1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
|
[[cs:dom]] [[de:dom]] [[el:dom]] [[en:dom]] [[es:dom]] [[fr:dom]] [[ko:dom]] [[hr:dom]] [[io:dom]] [[id:dom]] [[is:dom]] [[it:dom]] [[ky:dom]] [[ku:dom]] [[lt:dom]] [[li:dom]] [[hu:dom]] [[nl:dom]] [[oc:dom]] [[om:dom]] [[pt:dom]] [[sl:dom]] [[fi:dom]] [[sv:dom]] [[vi:dom]] [[tr:dom]] [[uk:dom]] [[vo:dom]] [[zh:dom]]
{{zobteż|DOM|Dom}}
== dom ({{język polski}}) ==
[[Grafika:BrunnHeiligenstadtBauernhaus.jpg|thumb|right|200px|dom (1.1)]]
{{wymowa}} {{lp}} {{IPA|dɔm}} {{audio|Pl-dom.ogg}} {{audio|dom.ogg}} {{lm}} {{IPA2|ˈdɔmɨ}}
{{znaczenia}}
''rzeczownik, rodzaj męski''
: (1.1) [[budynek]] [[mieszkalny]]
: (1.2) [[pomieszczenie]], [[miejsce]] [[stały|stałego]] [[zamieszkanie|zamieszkania]] ([[pobyt]]u)
: (1.3) [[placówka]] [[społeczny|społeczna]] [[lub]] [[handlowy|handlowa]]
: (1.4) [[ród]], [[rodzina]], [[dynastia]]
{{odmiana}} {{lp}} dom, ~u, ~owi, ~, ~em, ~u, ~u; {{lm}} dom|y, ~ów, ~om, ~y, ~ami, ~ach, ~y
{{przykłady}}
: (1.1) ''[[w|W]] [[miasto|mieście]] [[wyrosnąć|wyrosło]] [[wiele]] [[nowy]]ch '''domów.'''''
: (1.2) ''[[szkoła|Szkoła]] [[być|jest]] [[drugi]]m '''domem''' [[uczeń|ucznia]].''
: (1.3) ''[[za|Za]] [[kradzież]] [[dokonywać|dokonaną]] [[w]] '''domu''' [[handlowy]]m [[trafiać|trafił]] [[do]] '''domu''' [[poprawczy|poprawczego]].''
: (1.4) ''...[[Joanna]] Kowalska, [[z]] '''domu''' Nowak''.
{{składnia}}
{{kolokacje}} (1.1) [[budować]]/[[burzyć]]/[[remontować]] '''~''', [[stary]]/[[nawiedzony]] '''~'''; (1.2) [[uciec]] [[z]] '''~u''', [[nie]] [[mieć]] '''~u'''; (1.3) '''~''' [[poprawczy]]/[[handlowy]]/[[towarowy]]/[[studencki]]; (1.4) [[dziecko]] [[z]] [[dobry|dobrego]]/[[porządny|porządnego]]/[[biedny|biednego]] '''~u'''
{{synonimy}} (1.1) [[blok]], [[budynek]], [[chałupa]], [[chata]], [[dach nad głową]], [[dwór]], [[gniazdo rodzinne]], [[kamienica]], [[mieszkanie]], [[ojcowska strzecha]], [[ognisko domowe]], [[pałac]], [[pielesze]], [[przybytek]], [[rezydencja]], [[siedlisko]], [[wieżowiec]], [[własny kąt]], [[zamek]]
{{antonimy}}
{{pokrewne}} {{rzecz}} [[bezdomność]], [[domator]]/[[domatorka]], [[domownik]], [[podomka]]; {{przym}} [[domowy]], [[przydomowy]]
{{frazeologia}} (1.1) [[szklane domy]]; (1.2) [[dom boży]]; (1.3) [[dom dziecka]], [[dom publiczny]]
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{tłumaczenia}}
* angielski: (1.1) [[house]]; (1.2) [[home]]
* arabski: (1.1) [[آلمنزل]]; (1.2) [[آلدار]]
* białoruski: (1.1) [[дом]] {{m}}
* bułgarski: (1.1) [[къща]] {{f}}
* chorwacki: (1.1) [[kuća]] {{f}}
* czeski: (1.1) [[dům]] {{m}}
* dolnołużycki: (1.1) [[#dom (język dolnołużycki)|dom]] {{m}}
* duński: (1.1) [[hus]] {{n}}; (1.2) [[hjem]] {{n}}
* esperanto: (1.1) [[domo]]; (1.4) [[hejmo]]
* fiński: (1.1) [[talo]]; (1.2) [[koti]]
* francuski: (1.1-2,4) [[maison]] {{f}}
* górnołużycki: (1.1) [[#dom (język górnołużycki)|dom]] {{m}}
* grecki: (1.1-2,4) [[σπίτι]] {{n}}; (1.1-4) [[οίκος]] {{m}}; (1.3) [[κατάστημα]] {{n}}
* hawajski: (1.1) [[hale]]
* hiszpański: (1.1-4) [[casa]] {{f}}
* hebrajski: (1.1-4) [[בית]] {{m}} (bajit)
* interlingua: (1.1) [[casa]]
* irlandzki: (1.1) [[teach]] {{m}}
* islandzki: (1.1) [[hús]] {{n}}; (1.2) [[heimili]] {{n}}; (1.3) [[hús]] {{n}}; (1.4) [[ætt]]
* japoński: (1.1) ([[うち]], uchi)
* jidysz: (1.1) [[הויז]] {{n}} (hojz); (1.2) [[היים]] {{f}} (hejm); (1.3) ...[[בית]]־ {{n}} (bejs-...)
* kaszubski: (1.1-2) [[dóm]] {{m}}, [[chëcz]] {{f}}
* kataloński: (1.1-4) [[casa]] {{f}}
* klingoński: (1.1) [[juh|juH]]
* krymskotatarski: (1.1) [[üy]]
* litewski: (1.1) [[namas]] {{m}}
* macedoński: (1.1) [[куќа]] {{f}}
* niemiecki: (1.1,3) [[Haus]] {{n}} (1.2) [[Heim]] {{n}}
* norweski (bokmål): (1.1) [[hus#hus (język norweski)|hus]] {{n}}
* perski: (1.1) [[خانِه|خانه]] (khāneh)
* portugalski: (1.1,3) [[casa]] {{f}}; (1.2) [[casa]] {{f}}, [[lar]] {{m}}, [[residência]] {{f}}
* rosyjski: (1.1) [[дом]] {{m}}
* rumuński: (1.1) [[casă]] {{f}}
* serbski: (1.) [[дом]] {{m}}
* slovio: (1.1) [[domo]]
* słowacki: (1.1) [[#dom (język słowacki)|dom]]
* szwedzki: (1.1) [[hus#hus (język szwedzki)|hus]] {{n}} (1.2) [[hem]] {{n}}
* turecki: (1.1) [[ev]]
* ukraiński: (1.1-2) [[дім]] {{m}}; (1.3) [[будинок]] {{m}}
* węgierski: (1.1) [[ház]]
* włoski (1.1) [[casa]] {{f}}
== dom ({{język dolnołużycki}}) ==
{{wymowa}}
{{znaczenia}}
''rzeczownik, rodzaj męski''
: (1.1) [[#dom (język polski)|dom]]
: (1.2) [[katedra]]
{{odmiana}} {{lp}} dom, ~a, ~oju, ~, ~om, ~je; {{du}} ~a, ~owo, ~owa, ~a, ~oma, ~oma; {{lm}} ~y, ~ow, ~am, ~y, ~ami, ~ach
{{przykłady}}
: (1.1) ''[[wón|Wón]] [[byś|jo]] [[wóna|jej]] '''dom''' [[wugotowaś|wugótował]]''. → [[on#on (język polski)|On]] [[zapisać|zapisał]] [[ona|jej]] '''[[#dom (język polski)|dom]]''' [[w]] [[testament|testamencie]].
{{składnia}}
{{kolokacje}} '''dom''' [[za]] [[stary#stary (język dolnołużycki)|starych]] [[luź]]i → [[dom]] [[starzec|starców]]
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{pokrewne}} {{przysł}} [[doma]], [[domoj]]
{{frazeologia}}
{{etymologia}} (1.2) {{etym|niem|Dom}}
{{uwagi}}
== dom ({{esperanto}}) ==
{{wymowa}}
{{znaczenia}}
''morfem''
: (1.1) [[#dom (język polski)|dom]] ''(budynek)''
{{odmiana}}
{{przykłady}}
: (1.1)
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{pochodne}} {{rzecz}} [[domo]]
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}} {{por|hejm}}
== dom ({{język górnołużycki}}) ==
{{wymowa}}
{{znaczenia}}
''rzeczownik, rodzaj męski''
: (1.1) [[#dom (język polski)|dom]]
: (1.2) [[katedra]]
{{odmiana}}
{{przykłady}}
: (1.1)
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{pokrewne}}
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}}
== dom ({{slovio}}) ==
{{wymowa}}
{{znaczenia}}
''rzeczownik''
: (1.1) [[#dom (język polski)|dom]]
{{odmiana}}
{{przykłady}}
: (1.1) ''[[oni|Oni]] [[kupit|kupili]] [[starju]] '''dom''' [[vo]] [[malgrod]]''. → Oni [[kupić|kupili]] [[stary]] '''[[#dom (język polski)|dom]]''' [[na]] [[wieś|wsi]].
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}} (1.1) [[domo]]
{{antonimy}}
{{pokrewne}} {{czas}} [[domovit]]
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}} ''zapis cyrylicą'' [[дом]]
|
