowywa do wasnych potrzeb. Jeli zainstalowali oni pakiet
<package/menu/, to zostanie dla nich stworzony zestaw menu sucy do
uruchamiania programw w systemie.

<p>Poniej pokazano plik <tt/menu.ex/, domylnie utworzony przez program
dh_make:

<p><example>
?package(gentoo):needs=X11|text|vc|wm section=Apps/see-menu-manual\
  title="gentoo" command="/usr/bin/gentoo"
</example>

<p>Pierwszym polem po znaku dwukropka jest pole "needs", ktre okrela
jakiego rodzaju interfejsu wymaga program. Zmie je na jedn z wymienionych
moliwoci, na przykad "text" lub "X11".

<p>Nastpnym polem jest "section", ktre mwi w jakim menu i podmenu powinien
znale si wpis z programem gentoo. Aktualn list sekcji mona znale na
stronie <file>/usr/share/doc/debian-policy/menu-policy.html/ch2.html#s2.1</file>

<p>Trzecie pole "title" to nazwa programu. Jeli chcesz, to moesz rozpocz
je od wielkiej litery. Powinno one by krtkie.

<p>Wreszcie pole "command" to nazwa komendy, ktra uruchamia program.

<p>Po zmianach wpis do menu wyglda nastpujco:

<p><example>
?package(gentoo): needs=X11 section=Apps/Tools title="Gentoo" command="gentoo"
</example>

<p>Moesz rwnie doda inne pola, na przykad "longtitle", "icon",
"hints", itd. Wicej informacji moesz znale na stronach podrcznika
<manref name="menufile" section="5">, <manref name="update-menus"
section="1"> i w katalogu /usr/share/doc/debian-policy/menu-policy.html/.

<sect id="watch">Plik `watch.ex'

<p>Moesz uy tego pliku jako dodatek do programw <manref name="uscan"
section="1"> i <manref name="uupdate" section="1"> zawartych w pakiecie
<package/devscripts/, aby obserwowa stron, z ktrej pobrae oryginalne
rda.

<p>Poniej pokazano to, co umieciem w tym pliku:

<p><example>
# watch control file for uscan
# Site              Directory    Pattern                 Version    Script
ftp.obsession.se    /gentoo      gentoo-(.*)\.tar\.gz    debian     uupdate
</example>

<p>Wskazwka: pocz si z Internetem i prbuj uruchomi program "uscan"
w katalogu, w ktrym stworzye plik `watch'. Przeczytaj rwnie strony
podrcznikw! :)

<sect id="doc-base">Plik `ex.package.doc-base'

<p>Jeli Twj pakiet ma dokumentacj w postaci innej ni strony podrcznika
i dokumentacja przegldana za pomoc programu "info", to powiniene uy
pliku `<package/doc-base/', aby j zarejestrowa. Uytkownik bdzie mg j
znale, na przykad za pomoc programu <manref name="dhelp" section="1">,
<manref name="dwww" section="1"> lub <manref name="doccentral" section="1">.

<p>Na og obejmuje to pliki HTML, PS i PDF umieszczone w katalogu
<file>/usr/share/doc/nazwa_pakietu/</file>.

<p>Plik <tt>gentoo.doc-base</tt> dla programu gentoo wyglda nastpujco:

<p><example>
Document: gentoo
Title: Gentoo Manual
Author: Emil Brink
Abstract: This manual describes what Gentoo is, and how it can be used.
Section: Apps/Tools

Format: HTML
Index: /usr/share/doc/gentoo/html/index.html
Files: /usr/share/doc/gentoo/html/*.html
</example>

<p>Informacje na temat formatu tego pliku znajdziesz na stronie podrcznika
<manref name="install-docs" section="8"> oraz w podrczniku <package/doc-base/
(katalog <file>/usr/share/doc/doc-base/doc-base.html/</file>).

<sect id="maintscripts">Pliki `postinst.ex', `preinst.ex', `postrm.ex',
`prerm.ex'

<p>Pliki te s nazywane skryptami opiekuna. Umieszczone s one w obszarze
kontrolnym pakietu i uruchamiane przez program <prgn/dpkg/, gdy Twj pakiet
jest instalowany, uaktualniany do nowszej wersji lub usuwany.

<p>Na razie powiniene/powinna unika rcznych modyfikacji tych skryptw,
poniewa czsto s one skomplikowane. Wicej informacji znajdziesz
w podrczniku Polityki Debiana, w rozdziale 6. Zerknij take na przykadowe
pliki dostarczone przez program dh_make.

<chapt id="build">Budowanie pakietu

<p>Teraz ju powinnimy by gotowi do zbudowania pakietu.

<sect id="completebuild">Cakowita przebudowa

<p>Wejd do katalogu gwnego programu i wydaj w nim komend:

<p><example>
dpkg-buildpackage -rfakeroot
</example>

<p>Wykona ona wszystko za Ciebie, tzn.:

<list>
<item>wyczyci drzewo ze rdami programu (debian/rules clean),
      uywajc programu <prgn/fakeroot/,
<item>zbuduje pakiet rdowy (dpkg-source -b),
<item>zbuduje program (debian/rules build),
<item>zbuduje pakiet binarny (debian/rules binary), uywajc programu
      <prgn/fakeroot/,
<item>podpisze rdowy plik <tt/.dsc/, uywajc programu <prgn/gnupg/
<item>stworzy i podpisze umieszczany w archiwum Debiana plik <tt/.changes/,
      uywajc programw <prgn/dpkg-genchanges/ i <prgn/gnupg/.
</list>

<p>Bdziesz musia tylko dwukrotnie wprowadzi haso do Twojego prywatnego
klucza GPG.

<p>Po jej zakoczeniu zobaczysz nastpujce pliki w katalogu nadrzdnym
(<tt>~/debian/</tt>):

<p><list>
<item><em>gentoo_0.9.12.orig.tar.gz</em>

<p>To archiwum z oryginalnym kodem rdowym programu. Jego nazwa zostaa
zmieniona, aby zachowa standard Debiana. Zwr uwag, i plik ten zosta
stworzony przy uyciu opcji `-f' przez program <prgn/dh_make/, gdy na wstpie
go uruchomilimy.

<item><em>gentoo_0.9.12-1.dsc</em>

<p>To streszczenie zawartoci kodu rdowego. Plik ten jest generowany na
podstawie pliku `control' i uywany w czasie rozpakowywania rda przez
program <manref name="dpkg-source" section="1">. Jest on podpisany cyfrowo
przez PGP, aby inni ludzie mogli by pewni, e jest naprawd Twj.

<item><em>gentoo_0.9.12-1.diff.gz</em>

<p>Ten skompresowany plik zawiera wszystkie zmiany, ktrych dokonae
w oryginalnym kodzie rdowym. Zmiany te s zapisane w formacie
"unified diff". Plik jest utworzony i uywany przez program
<manref name="dpkg-source" section="1">. Ostrzeenie: jeli nie nazwae
oryginalnego archiwum ze rdami programu nazwa_programu_wersja.orig.tar.gz,
to program <prgn/dpkg-source/ nie wygeneruje poprawnego pliku .diff.gz!

<p>Gdyby kto jeszcze chcia ponownie utworzy Twj pakiet zaczynajc
procedur od pocztku, to moe atwo to zrobi uywajc tych trzech
powyszych plikw. Procedura postpowania w takich przypadkach jest wrcz
banalna: po prostu naley gdzie skopiowa te trzy pliki i wyda komend
<tt>dpkg-source -x gentoo_0.9.12-1.dsc</tt>.

<item><em>gentoo_0.9.12-1_i386.deb</em>

<p>To kompletny pakiet binarny. Moesz uy programu <prgn/dpkg/, aby
zainstalowa go lub usun w taki sam sposb, jak kady inny pakiet.

<item><em>gentoo_0.9.12-1_i386.changes</em>

<p>Plik ten opisuje wszystkie zmiany dokonane w aktualnej poprawce pakietu.
Uywaj go programy utrzymujce archiwa FTP Debiana do zainstalowania w nich
pakietw binarnych i rdowych. Jest on czciowo generowany z plikw
`changelog' i .dsc. Jest on podpisany cyfrowo przez PGP, aby inni ludzie
mogli by pewni, e jest naprawd Twj.

<p>W czasie, gdy bdziesz si zajmowa pakietem, zmieni si pewnie jego
dziaanie i dodane zostan nowe funkcjonalnoci. Ludzie pobierajcy Twj
pakiet mog w tym pliku szybko zobaczy, co si zmienio.
Programy zarzdzajce archiwum Debiana wyl rwnie zawarto tego pliku
na list dyskusyjn debian-devel-changes.
</list>

<p>Dugie acuchy liczb w plikach .dsc i .changes to sumy kontrolne MD5
wspomnianych plikw. Osoby pobierajce Twoje pliki mog sprawdzi je
uywajc programu <manref name="md5sum" section="1"> i jeli sumy nie bd
si zgadza, to bd wiedzie, e plik jest uszkodzony lub zosta przez kogo
celowo zmieniony.

<sect id="quickrebuild">Szybka przebudowa

<p>Gdy masz duy pakiet, to moesz nie chcie budowa go od nowa za kadym
razem, gdy zmienisz jaki szczeg w pliku <file>debian/rules</file>.
Dla celw testowych moesz stworzy pakiet .deb, ktry nie bdzie
odbudowywany z zewntrznych rde:

<p><example>
fakeroot debian/rules binary
</example>

<p>Gdy ju zakoczye szlifowanie Twojego pakietu, pamitaj o
przebudowaniu go zgodnie z powysz procedur. Moe Ci si nie uda umieci
go w archiwum Debiana, gdy prbujesz zamieci tam pliki .deb zbudowane w ten
sposb.

<chapt id="checkit">Sprawdzanie czy w pakiecie nie ma bdw 

<p>Uruchom program <manref name="lintian" section="1">, podajc jako argument
swj plik .changes. Program ten sprawdza czy w pakiecie nie wystpuj
najczstsze bdy. Uruchom go w nastpujcy sposb:

<p><example>
lintian -i gentoo_0.9.12-1_i386.changes
</example>

<p>Oczywicie zastp nazw pliku .changes nazw pliku wygenerowanego dla
Twojego pakietu. Jeli pojawi si informacje o bdach (linie rozpoczynajce
si od "E:"), to przeczytaj ich objanienie (linie rozpoczynajce si od
"N:"), popraw je i ponownie zbuduj pakiet w taki sposb, jak to zostao
opisane w sekcji <ref id="completebuild">. Linie, ktre zaczynaj si od
"W:" to tylko ostrzeenia. Oczywicie powiniene albo co poprawi, eby ju
nie wystpoway,  albo upewni si, e nie s wane (i w takim przypadku
wymusi na Lintianie ich ignorowanie; wiecej szczegw znajdziesz
w dokumentacji).

<p>Zwr uwag, i moesz w jednym kroku zbudowa pakiet za pomoc programu
<prgn/dpkg-buildpackage/ i uruchomi program <prgn/lintian/ korzystajc
z narzdzia zwanego <manref name="debuild" section="1">.

<p>Zajrzyj do pakietu uywajc takiego menadera plikw jak <manref name="mc"
section="1"> lub rozpakuj go w jakim tymczasowym miejscu przy pomocy
programu <manref name="dpkg-deb" section="1">. Sprawd, czy zarwno pakiet
binarny jak i rdowy nie zawiera niepotrzebnych plikw. Czsto co nie
zostaje wyczyszczone tak, jak powinno; zastosuj wtedy Twj plik `rules',
aby to poprawi. Porada: komenda `zgrep ^+++ ../gentoo_0.9.12-1.diff.gz`
poda Ci list Twoich zmian/dodatkw w plikach rdowych, a polecenie
`dpkg-deb -c gentoo_0.9.12-1_i386.deb` - list plikw w pakiecie binarnym.

<p>Zainstaluj pakiet, eby samemu go przetestowa, na przykad wydajc
komend <manref name="debi" section="1"> jako administrator systemu.
Sprbuj go take zainstalowa i uruchomi na maszynach innych ni Twoja
i obserwuj uwanie czy w czasie instalacji i uruchamiania programu nie
wystpiy jakie bdy lub ostrzeenia.

<chapt id="upload">Umieszczanie pakietu w archiwum

<p>Gdy ju gruntownie przetestowae/przetestowaa swj nowy pakiet,
jeste gotowy/gotowa aby rozpocz proces przyjcia do projektu jako nowego
opiekuna pakietw. Jest on dokadnie opisany na stronie
<url id="http://www.debian.org/devel/join/newmaint">.

<p>Gdy ju zostae oficjalnym rozwijajcym Debiana, to musisz umieci swj
pakiet w archiwum Debiana. Moesz zrobi to rcznie, ale atwiej jest uy
specjalnie do tego celu stworzonych narzdzi, ktre zautomatyzuj cay
proces. Nale do niech takie programy, jak <manref name="dupload"
section="1"> i <manref name="dput" section="1">. Opiszemy tutaj w jaki
sposb posugiwa si programem <prgn/dupload/.

<p>Pierwsza rzecz, ktr powinnimy zrobi jest ustawienie jego pliku
konfiguracyjnego. Moesz wyedytowa zarwno przeznaczony dla caego systemu
plik <file>/etc/dupload.conf</file>, jak i swj wasny plik
<file>~/.dupload.conf</file>, ktry nadpisuje te rzeczy, ktre chcesz
zmieni. Umie w nim co takiego jak poniej:

<p><example>
package config;
$default_host = "ftp-master";

$cfg{"ftp-master"}{"login"} = "twoja_nazwa_uytkownika";

$cfg{"non-us"}{"login"} = "twoja_nazwa_uytkownika";

1;
</example>

<p>Oczywicie powiniene/powinna zmieni moje osobiste ustawienia na swoje.
Przeczytaj te stron podrcznika <manref name="dupload.conf" section="5">,
aby zrozumie co oznacza kada z uytych opcji.

<p>Uwagi wymaga zmienna $default_host -- okrela ona, ktra z kolejek
sucych do umieszczania pakietw jest uywana domylnie. Gwn kolejka
jest "ftp-master", ale moliwe jest, e bdziesz chcia uy innej,
na przykad szybszej. Wicej informacji na temat tych kolejek znajdziesz
w dokumencie Developers' Reference, w sekcji "Uploading a package",
ktra znajduje si na stronie <file>/usr/share/doc/developers-reference/developers-reference.html/ch-upload.en.html#s-uploading</file>.

<p>Nastpnie pocz si z Internetem i wydaj komend:

<p><example>
dupload gentoo_0.9.12-1_i386.changes
</example>

<p>Program <prgn/dupload/ sprawdzi czy zgadzaj si sumy kontrolne MD5 plikw
z sumami zapisanymi w pliku .changes. Jeli sumy kontrolne pasuj do siebie,
to pakiet moe by umieszczony w archiwum. Jeli sumy si nie zgadzaj,
to <prgn/dupload/ ostrzee Ci o tym fakcie, eby ponownie
zbudowa/zbudowaa pakiet zgodnie z procedur opisan w sekcji
<ref id="completebuild">.

<p>Jeli umieszczasz swj pakiet w kolejce "ftp-master", to program
<prgn/dupload/ poprosi Ci o Twoje haso na maszynach Debiana i dopiero
wtedy umieci Twj pakiet.

<chapt id="update">Aktualizacja pakietu

<sect id="newrevision">Nowa poprawka Debiana

<p>Powiedzmy, e zosta zgoszony raport nr #54321 o bdzie w Twoim pakiecie
i opisuje problem, ktry moesz rozwiza. Aby stworzy now poprawk pakietu
Debiana musisz wykona nastpujce czynnoci:

<list>
<item>Oczywicie najpierw popraw problem w rdach pakietu.

<item>Dodaj now poprawk na pocztku pliku `changelog', na przykad za
pomoc komendy `dch -i` lub dokadniej
`dch -v &lt;wersja&gt;-&lt;poprawka&gt;` i wtedy za pomoc ulubionego
edytora tekstu wstaw komentarze.

<p>Porada: w jaki sposb najatwiej pobra dat w wymaganym formacie?
Uyj komendy `822-date` lub `date -R`.

<p>Docz krtki opis bdu i jego rozwizania do pliku `changelog',
oraz napis: "Closes: #54321". W ten sposb raport o bdzie zostanie
automatycznie zamknity przez oprogramowanie obsugujce archiwum w momencie,
gdy pakiet zostanie przez nie zaakceptowany.

<item>Powtrz to, co zrobie w sekcjach <ref id="completebuild">,
<ref id="checkit"> i <ref id="upload">. Jedyn rnic teraz bdzie nie
wczenie oryginalnego archiwum ze rdem programu, gdy znajduje si ono
ju w archiwum Debiana i nie zostao zmienione.
</list>

<sect id="newupstream">Nowe wydanie programu

<p>Rozwamy teraz troch inn, bardziej skomplikowan sytuacj - zostaa
wydana nowa, zewntrzna wersja programu i oczywicie chcemy j zapakowa.
Musimy wykona nastpujce czynnoci:

<list>
<item>Pobierz archiwum z nowymi rdami (na przykad nazwane
`gentoo-0.9.13.tar.gz') i umie je w katalogu nadrzdnym do katalogu
ze starym drzewem rde (dla przykadu ~/debian/).

<item>Wejd do katalogu ze starymi rdami i wydaj komend:

<p><example>
uupdate -u gentoo-0.9.13.tar.gz
</example>

<p>Oczywicie musisz zastpi nazw pliku nazw archiwum ze rdami Twojego
programu. Program <manref name="uupdate" section="1"> odpowiednio zmieni
nazw tego archiwum, sprbuje naoy wszystkie zmiany z Twojego poprzedniego
pliku .diff.gz. i uaktualni nowy plik debian/changelog.

<item>Zmie katalog na `../gentoo-0.9.13', czyli drzewo z nowym rdem
pakietu i powtrz to, co zrobie w sekcjach <ref id="completebuild">,
<ref id="checkit"> i <ref id="upload">.
</list>

<p>Zauwa, e jeli ustawie plik `debian/watch' tak, jak to opisano
w sekcji <ref id="watch">, to moesz uruchomi program <manref name="uscan"
section="1">, aby automagicznie odszukiwa poprawione rda, pobiera je
i uruchamia program <prgn/uupdate/.

<sect id="upgrading">Weryfikowanie uaktualnienia pakietu do nowszej wersji

<p>Gdy bdziesz budowa now wersj pakietu, powiniene wykona nastpujc
procedur, eby upewni si, e aktualizacja pakietu do nowej wersji
przebiega bezbdnie:

<p><list>
<item>uaktualnij pakiet z poprzedniej wersji,
<item>powr ponownie do poprzedniej wersji i nastpnie usu j,
<item>zainstaluj pakiet jako nowy pakiet,
<item>odinstaluj go i nastpnie zainstaluj ponownie,
<item>wyczy (purge) pakiet.
</list>

<p>Miej wiadomo, e jeli Twj pakiet by poprzednio wydany w Debianie,
to ludzie czsto bd go uaktualnia z wersji, ktra bya w ostatnim wydaniu
Debiana. Pamitaj take, eby przetestowa uaktualnianie do nowszej wersji
z tamtej wersji.

<chapt id="helpme">Gdzie prosi o pomoc

<p>Zanim zdecydujesz si zada pytanie w jakim publicznym miejscu,
prosz najpierw zajrze do odpowiedniego podrcznika. Dokumentacja do
wszystkich programw wymienionych w tym dokumencie znajduje si w katalogach
<file>/usr/share/doc/dpkg</file>, <file>/usr/share/doc/debian</file>,
<file>/usr/share/doc/pakiet/*</file> oraz na stronach podrcznika man/info.

<p>Jeli masz pytanie na temat pakowania, na ktre nie znalaze odpowiedzi
w powyszej dokumentacji, to powiniene je zada na licie Mentorw Debiana,
ktra dostpna jest pod adresem <email/debian-mentors@lists.debian.org/.
Bardziej dowiadczeni rozwijajcy Debiana z chci Ci pomog, ale przed
zadaniem pytania powiniene co najmniej przeczyta wymienion dokumentacj!

<p>Wicej informacji na temat tej listy dyskusyjnej znajdziesz na stronie
<url id="http://lists.debian.org/debian-mentors/">.

<p>Gdy odbierzesz raport o bdzie (tak prawdziwy raport o bdzie!),
to znak, e czas zaznajomi si z <url name="Systemem ledzenia bdw
Debiana" id="http://www.debian.org/Bugs/"> i przeczyta znajdujc si
tam dokumentacj, aby mc sprawnie radzi sobie z takimi raportami.
Polecam gwnie przeczytanie rozdziau "Handling Bugs" z dokumentu
Developers' Reference. Rozdzia ten jest dostpny na stronie
<file>/usr/share/doc/developers-reference/developers-reference.html/ch-bug-handling.en.html</file>

<p>Jeli wci masz pytania, to zapytaj na licie Rozwijajcych Debiana,
ktra jest dostpna pod adresem <email/debian-devel@lists.debian.org/.
Wicej informacji na temat tej listy dyskusyjnej znajdziesz na stronie
<url id="http://lists.debian.org/debian-devel/">.

<p>Nawet, gdy wszystko dziaa dobrze, to czas, eby zacz si modli.
Dlaczego? Poniewa ju za kilka godzin (lub dni) uytkownicy z caego wiata
zaczn uywa Twojego pakietu i jeli popenie jaki krytyczny bd,
to zasypie Ci listami wielu rozgniewanych uytkownikw Debiana...
To oczywicie jest art. :-)

<p>Zrelaksuj si i bd gotowy na raporty o bdach, poniewa jest duo
wicej pracy do zrobienia zanim Twj pakiet bdzie w zgodzie z Polityk
Debiana (powtarzam: przeczytaj <em>prawdziw dokumentacj</em>,
aby dowiedzie si wicej szczegw). Powodzenia!

</book>

</debiandoc>