=head1 NAZWA

=encoding utf8

stunnel - uniwersalny tunel protokołu TLS


=head1 SKŁADNIA

=over 4

=item B<Unix:>

B<stunnel> [S<PLIK>] | S<-fd N> | S<-help> | S<-version> | S<-sockets> | S<-options>

=item B<WIN32:>

B<stunnel> [ [ S<-install> | S<-uninstall> | S<-start> | S<-stop> |
    S<-reload> | S<-reopen> | S<-exit> ] [S<-quiet>] [S<PLIK>] ] |
    S<-help> | S<-version> | S<-sockets> | S<-options>

=back


=head1 OPIS

Program B<stunnel> został zaprojektowany do opakowywania w protokół I<TLS>
połączeń pomiędzy zdalnymi klientami a lokalnymi lub zdalnymi serwerami.
Przez serwer lokalny rozumiana jest aplikacja przeznaczona do uruchamiania
przy pomocy I<inetd>.
Stunnel pozwala na proste zestawienie komunikacji serwerów nie posiadających
funkcjonalności I<TLS> poprzez bezpieczne kanały I<TLS>.

B<stunnel> pozwala dodać funkcjonalność I<TLS> do powszechnie stosowanych
demonów I<inetd>, np. I<pop3> lub I<imap>, do samodzielnych demonów,
np. I<nntp>, I<smtp> lub I<http>, a nawet tunelować ppp poprzez gniazda sieciowe
bez zmian w kodzie źródłowym.


=head1 OPCJE

=over 4

=item B<PLIK>

użyj podanego pliku konfiguracyjnego

=item B<-fd N> (tylko Unix)

wczytaj konfigurację z podanego deskryptora pliku

=item B<-help>

drukuj listę wspieranych opcji

=item B<-version>

drukuj wersję programu i domyślne wartości parametrów

=item B<-sockets>

drukuj domyślne opcje gniazd

=item B<-options>

drukuj wspierane opcje TLS

=item B<-install> (tylko Windows NT lub nowszy)

instaluj serwis NT

=item B<-uninstall> (tylko Windows NT lub nowszy)

odinstaluj serwis NT

=item B<-start> (tylko Windows NT lub nowszy)

uruchom serwis NT

=item B<-stop> (tylko Windows NT lub nowszy)

zatrzymaj serwis NT

=item B<-reload> (tylko Windows NT lub nowszy)

przeładuj plik konfiguracyjny uruchomionego serwisu NT

=item B<-reopen> (tylko Windows NT lub nowszy)

otwórz ponownie log uruchomionego serwisu NT

=item B<-exit> (tylko Win32)

zatrzymaj uruchomiony program

=item B<-quiet> (tylko Win32)

nie wyświetlaj okienek z komunikatami

=back


=head1 PLIK KONFIGURACYJNY

Linia w pliku konfiguracyjnym może być:

=over 4

=item *

pusta (ignorowana)

=item *

komentarzem rozpoczynającym się znakiem ';' (ignorowana)

=item *

parą 'nazwa_opcji = wartość_opcji'

=item *

tekstem '[nazwa_usługi]' wskazującym początek definicji usługi

=back

Parametr adres może być:

=over 4

=item *

numerem portu

=item *

oddzieloną średnikiem parą adresu (IPv4, IPv6, lub nazwą domenową) i numeru portu

=item *

ścieżką do gniazda Unix (tylko Unix)

=back

=head2 OPCJE GLOBALNE

=over 4

=item B<chroot> = KATALOG (tylko Unix)

katalog roboczego korzenia systemu plików

Opcja określa katalog, w którym uwięziony zostanie proces programu
B<stunnel> tuż po jego inicjalizacji, a przed rozpoczęciem odbierania
połączeń.  Ścieżki podane w opcjach I<CApath>, I<CRLpath>, I<pid>
oraz I<exec> muszą być umieszczone wewnątrz katalogu podanego w opcji
I<chroot> i określone względem tego katalogu.

Niektóre funkcje systemu operacyjnego mogą wymagać dodatkowych plików umieszczonych w katalogu podanego w parametrze chroot:

=over 4

=item *

opóźnione rozwinięcie adresów DNS typowo wymaga /etc/nsswitch.conf i /etc/resolv.conf

=item *

lokalizacja strefy czasowej w logach wymaga pliku /etc/timezone

=item *

niektóre inne pliki mogą potrzebować plików urządzeń, np. /dev/zero lub /dev/null

=back

=item B<compression> = deflate | zlib

wybór algorytmu kompresji przesyłanych danych

domyślnie: bez kompresji

Algorytm deflate jest standardową metodą kompresji zgodnie z RFC 1951.

=item B<debug> = [PODSYSTEM].POZIOM

szczegółowość logowania

Poziom logowania można określić przy pomocy jednej z nazw lub liczb:
emerg (0), alert (1), crit (2), err (3), warning (4), notice (5),
info (6) lub debug (7).
Zapisywane są komunikaty o poziomie niższym (numerycznie) lub równym podanemu.
Domyślnym poziomem jest notice (5).

Jakkolwiek użycie I<debug = debug> lub I<debug = 7> zapewnia najbardziej
szczegółowe logi, ich zawartość jest użyteczna jedynie dla programistów
zajmujących się stunnelem.  Użyj tego poziomu logowania jedynie jeśli jesteś
programistką/programistą stunnela, albo przygotowujesz szczegółowe informacje
celem przesłania do wsparcia technicznego.  W przeciwnym wypadku próba analizy
zawartości logów B<będzie> jedynie źródłem dodatkowego zamieszania.

O ile nie wyspecyfikowano podsystemu użyty będzie domyślny: daemon.
Podsystemy nie są wspierane przez platformę Win32.

Wielkość liter jest ignorowana zarówno dla poziomu jak podsystemu.

=item B<EGD> = ŚCIEŻKA_DO_EGD (tylko Unix)

ścieżka do gniazda programu Entropy Gathering Daemon

Opcja pozwala określić ścieżkę do gniazda programu Entropy Gathering Daemon
używanego do zainicjalizowania generatora ciągów pseudolosowych biblioteki
B<OpenSSL>.

=item B<engine> = auto | IDENTYFIKATOR_URZĄDZENIA

wybór silnika kryptograficznego

domyślnie: bez wykorzystania silników kryptograficznych

Sekcja PRZYKŁADY zawiera przykładowe konfiguracje wykorzystujące
silniki kryptograficzne.

=item B<engineCtrl> = KOMENDA[:PARAMETR]

konfiguracja silnika kryptograficznego

=item B<engineDefault> = LISTA_ZADAŃ

lista zadań OpenSSL oddelegowanych do bieżącego silnika

Parametrem jest lista oddzielonych przecinkami zadań OpenSSL, które mają
zostać oddelegowane do bieżącego silnika kryptograficznego.

W zależności od konkretnego silnika dostępne mogą być następujące zadania:
ALL, RSA, DSA, ECDH, ECDSA, DH, RAND, CIPHERS, DIGESTS, PKEY, PKEY_CRYPTO,
PKEY_ASN1.

=item B<fips> = yes | no

tryb FIPS 140-2

Opcja pozwala wyłączyć wejście w tryb FIPS, jeśli B<stunnel> został
skompilowany ze wsparciem dla FIPS 140-2.

domyślnie: no (od wersji 5.00)

=item B<foreground> = yes | quiet | no (tylko Unix)

tryb pierwszoplanowy

Użycie tej opcji powoduje, że B<stunnel> nie przechodzi w tło.

Parametr I<yes> powoduje dodatkowo, że komunikaty diagnostyczne logowane są na
standardowy strumień błędów (stderr) oprócz wyjść zdefiniowanych przy pomocy
opcji I<syslog> i I<output>.

=item B<iconActive> = PLIK_Z_IKONKĄ (tylko GUI)

ikonka wyświetlana przy obecności aktywnych połączeń do usługi

W systemie Windows ikonka to plik .ico zawierający obrazek 16x16 pikseli.

=item B<iconError> = PLIK_Z_IKONKĄ (tylko GUI)

ikonka wyświetlana, jeżeli nie został załadowany poprawny plik konfiguracyjny

W systemie Windows ikonka to plik .ico zawierający obrazek 16x16 pikseli.

=item B<iconIdle> = PLIK_Z_IKONKĄ (tylko GUI)

ikonka wyświetlana przy braku aktywnych połączeń do usługi

W systemie Windows ikonka to plik .ico zawierający obrazek 16x16 pikseli.

=item B<log> = append | overwrite

obsługa logów

Ta opcja pozwala określić, czy nowe logi w pliku (określonym w opcji I<output>) będą dodawane czy nadpisywane.

domyślnie: append

=item B<output> = PLIK

plik, do którego dopisane zostaną logi

Użycie tej opcji powoduje dopisanie logów do podanego pliku.

Do kierowania komunikatów na standardowe wyjście (na przykład po to, żeby
zalogować je programem splogger z pakietu daemontools) można podać jako
parametr urządzenie /dev/stdout.

=item B<pid> = PLIK (tylko Unix)

położenie pliku z numerem procesu

Jeżeli argument jest pusty, plik nie zostanie stworzony.

Jeżeli zdefiniowano katalog I<chroot>, to ścieżka do I<pid> jest określona
względem tego katalogu.

=item B<provider> = PROVIDER_ID

Określa identyfikator dostawcy (provider), który ma być używany.
PROVIDER_ID to unikalny identyfikator wskazujący na konkretnego dostawcę usług
kryptograficznych.

Opcja ta wymaga biblioteki OpenSSL w wersji 3.0 lub nowszej.

=item B<providerParameter> = PROVIDER_ID:PARAMETER=VALUE

Ustawia określony parametr dla wskazanego dostawcy.
PROVIDER_ID identyfikuje dostawcę, PARAMETER to nazwa parametru, a VALUE to jego
wartość. Ta opcja pozwala na dostosowanie konfiguracji wybranego dostawcy usług
kryptograficznych.

Opcja ta wymaga biblioteki OpenSSL w wersji 3.5 lub nowszej.

=item B<RNDbytes> = LICZBA_BAJTÓW

liczba bajtów do zainicjowania generatora pseudolosowego

=item B<RNDfile> = PLIK

ścieżka do pliku zawierającego losowe dane

Biblioteka B<OpenSSL> użyje danych z tego pliku do zainicjowania
generatora pseudolosowego.

=item B<RNDoverwrite> = yes | no

nadpisz plik nowymi wartościami pseudolosowymi

domyślnie: yes (nadpisz)

=item B<service> = SERWIS (tylko Unix)

nazwa usługi

Podana nazwa usługi będzie używana jako nazwa usługi dla inicjalizacji sysloga,
oraz dla biblioteki TCP Wrapper w trybie I<inetd>.  Chociaż technicznie można
użyć tej opcji w trybie w sekcji usług, to jest ona użyteczna jedynie w opcjach
globalnych.

domyślnie: stunnel

=item B<setEnv> = VAR_NAME=VALUE

Zmienia lub dodaje zmienną środowiskową dla procesów potomnych.
Jeśli VAR_NAME już istnieje, jej wartość zostanie zaktualizowana; w przeciwnym
razie zostanie utworzona nowa zmienna. Modyfikacja dotyczy tylko uruchamianych
procesów potomnych i nie wpływa na bieżące środowisko.

=item B<syslog> = yes | no (tylko Unix)

włącz logowanie poprzez mechanizm syslog

domyślnie: yes (włącz)

=item B<taskbar> = yes | no (tylko WIN32)

włącz ikonkę w prawym dolnym rogu ekranu

domyślnie: yes (włącz)

=back


=head2 OPCJE USŁUG

Każda sekcja konfiguracji usługi zaczyna się jej nazwą ujętą w nawias
kwadratowy.  Nazwa usługi używana jest do kontroli dostępu przez
bibliotekę libwrap (TCP wrappers) oraz pozwala rozróżnić poszczególne
usługi w logach.

Jeżeli B<stunnel> ma zostać użyty w trybie I<inetd>, gdzie za odebranie
połączenia odpowiada osobny program (zwykle I<inetd>, I<xinetd>
lub I<tcpserver>), należy przeczytać sekcję I<TRYB INETD> poniżej.

=over 4

=item B<accept> = [HOST:]PORT

nasłuchuje na połączenia na podanym adresie i porcie

Jeżeli nie został podany adres, B<stunnel> domyślnie nasłuchuje
na wszystkich adresach IPv4 lokalnych interfejsów.

Aby nasłuchiwać na wszystkich adresach IPv6 należy użyć:

    accept = :::port

=item B<CAengine> = IDENTYFIKATOR_CA_W_ENGINE

ładuje zaufane certyfikaty Centrum certyfikacji z silnika

Opcja pozwala określić położenie pliku zawierającego certyfikaty używane
przez opcję I<verifyChain> lub I<verifyPeer>.

Opcja może być użyta wielokrotnie w pojedynczej sekcji.

Aktualnie wspierane silniki: pkcs11, cng.

=item B<CApath> = KATALOG_CA

ładuje zaufane certyfikaty Centrum certyfikacji z katalogu

Opcja określa katalog, w którym B<stunnel> będzie szukał certyfikatów, jeżeli
użyta została opcja I<verifyChain> lub I<verifyPeer>.  Pliki z certyfikatami
muszą posiadać specjalne nazwy XXXXXXXX.0, gdzie XXXXXXXX jest skrótem
kryptograficznym reprezentacji DER nazwy podmiotu certyfikatu.

Ta opcja może być również użyta do dostarczenia certyfikatu root CA, który jest
niezbędny do prawidłowej weryfikacji OCSP stapling w trybie serwera.

Funkcja skrótu została zmieniona w B<OpenSSL 1.0.0>.
Należy wykonać c_rehash przy zmianie B<OpenSSL 0.x.x> na B<1.x.x>.

Jeżeli zdefiniowano katalog I<chroot>, to ścieżka do I<CApath> jest określona
względem tego katalogu.

=item B<CAfile> = PLIK_CA

ładuje zaufane certyfikaty Centrum certyfikacji z pliku

Opcja pozwala określić położenie pliku zawierającego certyfikaty używane
przez opcję I<verifyChain> lub I<verifyPeer>.

Ta opcja może być również użyta do dostarczenia certyfikatu root CA, który jest
niezbędny do prawidłowej weryfikacji OCSP stapling w trybie serwera.

=item B<CAstore> = URI_CA

ładuje zaufane certyfikaty Centrum certyfikacji z zasobu wskazanego przez URI

Opcja umożliwia załadowanie certyfikatów CA z zewnętrznego magazynu obsługiwanego
przez mechanizm I<OSSL_STORE>, takiego jak moduł PKCS#11 (np. token sprzętowy),
systemowy magazyn certyfikatów lub zasób sieciowy.

Opcja może być stosowana niezależnie od I<CAfile> i I<CAdir>, analogicznie służy
do walidacji łańcucha certyfikatów przy użyciu opcji I<verifyChain> lub
I<verifyPeer>, a także do weryfikacji OCSP stapling po stronie serwera.

Opcja ta wymaga biblioteki OpenSSL w wersji 3.0 lub nowszej.

=item B<cert> = PLIK_CERT | URI

plik z łańcuchem certyfikatów

Opcja określa położenie pliku zawierającego certyfikaty używane przez
program B<stunnel> do uwierzytelnienia się przed drugą stroną połączenia.
Plik powinien zawierać kompletny łańcuch certyfikatów począwszy od certyfikatu
klienta/serwera, a skończywszy na samopodpisanym certyfikacie głównego CA.
Obsługiwane są pliki w formacie PEM lub P12.

Certyfikat jest konieczny, aby używać programu w trybie serwera.
W trybie klienta certyfikat jest opcjonalny.

Opcja B<cert> może być podana wielokrotnie. Pierwszy napotkany certyfikat
zostanie użyty jako certyfikat serwera lub klienta, natomiast kolejne będą
traktowane jako elementy pośrednie łańcucha. Ta funkcjonalność wymaga biblioteki
OpenSSL w wersji 1.0.2 lub nowszej.

Jeżeli używany jest silnik kryptograficzny lub provider, to opcja B<cert>
pozwala wybrać identyfikator (PKCS#11 URI) używanego certyfikatu.

Uwaga: provider wymaga OpenSSL 3.0 lub nowszego

=item B<checkEmail> = EMAIL

adres email podmiotu przedstawionego certyfikatu

Pojedyncza sekcja może zawierać wiele wystąpień opcji B<checkEmail>.
Certyfikaty są akceptowane, jeżeli sekcja nie weryfikuje podmiotu certyfikatu,
albo adres email przedstawionego certyfikatu pasuje do jednego z adresów email
określonych przy pomocy B<checkEmail>.

Opcja ta wymaga biblioteki OpenSSL w wersji 1.0.2 lub nowszej.

=item B<checkHost> = NAZWA_SERWERA

nazwa serwera podmiotu przedstawionego certyfikatu

Pojedyncza sekcja może zawierać wiele wystąpień opcji B<checkHost>.
Certyfikaty są akceptowane, jeżeli sekcja nie weryfikuje podmiotu certyfikatu,
albo nazwa serwera przedstawionego certyfikatu pasuje do jednego nazw
określonych przy pomocy B<checkHost>.

Opcja ta wymaga biblioteki OpenSSL w wersji 1.0.2 lub nowszej.

=item B<checkIP> = IP

adres IP podmiotu przedstawionego certyfikatu

Pojedyncza sekcja może zawierać wiele wystąpień opcji B<checkIP>.  Certyfikaty
są akceptowane, jeżeli sekcja nie weryfikuje podmiotu certyfikatu, albo adres
IP przedstawionego certyfikatu pasuje do jednego z adresów IP określonych przy
pomocy B<checkIP>.

Opcja ta wymaga biblioteki OpenSSL w wersji 1.0.2 lub nowszej.

=item B<ciphers> = LISTA_SZYFRÓW

lista dozwolonych szyfrów dla protokołów SSLv2, SSLv3, TLSv1, TLSv1.1, TLSv1.2

Ta opcja nie wpływa na listę parametrów kryptograficznych dla protokołu TLSv1.3

Parametrem tej opcji jest lista szyfrów, które będą użyte przy
otwieraniu nowych połączeń TLS, np.:  DES-CBC3-SHA:IDEA-CBC-MD5

=item B<ciphersuites> = LISTA_PARAMETRÓW_KRYPTOGRAFICZNYCH

lista dozwolonych parametrów kryptograficznych dla protokołu TLSv1.3

Parametrem tej opcji są listy parametrów kryptograficznych w kolejności ich preferowania.

Począwszy od B<OpenSSL 3.0> opcja I<ciphersuites> ignoruje nieznane szyfry.

Opcja I<ciphersuites> jest dostępna począwszy od B<OpenSSL 1.1.1>.

domyślnie: TLS_CHACHA20_POLY1305_SHA256: TLS_AES_256_GCM_SHA384: TLS_AES_128_GCM_SHA256

=item B<client> = yes | no

tryb kliencki (zdalna usługa używa TLS)

domyślnie: no (tryb serwerowy)

=item B<config> = KOMENDA[:PARAMETR]

komenda konfiguracyjna B<OpenSSL>

Komenda konfiguracyjna B<OpenSSL> zostaje wykonana z podanym parametrem.
Pozwala to na wydawanie komend konfiguracyjnych B<OpenSSL> z pliku
konfiguracyjnego stunnela.  Dostępne komendy opisane są w podręczniku
I<SSL_CONF_cmd(3ssl)>.

Możliwe jest wyspecyfikowanie wielu opcji B<OpenSSL> przez wielokrotne użycie
komendy B<config>.

Zamiast wyłączać I<config = Curves:list_curves>
użyj opcji I<curves> w celu ustawienia krzywych eliptycznych.

Opcja ta wymaga biblioteki OpenSSL w wersji 1.0.2 lub nowszej.

=item B<connect> = [HOST:]PORT

połącz się ze zdalnym serwerem na podany port

Jeżeli nie został podany adres, B<stunnel> domyślnie łączy się
z lokalnym serwerem.

Komenda może być użyta wielokrotnie w pojedynczej sekcji
celem zapewnienia wysokiej niezawodności lub rozłożenia
ruchu pomiędzy wiele serwerów.

=item B<CRLpath> = KATALOG_CRL

katalog List Odwołanych Certyfikatów (CRL)

Opcja określa katalog, w którym B<stunnel> będzie szukał list CRL używanych
przez opcje I<verifyChain> i I<verifyPeer>.  Pliki z listami CRL muszą posiadać
specjalne nazwy XXXXXXXX.r0, gdzie XXXXXXXX jest skrótem listy CRL.

Funkcja skrótu została zmieniona B<OpenSSL 1.0.0>.
Należy wykonać c_rehash przy zmianie B<OpenSSL 0.x.x> na B<1.x.x>.

Jeżeli zdefiniowano katalog I<chroot>, to ścieżka do I<CRLpath> jest określona
względem tego katalogu.

=item B<CRLfile> = PLIK_CRL

plik List Odwołanych Certyfikatów (CRL)

Opcja pozwala określić położenie pliku zawierającego listy CRL używane
przez opcje I<verifyChain> i I<verifyPeer>.

=item B<curves> = lista

krzywe ECDH odddzielone ':'

Wersje OpenSSL starsze niż 1.1.1 pozwalają na użycie tylko jednej krzywej.

Listę dostępnych krzywych można uzyskać poleceniem:

    openssl ecparam -list_curves

domyślnie:

    X25519:P-256:X448:P-521:P-384 (począwszy od OpenSSL 1.1.1)

    prime256v1 (OpenSSL starszy niż 1.1.1)

=item B<logId> = TYP

typ identyfikatora połączenia klienta

Identyfikator ten pozwala rozróżnić wpisy w logu wygenerowane dla
poszczególnych połączeń.

Aktualnie wspierane typy:

=over 4

=item I<sequential>

Kolejny numer połączenia jest unikalny jedynie w obrębie pojedynczej instancji
programu B<stunnel>, ale bardzo krótki.  Jest on szczególnie użyteczny przy
ręcznej analizie logów.

=item I<unique>

Ten rodzaj identyfikatora jest globalnie unikalny, ale znacznie dłuższy, niż
kolejny numer połączenia.  Jest on szczególnie użyteczny przy zautomatyzowanej
analizie logów.

=item I<thread>

Identyfikator wątku systemu operacyjnego nie jest ani unikalny (nawet w obrębie
pojedynczej instancji programu B<stunnel>), ani krótki.  Jest on szczególnie
użyteczny przy diagnozowaniu problemów z oprogramowaniem lub konfiguracją.

=item I<process>

Identyfikator procesu (PID) może być użyteczny w trybie inetd.

=back

domyślnie: sequential

=item B<debug> = POZIOM

szczegółowość logowania

Poziom logowania można określić przy pomocy jednej z nazw lub liczb:
emerg (0), alert (1), crit (2), err (3), warning (4), notice (5),
info (6) lub debug (7).
Zapisywane są komunikaty o poziomie niższym (numerycznie) lub równym podanemu.
Do uzyskania najwyższego poziomu szczegółowości można użyć opcji
I<debug = debug> lub I<debug = 7>.  Domyślnym poziomem jest notice (5).

=item B<delay> = yes | no

opóźnij rozwinięcie adresu DNS podanego w opcji I<connect>

Opcja jest przydatna przy dynamicznym DNS, albo gdy usługa DNS nie jest
dostępna przy starcie programu B<stunnel> (klient VPN, połączenie wdzwaniane).

Opóźnione rozwijanie adresu DNS jest włączane automatycznie, jeżeli nie
powiedzie się rozwinięcie któregokolwiek z adresów I<connect> dla danej
usługi.

Opóźnione rozwijanie adresu automatycznie aktywuje I<failover = prio>.

domyślnie: no

=item B<engineId> = NUMER_URZĄDZENIA

wybierz silnik kryptograficzny dla usługi

=item B<engineNum> = NUMER_URZĄDZENIA

wybierz silnik kryptograficzny dla usługi

Urządzenia są numerowane od 1 w górę.

=item B<exec> = ŚCIEŻKA_DO_PROGRAMU

wykonaj lokalny program przystosowany do pracy z superdemonem inetd

Jeżeli zdefiniowano katalog I<chroot>, to ścieżka do I<exec> jest określona
względem tego katalogu.

Na platformach Unix ustawiane są następujące zmienne środowiskowe:
REMOTE_HOST, REMOTE_PORT, SSL_CLIENT_DN, SSL_CLIENT_I_DN.

=item B<execArgs> = $0 $1 $2 ...

argumenty do opcji I<exec> włącznie z nazwą programu ($0)

Cytowanie nie jest wspierane w obecnej wersji programu.
Argumenty są rozdzielone dowolną liczbą białych znaków.

=item B<failover> = rr | prio

Strategia wybierania serwerów wyspecyfikowanych parametrami "connect".

=over 4

=item I<rr>

round robin - sprawiedliwe rozłożenie obciążenia

=item I<prio>

priority - użyj kolejności opcji w pliku konfiguracyjnym

=back

domyślnie: prio

=item B<ident> = NAZWA_UŻYTKOWNIKA

weryfikuj nazwę zdalnego użytkownika korzystając z protokołu IDENT (RFC 1413)

=item B<include> = KATALOG

wczytaj fragmenty plików konfiguracyjnych z podanego katalogu

Pliki są wczytywane w rosnącej kolejności alfabetycznej ich nazw. Rekomendowana konwencja nazewnictwa plików

dla opcji globalnych:

	00-global.conf

dla lokalnych opcji usług:

	01-service.conf

	02-service.conf

=item B<key> = PLIK_KLUCZA | URI

klucz prywatny do certyfikatu podanego w opcji I<cert>

Klucz prywatny jest potrzebny do uwierzytelnienia właściciela certyfikatu.
Ponieważ powinien on być zachowany w tajemnicy, prawa do jego odczytu
powinien mieć wyłącznie właściciel pliku.  W systemie Unix można to osiągnąć
komendą:

    chmod 600 keyfile

Jeżeli używany jest silnik kryptograficzny lub provider, to opcja B<key> pozwala
wybrać identyfikator (PKCS#11 URI) używanego klucza prywatnego.

Uwaga: provider wymaga OpenSSL 3.0 lub nowszego

domyślnie: wartość opcji I<cert>

=item B<libwrap> = yes | no

włącz lub wyłącz korzystanie z /etc/hosts.allow i /etc/hosts.deny.

domyślnie: no (od wersji 5.00)

=item B<local> = HOST

IP źródła do nawiązywania zdalnych połączeń

Domyślnie używane jest IP najbardziej zewnętrznego interfejsu w stronę
serwera, do którego nawiązywane jest połączenie.

=item B<OCSP> = URL

responder OCSP do weryfikacji certyfikatu drugiej strony połączenia

=item B<OCSPaia> = yes | no

weryfikuj certyfikaty przy użyciu respondertów AIA

Opcja I<OCSPaia> pozwala na weryfikowanie certyfikatów przy pomocy listy URLi
responderów OCSP przesłanych w rozszerzeniach AIA (Authority Information Access).

=item B<OCSPflag> = FLAGA_OCSP

flaga respondera OCSP

Aktualnie wspierane flagi: NOCERTS, NOINTERN, NOSIGS, NOCHAIN, NOVERIFY,
NOEXPLICIT, NOCASIGN, NODELEGATED, NOCHECKS, TRUSTOTHER, RESPID_KEY, NOTIME

Aby wyspecyfikować kilka flag należy użyć I<OCSPflag> wielokrotnie.

=item B<OCSPnonce> = yes | no

wysyłaj i weryfikuj OCSP nonce

Opcja B<OCSPnonce> zabezpiecza protokół OCSP przed atakami powtórzeniowymi.
Ze względu na złożoność obliczeniową rozszerzenie nonce jest zwykle wspierane
jedynie przez wewnętrzne (np. korporacyjne), a nie przez publiczne respondery
OCSP.

=item B<OCSPrequire> = yes | no

wymagaj  rozstrzygającej odpowiedzi respondera OCSP

Wyłączenie tej opcji pozwala na zaakceptowanie połączenia pomimo braku
otrzymania rozstrzygającej odpowiedzi OCSP ze staplingu i bezpośredniego
żądania wysłanego do respondera.

domyślnie: yes

=item B<options> = OPCJE_SSL

opcje biblioteki B<OpenSSL>

Parametrem jest nazwa opcji zgodnie z opisem w I<SSL_CTX_set_options(3ssl)>,
ale bez przedrostka I<SSL_OP_>.
I<stunnel -options> wyświetla opcje dozwolone w aktualnej kombinacji
programu I<stunnel> i biblioteki I<OpenSSL>.

Aby wyspecyfikować kilka opcji należy użyć I<options> wielokrotnie.
Nazwa opcji może być poprzedzona myślnikiem ("-") celem wyłączenia opcji.

Na przykład, dla zachowania kompatybilności z błędami implementacji TLS
w programie Eudora, można użyć opcji:

    options = DONT_INSERT_EMPTY_FRAGMENTS

domyślnie:

    options = NO_SSLv2
    options = NO_SSLv3

Począwszy od B<OpenSSL 1.1.0>, zamiast wyłączać określone wersje protokołów TLS
użyj opcji I<sslVersionMax> lub I<sslVersionMin>.

=item B<protocol> = PROTOKÓŁ

negocjuj TLS podanym protokołem aplikacyjnym

Opcja ta włącza wstępną negocjację szyfrowania TLS dla wybranego protokołu
aplikacyjnego.
Opcji I<protocol> nie należy używać z szyfrowaniem TLS na osobnym porcie.

Aktualnie wspierane protokoły:

=over 4

=item I<cifs>

Nieudokumentowane rozszerzenie protokołu CIFS wspierane przez serwer Samba.
Wsparcie dla tego rozszerzenia zostało zarzucone w wersji 3.0.0 serwera Samba.

=item I<capwin>

Wsparcie dla aplikacji http://www.capwin.org/

=item I<capwinctrl>

Wsparcie dla aplikacji http://www.capwin.org/

Ten protokół jest wspierany wyłącznie w trybie klienckim.

=item I<connect>

Negocjacja RFC 2817 - I<Upgrading to TLS Within HTTP/1.1>, rozdział 5.2 - I<Requesting a Tunnel with CONNECT>

Ten protokół jest wspierany wyłącznie w trybie klienckim.

=item I<imap>

Negocjacja RFC 2595 - I<Using TLS with IMAP, POP3 and ACAP>

=item I<ldap>

Negocjacja RFC 2830 - I<Lightweight Directory Access Protocol (v3): Extension for Transport Layer Security>

=item I<nntp>

Negocjacja RFC 4642 - I<Using Transport Layer Security (TLS) with Network News Transfer Protocol (NNTP)>

Ten protokół jest wspierany wyłącznie w trybie klienckim.

=item I<pgsql>

Negocjacja F<http://www.postgresql.org/docs/8.3/static/protocol-flow.html#AEN73982>

=item I<pop3>

Negocjacja RFC 2449 - I<POP3 Extension Mechanism>

=item I<proxy>

Przekazywanie oryginalnego IP klienta przez protokół HAProxy PROXY w wersji 1
F<https://www.haproxy.org/download/1.8/doc/proxy-protocol.txt>

=item I<smtp>

Negocjacja RFC 2487 - I<SMTP Service Extension for Secure SMTP over TLS>

=item I<socks>

Wspierany jest protokół SOCKS w wersjach 4, 4a i 5.
Protokół SOCKS enkapsulowany jest w protokole TLS, więc adres serwera
docelowego nie jest widoczny dla napastnika przechwytującego ruch sieciowy.

F<http://www.openssh.com/txt/socks4.protocol>

F<http://www.openssh.com/txt/socks4a.protocol>

Nie jest wspierana komenda BIND protokołu SOCKS.
Przesłana wartość parametru USERID jest ignorowana.

Sekcja PRZYKŁADY zawiera przykładowe pliki konfiguracyjne VPNa zbudowanego
w oparciu o szyfrowany protokół SOCKS.

=back

=item B<protocolAuthentication> = UWIERZYTELNIENIE

rodzaj uwierzytelnienia do negocjacji protokołu

Opcja ta jest wpierana wyłącznie w klienckich protokołach 'connect' i 'smtp'.

W protokole 'connect' wspierane jest uwierzytelnienie 'basic' oraz 'ntlm'.
Domyślnym rodzajem uwierzytelnienia protokołu 'connect' jest 'basic'.

W protokole 'smtp' wspierane jest uwierzytelnienie 'plain' oraz 'login'.
Domyślnym rodzajem uwierzytelnienia protokołu 'smtp' jest 'plain'.

=item B<protocolDomain> = DOMENA

domena do negocjacji protokołu

W obecnej wersji opcja ma zastosowanie wyłącznie w protokole 'connect'.

=item B<protocolHeader> = NAGŁÓWEK

nagłówek do negocjacji protokołu

W obecnej wersji opcja ma zastosowanie wyłącznie w protokole 'connect'.

=item B<protocolHost> = ADRES

adres hosta do negocjacji protokołu

Dla protokołu 'connect', I<protocolHost> określa docelowy serwer TLS, do
którego połączyć ma się proxy.  Adres serwera proxy, do którego łączy się
B<stunnel>, musi być określony przy pomocy opcji I<connect>.

Dla protokołu 'smtp', I<protocolHost> określa wartość HELO/EHLO wysyłanego
przy negocjacji klienta.

=item B<protocolPassword> = HASŁO

hasło do negocjacji protokołu

Opcja ta jest wspierana wyłącznie w klienckich protokołach 'connect' i 'smtp'.

=item B<protocolUsername> = UŻYTKOWNIK

nazwa użytkownika do negocjacji protokołu

Opcja ta jest wspierana wyłącznie w klienckich protokołach 'connect' i 'smtp'.

=item B<PSKidentity> = TOŻSAMOŚĆ

tożsamość klienta PSK

I<PSKidentity> może zostać użyte w sekcjach klienckich do wybrania
tożsamości użytej do uwierzytelnienia PSK.
Opcja jest ignorowana w sekcjach serwerowych.

domyślnie: pierwsza tożsamość zdefiniowana w pliku I<PSKsecrets>

=item B<PSKsecrets> = PLIK

plik z tożsamościami i kluczami PSK

Każda linia pliku jest w następującym formacie:

    TOŻSAMOŚĆ:KLUCZ

Szesnastkowe klucze są automatycznie konwertowane do postaci binarnej.
Klucz musi być mieć przynajmniej 16 bajtów, co w przypadku kluczy
szesnastkowych przekłada się na przynajmniej 32 znaki.
Należy ograniczyć dostęp do czytania lub pisania do tego pliku.

=item B<pty> = yes | no (tylko Unix)

alokuj pseudo-terminal dla programu uruchamianego w opcji 'exec'

=item B<redirect> = [HOST:]PORT

przekieruj klienta, któremu nie udało się poprawnie uwierzytelnić przy pomocy certyfikatu

Opcja działa wyłącznie w trybie serwera.
Część negocjacji protokołów jest niekompatybilna z opcją I<redirect>.

=item B<renegotiation> = yes | no

pozwalaj na renegocjację TLS

Zastosowania renegocjacji TLS zawierają niektóre scenariusze uwierzytelniania oraz renegocjację kluczy dla długotrwałych połączeń.

Z drugiej strony własność na może ułatwić trywialny atak DoS poprzez
wygenerowanie obciążenia procesora:

http://vincent.bernat.im/en/blog/2011-ssl-dos-mitigation.html

Warto zauważyć, że zablokowanie renegocjacji TLS nie zabezpiecza w pełni
przed opisanym problemem.

domyślnie: yes (o ile wspierane przez B<OpenSSL>)

=item B<reset> = yes | no

sygnalizuj wystąpienie błędu przy pomocy flagi TCP RST

Opcja nie jest wspierana na niektórych platformach.

domyślnie: yes

=item B<retry> = yes | no | OPÓŹNIENIE

połącz ponownie sekcję connect+exec po rozłączeniu

Wartość parametru OPÓŹNIENIE określa liczbę milisekund oczekiwania
przed wykonaniem ponownego połączenia.
"retry = yes" jest synonimem dla "retry = 1000".

domyślnie: no

=item B<securityLevel> = POZIOM

ustaw poziom bezpieczeństwa

Znaczenie każdego poziomu opisano poniżej:

=over 4

=item poziom 0

Wszystko jest dozwolone.

=item poziom 1

Poziom bezpieczeństwa zapewniający minimum 80 bitów bezpieczeństwa. Żadne
parametry kryptograficzne oferujące poziom bezpieczeństwa poniżej 80 bitów nie
mogą zostać użyte. W związku z tym RSA, DSA oraz klucze DH krótsze niż 1024
bity, a także klucze ECC krótsze niż 160 bitów i wszystkie eksportowe zestawy
szyfrów są niedozwolone. Użycie SSLv2 jest zabronione. Wszelkie listy parametrów
kryptograficznych używające MD5 do MAC są zabronione. Począwszy od OpenSSL 3.0
wersje TLS starsze niż 1.2 są wyłączone.

=item poziom 2

Poziom bezpieczeństwa zapewniający 112 bitów bezpieczeństwa. W związku z tym
RSA, DSA oraz klucze DH krótsze niż 2048 bitów, a także klucze ECC krótsze niż
224 bity są niedozwolone. Oprócz wyłączeń z poziomu 1 zabronione jest także
korzystanie z zestawów szyfrów używających RC4. Kompresja jest wyłączona. Użycie
SSLv3 jest zabronione dla wersji OpenSSL starszych niż 3.0.

=item poziom 3

Poziom bezpieczeństwa zapewniający 128 bitów bezpieczeństwa. W związku z tym
RSA, DSA oraz klucze DH krótsze niż 3072 bity, a także klucze ECC krótsze niż
256 bitów są niedozwolone. Oprócz wyłączeń z poziomu 2 zabronione jest także
korzystanie z zestawów szyfrów nie zapewniających utajniania z wyprzedzeniem
(forward secrecy). Bilety sesji są wyłączone. Wersje TLS starsze niż 1.1 są
zabronione dla wersji OpenSSL starszych niż 3.0.

=item poziom 4

Poziom bezpieczeństwa zapewniający 192 bity bezpieczeństwa. W związku z tym RSA,
DSA oraz klucze DH krótsze niż 7680 bitów, a także klucze ECC krótsze niż 384
bity są niedozwolone. Listy parametrów kryptograficznych używających SHA1 do MAC
są zabronione. Wersje TLS starsze niż 1.2 są zabronione dla wersji OpenSSL
starszych niż 3.0.

=item poziom 5

Poziom bezpieczeństwa zapewniający 256 bitów bezpieczeństwa. W związku z tym RSA,
DSA oraz klucze DH krótsze niż 15360 bitów, a także klucze ECC krótsze niż 512
bitów są niedozwolone.

=item domyślnie: 2

=back

Opcja I<securityLevel> jest dostępna począwszy od B<OpenSSL 1.1.0>.

=item B<requireCert> = yes | no

wymagaj certyfikatu klienta dla I<verifyChain> lub I<verifyPeer>

Przy opcji I<requireCert> ustawionej na I<no>, B<stunnel> akceptuje
połączenia klientów, które nie wysłały certyfikatu.

Zarówno I<verifyChain = yes> jak i I<verifyPeer = yes>
automatycznie ustawiają I<requireCert> na I<yes>.

domyślnie: no

=item B<setgid> = IDENTYFIKATOR_GRUPY (tylko Unix)

identyfikator grupy Unix

Jako opcja globalna: grupa, z której prawami pracował będzie B<stunnel>.

Jako opcja usługi: grupa gniazda Unix utworzonego przy pomocy opcji "accept".

=item B<setuid> = IDENTYFIKATOR_UŻYTKOWNIKA (tylko Unix)

identyfikator użytkownika Unix

Jako opcja globalna: użytkownik, z którego prawami pracował będzie B<stunnel>.

Jako opcja usługi: właściciel gniazda Unix utworzonego przy pomocy opcji "accept".

=item B<sessionCacheSize> = LICZBA_POZYCJI_CACHE

rozmiar pamięci podręcznej sesji TLS

Parametr określa maksymalną liczbę pozycji wewnętrznej pamięci podręcznej
sesji.

Wartość 0 oznacza brak ograniczenia rozmiaru.  Nie jest to zalecane dla
systemów produkcyjnych z uwagi na ryzyko ataku DoS przez wyczerpanie pamięci
RAM.

=item B<sessionCacheTimeout> = LICZBA_SEKUND

przeterminowanie pamięci podręcznej sesji TLS

Parametr określa czas w sekundach, po którym sesja TLS zostanie usunięta z
pamięci podręcznej.

=item B<sessionResume> = yes | no

zezwalaj lub nie zezwalaj na wznawianie sesji

domyślnie: yes

=item B<sessiond> = HOST:PORT

adres sessiond - serwera cache sesji TLS

=item B<sni> = NAZWA_USŁUGI:WZORZEC_NAZWY_SERWERA (tryb serwera)

Użyj usługi jako podrzędnej (virtualnego serwera) dla rozszerzenia TLS Server
Name Indication (RFC 3546).

I<NAZWA_USŁUGI> wskazuje usługę nadrzędną, która odbiera połączenia od klientów
przy pomocy opcji I<accept>.  I<WZORZEC_NAZWY_SERWERA> wskazuje nazwę serwera
wirtualnego.  Wzorzec może zaczynać się znakiem '*', np. '*.example.com".  Z
pojedynczą usługą nadrzędną powiązane jest zwykle wiele usług podrzędnych.
Opcja I<sni> może być również użyta wielokrotnie w ramach jednej usługi
podrzędnej.

Zarówno usługa nadrzędna jak i podrzędna nie może być skonfigurowana w trybie
klienckim.

Opcja I<connect> usługi podrzędnej jest ignorowana w połączeniu z opcją
I<protocol>, gdyż połączenie do zdalnego serwera jest w tym wypadku nawiązywane
przed negocjacją TLS.

Uwierzytelnienie przy pomocy biblioteki libwrap jest realizowane dwukrotnie:
najpierw dla usługi nadrzędnej po odebraniu połączenia TCP, a następnie dla
usługi podrzędnej podczas negocjacji TLS.

Opcja I<sni> jest dostępna począwszy od B<OpenSSL 1.0.0>.

=item B<sni> = NAZWA_SERWERA (tryb klienta)

Użyj parametru jako wartości rozszerzenia TLS Server Name Indication
(RFC 3546).

Pusta wartość parametru NAZWA_SERWERA wyłącza wysyłanie rozszerzenia SNI.

Opcja I<sni> jest dostępna począwszy od B<OpenSSL 1.0.0>.

=item B<socket> = a|l|r:OPCJA=WARTOŚĆ[:WARTOŚĆ]

ustaw opcję na akceptującym/lokalnym/zdalnym gnieździe

Dla opcji linger wartości mają postać l_onof:l_linger.
Dla opcji time wartości mają postać tv_sec:tv_usec.

Przykłady:

    socket = l:SO_LINGER=1:60
        ustaw jednominutowe przeterminowanie
        przy zamykaniu lokalnego gniazda
    socket = r:SO_OOBINLINE=yes
        umieść dane pozapasmowe (out-of-band)
        bezpośrednio w strumieniu danych
        wejściowych dla zdalnych gniazd
    socket = a:SO_REUSEADDR=no
        zablokuj ponowne używanie portu
        (domyślnie włączone)
    socket = a:SO_BINDTODEVICE=lo
        przyjmuj połączenia wyłącznie na
        interfejsie zwrotnym (ang. loopback)

=item B<sslVersion> = WERSJA_SSL

wersja protokołu TLS

Wspierane wersje: all, SSLv2, SSLv3, TLSv1, TLSv1.1, TLSv1.2, TLSv1.3

Dostępność konkretnych protokołów zależy od użytej wersji OpenSSL.
Starsze wersje OpenSSL nie wspierają TLSv1.1, TLSv1.2, TLSv1.3.
Nowsze wersje OpenSSL nie wspierają SSLv2.

Przestarzałe protokoły SSLv2 i SSLv3 są domyślnie wyłączone.

Począwszy od B<OpenSSL 1.1.0>, ustawienie

    sslVersion = WERSJA_SSL

jest równoważne opcjom

    sslVersionMax = WERSJA_SSL
    sslVersionMin = WERSJA_SSL

=item B<sslVersionMax> = WERSJA_SSL

maksymalna wspierana wersja protokołu TLS

Wspierane wersje: all, SSLv3, TLSv1, TLSv1.1, TLSv1.2, TLSv1.3

I<all> włącza wszystkie wersje protokołów aż do maksymalnej wersji wspieranej
przez bibliotekę użytej wersji OpenSSL.

Dostępność konkretnych protokołów zależy od użytej wersji OpenSSL.

Opcja I<sslVersionMax> jest dostępna począwszy od B<OpenSSL 1.1.0>.

domyślnie: all

=item B<sslVersionMin> = WERSJA_SSL

minimalna wspierana wersja protokołu TLS

Wspierane wersje: all, SSLv3, TLSv1, TLSv1.1, TLSv1.2, TLSv1.3

I<all> włącza wszystkie wersje protokołów aż do minimalnej wersji wspieranej
przez bibliotekę użytej wersji OpenSSL.

Dostępność konkretnych protokołów zależy od użytej wersji OpenSSL.

Opcja I<sslVersionMin> jest dostępna począwszy od B<OpenSSL 1.1.0>.

domyślnie: TLSv1

=item B<stack> = LICZBA_BAJTÓW (z wyjątkiem modelu FORK)

rozmiar stosu procesora tworzonych wątków

Zbyt duży stos zwiększa zużycie pamięci wirtualnej.
Zbyt mały stos może powodować problemy ze stabilnością aplikacji.

domyślnie: 65536 bytes (wystarczający dla testowanych platform)

=item B<ticketKeySecret> = SECRET

szesnastkowy klucz symetryczny używany przez serwer do zapewnienia poufności
biletów sesji

Bilety sesji zdefiniowane w RFC 5077 zapewniają ulepszoną możliwość wznawiania
sesji, w której implementacja serwera nie jest wymagana do utrzymania stanu
sesji.

Łączne użycie opcji I<ticketKeySecret> i I<ticketMacSecret> umożliwia
wznawianie sesji na klastrze serwerów lub wznowienie sesji po restarcie
serwera.

Klucz musi mieć rozmiar 16 lub 32 bajtów, co przekłada się na dokładnie 32 lub
64 cyfry szesnastkowe. Poszczególne bajty mogą być opcjonalnie oddzielone
dwukropkami.

Opcja działa wyłącznie w trybie serwera.

Opcja I<ticketKeySecret> jest dostępna począwszy od B<OpenSSL 1.0.0>.

Wyłączenie opcji I<NO_TICKET> jest wymagane dla obsługi biletów sesji w
OpenSSL-u starszym niż 1.1.1, ale opcja ta jest niekompatybilna z opcją
I<redirect>.

=item B<ticketMacSecret> = SECRET

szesnastkowy klucz symetryczny używany przez serwer zapewnienia integralności
biletów sesji

Klucz musi mieć rozmiar 16 lub 32 bajtów, co przekłada się na dokładnie 32 lub
64 cyfry szesnastkowe. Poszczególne bajty mogą być opcjonalnie oddzielone
dwukropkami.

Opcja działa wyłącznie w trybie serwera.

Opcja I<ticketMacSecret> jest dostępna począwszy od B<OpenSSL 1.0.0>.

=item B<TIMEOUTbusy> = LICZBA_SEKUND

czas oczekiwania na spodziewane dane

=item B<TIMEOUTclose> = LICZBA_SEKUND

czas oczekiwania na close_notify (ustaw na 0, jeżeli klientem jest MSIE)

=item B<TIMEOUTconnect> = LICZBA_SEKUND

czas oczekiwania na nawiązanie połączenia

=item B<TIMEOUTidle> = LICZBA_SEKUND

maksymalny czas utrzymywania bezczynnego połączenia

=item B<TIMEOUTocsp> = LICZBA_SEKUND

czas oczekiwania na nawiązanie połączenia z serwerem OCSP

=item B<transparent> = none | source | destination | both (tylko Unix)

tryb przezroczystego proxy na wspieranych platformach

Wspierane wartości:

=over 4

=item B<none>

Zablokuj wsparcie dla przezroczystego proxy.  Jest to wartość domyślna.

=item B<source>

Przepisz adres, aby nawiązywane połączenie wydawało się pochodzić
bezpośrednio od klienta, a nie od programu B<stunnel>.

Opcja jest aktualnie obsługiwana w:

=over 4

=item Trybie zdalnym (opcja I<connect>) w systemie I<Linux E<gt>=2.6.28>

Konfiguracja wymaga następujących ustawień iptables oraz routingu
(na przykład w pliku /etc/rc.local lub analogicznym):

    iptables -t mangle -N DIVERT
    iptables -t mangle -A PREROUTING -p tcp -m socket -j DIVERT
    iptables -t mangle -A DIVERT -j MARK --set-mark 1
    iptables -t mangle -A DIVERT -j ACCEPT
    ip rule add fwmark 1 lookup 100
    ip route add local 0.0.0.0/0 dev lo table 100
    echo 0 >/proc/sys/net/ipv4/conf/lo/rp_filter

Konfiguracja ta wymaga, aby B<stunnel> był wykonywany jako root i bez opcji I<setuid>.

=item Trybie zdalnym (opcja I<connect>) w systemie I<Linux 2.2.x>

Konfiguracja ta wymaga skompilowania jądra z opcją I<transparent proxy>.
Docelowa usługa musi być umieszczona na osobnej maszynie, do której routing
kierowany jest poprzez serwer B<stunnela>.

Dodatkowo B<stunnel> powinien być wykonywany jako root i bez opcji I<setuid>.

=item Trybie zdalnym (opcja I<connect>) w systemie I<FreeBSD E<gt>=8.0>

Konfiguracja ta wymaga skonfigurowania firewalla i routingu.
B<stunnel> musi być wykonywany jako root i bez opcji I<setuid>.

=item Trybie lokalnym (opcja I<exec>)

Konfiguracja ta jest realizowana przy pomocy biblioteki I<libstunnel.so>.
Do załadowania biblioteki wykorzystywana jest zmienna środowiskowa _RLD_LIST na
platformie Tru64 lub LD_PRELOAD na innych platformach.

=back

=item I<destination>

Oryginalny adres docelowy jest używany zamiast opcji I<connect>.

Przykładowa konfiguracja przezroczystego adresu docelowego:

    [transparent]
    client = yes
    accept = <port_stunnela>
    transparent = destination

Konfiguracja wymaga ustawień iptables, na przykład w pliku
/etc/rc.local lub analogicznym.

W przypadku docelowej usługi umieszczonej na tej samej maszynie:

    /sbin/iptables -t nat -I OUTPUT -p tcp --dport <port_przekierowany> \
        -m ! --uid-owner <identyfikator_użytkownika_stunnela> \
        -j DNAT --to-destination <lokalne_ip>:<lokalny_port>

W przypadku docelowej usługi umieszczonej na zdalnej maszynie:

    /sbin/iptables -I INPUT -i eth0 -p tcp --dport <port_stunnela> -j ACCEPT
    /sbin/iptables -t nat -I PREROUTING -p tcp --dport <port_przekierowany> \
        -i eth0 -j DNAT --to-destination <lokalne_ip>:<port_stunnela>

Przezroczysty adres docelowy jest aktualnie wspierany wyłącznie w systemie Linux.

=item I<both>

Użyj przezroczystego proxy zarówno dla adresu źródłowego jak i docelowego.

=back

Dla zapewnienia kompatybilności z wcześniejszymi wersjami wspierane są dwie
dodatkowe opcje:

=over 4

=item I<yes>

Opcja została przemianowana na I<source>.

=item I<no>

Opcja została przemianowana na I<none>.

=back

=item B<verify> = POZIOM

weryfikuj certyfikat drugiej strony połączenia

Opcja ta jest przestarzała i należy ją zastąpić przez opcje
I<verifyChain> i I<verifyPeer>.

=over 4

=item I<poziom 0>

zarządaj certyfikatu i zignoruj go

=item I<poziom 1>

weryfikuj, jeżeli został przedstawiony

=item I<poziom 2>

weryfikuj z zainstalowanym certyfikatem Centrum Certyfikacji

=item I<poziom 3>

weryfikuj z lokalnie zainstalowanym certyfikatem drugiej strony

=item I<poziom 4>

weryfikuj z certyfikatem drugiej strony ignorując łańcuch CA

=item I<domyślnie>

nie weryfikuj

=back

=item B<verifyChain> = yes | no

weryfikuj łańcuch certyfikatów drugiej strony

Do weryfikacji certyfikatu serwera kluczowe jest, aby wymagać również
konkretnego certyfikatu przy pomocy I<checkHost> lub I<checkIP>.

Samopodpisany certyfikat głównego CA należy umieścić  albo w pliku
podanym w opcji I<CAfile>, albo w katalogu podanym w opcji I<CApath>.

domyślnie: no

=item B<verifyPeer> = yes | no

weryfikuj certyfikat drugiej strony

Certyfikat drugiej strony należy umieścić  albo w pliku podanym w opcji
I<CAfile>, albo w katalogu podanym w opcji I<CApath>.

domyślnie: no

=back


=head1 ZWRACANA WARTOŚĆ

B<stunnel> zwraca zero w przypadku sukcesu, lub wartość niezerową
w przypadku błędu.


=head1 SIGNAŁY

Następujące sygnały mogą być użyte do sterowania programem w systemie Unix:

=over 4

=item SIGHUP

Załaduj ponownie plik konfiguracyjny.

Niektóre globalne opcje nie będą przeładowane:

=over 4

=item *

chroot

=item *

foreground

=item *

pid

=item *

setgid

=item *

setuid

=back

Jeżeli wykorzystywana jest opcja 'setuid' B<stunnel> nie będzie mógł załadować
ponownie konfiguracji wykorzystującej uprzywilejowane (<1024) porty.

Jeżeli wykorzystywana jest opcja 'chroot' B<stunnel> będzie szukał wszystkich
potrzebnych plików (łącznie z plikiem konfiguracyjnym, certyfikatami, logiem i
plikiem pid) wewnątrz katalogu wskazanego przez 'chroot'.

=item SIGUSR1

Zamknij i otwórz ponownie log.
Funkcja ta może zostać użyta w skrypcie rotującym log programu B<stunnel>.

=item SIGUSR2

Zapisz w logu listę aktywnych połączeń.

=item SIGTERM, SIGQUIT, SIGINT

Zakończ działanie programu.

=back

Skutek wysłania innych sygnałów jest niezdefiniowany.


=head1 PRZYKŁADY

Szyfrowanie połączeń do lokalnego serwera I<imapd> można użyć:

    [imapd]
    accept = 993
    exec = /usr/sbin/imapd
    execArgs = imapd

albo w trybie zdalnym:

    [imapd]
    accept = 993
    connect = 143

Aby umożliwić lokalnemu klientowi poczty elektronicznej korzystanie z serwera
I<imapd> przez TLS należy skonfigurować pobieranie poczty z adresu localhost i
portu 119, oraz użyć następującej konfiguracji:

    [imap]
    client = yes
    accept = 143
    connect = serwer:993

W połączeniu z programem I<pppd> B<stunnel> pozwala zestawić prosty VPN.
Po stronie serwera nasłuchującego na porcie 2020 jego konfiguracja
może wyglądać następująco:

    [vpn]
    accept = 2020
    exec = /usr/sbin/pppd
    execArgs = pppd local
    pty = yes

Poniższy plik konfiguracyjny może być wykorzystany do uruchomienia
programu B<stunnel> w trybie I<inetd>.  Warto zauważyć, że w pliku
konfiguracyjnym nie ma sekcji I<[nazwa_usługi]>.

    exec = /usr/sbin/imapd
    execArgs = imapd

Aby skonfigurować VPN można użyć następującej konfiguracji klienta:

    [socks_client]
    client = yes
    accept = 127.0.0.1:1080
    connect = vpn_server:9080
    verifyPeer = yes
    CAfile = stunnel.pem

Odpowiadająca jej konfiguracja serwera vpn_server:

    [socks_server]
    protocol = socks
    accept = 9080
    cert = stunnel.pem
    key = stunnel.key

Do przetestowania konfiguracji można wydać na maszynie klienckiej komendę:

    curl --socks4a localhost http://www.example.com/

Przykładowa konfiguracja serwera SNI:

    [virtual]
    ; usługa nadrzędna
    accept = 443
    cert =  default.pem
    connect = default.internal.mydomain.com:8080

    [sni1]
    ; usługa podrzędna 1
    sni = virtual:server1.mydomain.com
    cert = server1.pem
    connect = server1.internal.mydomain.com:8081

    [sni2]
    ; usługa podrzędna 2
    sni = virtual:server2.mydomain.com
    cert = server2.pem
    connect = server2.internal.mydomain.com:8082
    verifyPeer = yes
    CAfile = server2-allowed-clients.pem

Przykładowa konfiguracja umożliwiająca uwierzytelnienie z użyciem klucza prywatnego
przechowywanego w Windows Certificate Store (tylko Windows):

    engine = capi

    [service]
    engineId = capi
    client = yes
    accept = 127.0.0.1:8080
    connect = example.com:8443

W przypadku użycia silnika CAPI, nie należy ustawiać opcji cert, gdyż klucz klienta
zostanie automatycznie pobrany z Certificate Store na podstawie zaufanych certyfikatów
CA przedstawionych przez serwer.

Przykładowa konfiguracja umożliwiająca użycie certyfikatu i klucza prywatnego z
urządzenia obsługiwanego przez silnik pkcs11:

    engine = pkcs11
    engineCtrl = MODULE_PATH:opensc-pkcs11.so
    engineCtrl = PIN:123456

    [service]
    engineId = pkcs11
    client = yes
    accept = 127.0.0.1:8080
    connect = example.com:843
    cert = pkcs11:token=MyToken;object=MyCert
    key = pkcs11:token=MyToken;object=MyKey

Przykładowa konfiguracja umożliwiająca użycie certyfikatu i klucza prywatnego
umieszczonego na tokenie SoftHSM:

    engine = pkcs11
    engineCtrl = MODULE_PATH:softhsm2.dll
    engineCtrl = PIN:12345

    [service]
    engineId = pkcs11
    client = yes
    accept = 127.0.0.1:8080
    connect = example.com:843
    cert = pkcs11:token=MyToken;object=KeyCert

Przykładowa konfiguracja umożliwiająca użycie certyfikatu i klucza prywatnego z
urządzenia obsługiwanego przez provider `pkcs11prov`:

Uwaga: wymaga OpenSSL 3.0 lub nowszego

    setEnv = PKCS11_MODULE_PATH=opensc-pkcs11.dll
    setEnv = PKCS11_PIN:123456
    provider = pkcs11prov

    [service]
    client = yes
    accept = 127.0.0.1:8080
    connect = example.com:843
    cert = pkcs11:token=MyToken;object=MyCert
    key = pkcs11:token=MyToken;object=MyKey

Uwaga: wymaga OpenSSL 3.5 lub nowszego

    provider = pkcs11prov
    providerParameter = pkcs11prov:pkcs11_module=opensc-pkcs11.dll
    providerParameter = pkcs11prov:pin=123456

    [service]
    client = yes
    accept = 127.0.0.1:8080
    connect = example.com:843
    cert = pkcs11:token=MyToken;object=MyCert
    key = pkcs11:token=MyToken;object=MyKey

W systemie Windows biblioteka PKCS#11 musi znajdować się w katalogu
`ossl-modules`, lub należy podać jej pełną ścieżkę bezwzględną w
`PKCS11_MODULE_PATH` lub parametrze `pkcs11_module`.

=head1 NOTKI

=head2 OGRANICZENIA

B<stunnel> nie może być używany do szyfrowania protokołu I<FTP>,
ponieważ do przesyłania poszczególnych plików używa on dodatkowych
połączeń otwieranych na portach o dynamicznie przydzielanych numerach.
Istnieją jednak specjalne wersje klientów i serwerów FTP pozwalające
na szyfrowanie przesyłanych danych przy pomocy protokołu I<TLS>.

=head2 TRYB INETD (tylko Unix)

W większości zastosowań B<stunnel> samodzielnie nasłuchuje na porcie
podanym w pliku konfiguracyjnym i tworzy połączenie z innym portem
podanym w opcji I<connect> lub nowym programem podanym w opcji I<exec>.
Niektórzy wolą jednak wykorzystywać oddzielny program, który odbiera
połączenia, po czym uruchamia program B<stunnel>.  Przykładami takich
programów są inetd, xinetd i tcpserver.

Przykładowa linia pliku /etc/inetd.conf może wyglądać tak:

    imaps stream tcp nowait root @bindir@/stunnel
        stunnel @sysconfdir@/stunnel/imaps.conf

Ponieważ w takich przypadkach połączenie na zdefiniowanym porcie
(tutaj I<imaps>) nawiązuje osobny program (tutaj I<inetd>), B<stunnel>
nie może używać opcji I<accept>.  W pliku konfiguracyjnym nie może
być również zdefiniowana żadna usługa (I<[nazwa_usługi]>), ponieważ
konfiguracja taka pozwala na nawiązanie tylko jednego połączenia.
Wszystkie I<OPCJE USŁUG> powinny być umieszczone razem z opcjami
globalnymi.  Przykład takiej konfiguracji znajduje się w sekcji
I<PRZYKŁADY>.

=head2 CERTYFIKATY

Protokół TLS wymaga, aby każdy serwer przedstawiał się nawiązującemu
połączenie klientowi prawidłowym certyfikatem X.509.
Potwierdzenie tożsamości serwera polega na wykazaniu, że posiada on
odpowiadający certyfikatowi klucz prywatny.
Najprostszą metodą uzyskania certyfikatu jest wygenerowanie go przy pomocy
wolnego pakietu B<OpenSSL>.  Więcej informacji na temat generowania
certyfikatów można znaleźć na umieszczonych poniżej stronach.

Plik I<.pem> powinien zawierać klucz prywatny oraz podpisany certyfikat
(nie żądanie certyfikatu).
Otrzymany plik powinien mieć następującą postać:

    -----BEGIN RSA PRIVATE KEY-----
    [zakodowany klucz]
    -----END RSA PRIVATE KEY-----
    -----BEGIN CERTIFICATE-----
    [zakodowany certyfikat]
    -----END CERTIFICATE-----

=head2 LOSOWOŚĆ

B<stunnel> potrzebuje zainicjować PRNG (generator liczb pseudolosowych),
gdyż protokół TLS wymaga do bezpieczeństwa kryptograficznego źródła
dobrej losowości.  Następujące źródła są kolejno odczytywane aż do
uzyskania  wystarczającej ilości entropii:

=over 4

=item *

Zawartość pliku podanego w opcji I<RNDfile>.

=item *

Zawartość pliku o nazwie określonej przez zmienną środowiskową
RANDFILE, o ile jest ona ustawiona.

=item *

Plik .rnd umieszczony w katalogu domowym użytkownika,
jeżeli zmienna RANDFILE nie jest ustawiona.

=item *

Plik podany w opcji '--with-random' w czasie konfiguracji programu.

=item *

Zawartość ekranu w systemie Windows.

=item *

Gniazdo egd, jeżeli użyta została opcja I<EGD>.

=item *

Gniazdo egd podane w opcji '--with-egd-socket' w czasie konfiguracji
programu.

=item *

Urządzenie /dev/urandom.

=back

Warto zwrócić uwagę, że na maszynach z systemem Windows, na których
konsoli nie pracuje użytkownik, zawartość ekranu nie jest wystarczająco
zmienna, aby zainicjować PRNG.  W takim przypadku do zainicjowania
generatora należy użyć opcji I<RNDfile>.

Plik I<RNDfile> powinien zawierać dane losowe -- również w tym sensie,
że powinny być one inne przy każdym uruchomieniu programu B<stunnel>.
O ile nie użyta została opcja I<RNDoverwrite> jest to robione
automatycznie.  Do ręcznego uzyskania takiego pliku użyteczna
może być komenda I<openssl rand> dostarczana ze współczesnymi
wersjami pakietu B<OpenSSL>.

Jeszcze jedna istotna informacja -- jeżeli dostępne jest urządzenie
I</dev/urandom> biblioteka B<OpenSSL> ma zwyczaj zasilania nim PRNG w trakcie
sprawdzania stanu generatora.  W systemach z I</dev/urandom> urządzenie
to będzie najprawdopodobniej użyte, pomimo że znajduje się na samym końcu
powyższej listy.  Jest to właściwość biblioteki B<OpenSSL>, a nie programu
B<stunnel>.

=head2 PARAMETRY DH

Począwszy od wersji 4.40 B<stunnel> zawiera w kodzie programu 2048-bitowe
parametry DH.  Od wersji 5.18 te początkowe wartości parametrów DH są
wymieniane na automatycznie generowane parametry tymczasowe.
Wygenerowanie parametrów DH może zająć nawet wiele minut.

Alternatywnie parametry DH można umieścić w pliku razem z certyfikatem,
co wyłącza generowanie parametrów tymczasowych:

    openssl dhparam 2048 >> stunnel.pem


=head1 PLIKI

=over 4

=item F<@sysconfdir@/stunnel/stunnel.conf>

plik konfiguracyjny programu

=back


=head1 BŁĘDY

Opcja I<execArgs> oraz linia komend Win32 nie obsługuje cytowania.


=head1 ZOBACZ RÓWNIEŻ

=over 4

=item L<tcpd(8)>

biblioteka kontroli dostępu do usług internetowych

=item L<inetd(8)>

'super-serwer' internetowy

=item F<http://www.stunnel.org/>

strona domowa programu B<stunnel>

=item F<http://www.openssl.org/>

strona projektu B<OpenSSL>

=back


=head1 AUTOR

=over 4

=item Michał Trojnara

<F<Michal.Trojnara@stunnel.org>>

=back

=for comment
vim:spelllang=pl:spell